ଯଜ୍ଞର ଶୁଭ ମହୋତ୍ସବରେ ସନ୍ତାନମାନେ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଶବ୍ଦ ଯଜ୍ଞର ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେଠିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ବିଶ୍ୱକୁ ତିନି ଧାପ ରେ ବ୍ୟପ୍ତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧୂଳିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଦେବମାନେ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସୋମା ରସ ଭଲ ଭାବେ ପିଡ଼ିତ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନେ ଏହି ଦାନର ସୁବାସ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। କିଏ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଓ ମହାଦେବ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି? ସେହି ଶବ୍ଦ ଏକା ତାଙ୍କର। ନ ପ୍ରଶଂସିତ ଷ୍ଟୋତ୍ର, ନ ଧନ, ଏହାର ଗଣନା ହୁଏ; ଗୀତ ଗାଇଯାଉଥିବା ମଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ସେ ପୁରସ୍କାରର ନାୟକ ଓ ସୋମା ପିଡ଼ିତଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ, ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ାରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମ ସୋମା ରସ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆମଠାରେ ଆସିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଅ, ବଳବାନ୍ ଯୁବକ ଭଳି ଦୂର ହେବେନି। ହେ କୃପାମୟ, କେବେ ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବ? ରୁଧଦ୍ୱାହ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପିଡ଼ିତ ସୋମା ପାଇଁ, ଶିତଳତା ପାଇଁ, ଆମଠାରେ ଆସନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଉଦାରତା ପାଇଁ, ସୋମା ରସ ପିଇବାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଋତୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କର ମିତ୍ରତା ଅଟୁଟ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଗାୟକ; ଆପଣ ଗୀତର ପ୍ରେମୀ, ଆମ ପାଇଁ ବିଜୟ ଆଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଦେହରେ ନାୟକତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଗୋତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ; ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ନାୟକ, ଆପଣ ଏପରି ଶୂର, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦାନ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କର ଚିନ୍ତା ସଦା ଯୋଗ୍ୟ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ, ନାୟକ ଭଳି, ଗାୟକ ଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ; ଆପଣ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ନାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ସାଧକ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଧାରକ ଭଳି, ସମ୍ପଦର ଲାଭ ପାଇଁ ଆପଣ ନିଜେ ନାୟକ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଦିବ୍ୟ ଦାନ ଦେବାରେ ସେ ଅପୂର୍ବ; ଗାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉଦାର ମଘବନ୍କୁ ଉଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି, ଯେହି ଧନ ହଜାର ହଜାର ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଅସଫଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉଦାରମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଆଣିଥାନ୍ତି; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ଭଳି, ଗୋମାନେ ତାଙ୍କର ଛଉଆକୁ ଡାକନ୍ତି। ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଦେବାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତୁ, କଷ୍ଟରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ; ସୋମା ପିଡ଼ିବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, କାମକୁ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିବା ଶ୍ରମିକ ଭଳି। ପୁରନ୍ଧି ସହ ଯୋଗ ହୋଇ ତୀବ୍ର ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୀତରେ, ଚକ୍ର ଭଳି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ। ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମା ରସ ପିଇବେ, ଅନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋଧନରେ ଧନୀ; ଆମ ଉତ୍ସବରେ ଆପଣ ମିତ୍ର ଭଳି ରହନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁ। ଆମଠାରେ ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ, ସମ୍ପଦର ଅଂଶ ଦିଅ; ମଘବନ, ଗୋଧନ ଲାଭ ପାଇଁ ଉଠନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱ ଲାଭ ପାଇଁ ଉଠନ୍ତୁ। ନ ପଛ ନ ଆଗ, ନ ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ, ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେନି; ଆଜି, ମାରୁତମାନେ, ସୋମା ପିଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାହେ, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ମିତ୍ରମାନେ, ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବେନି, ଭ୍ରମିତ ହେବେନି; ସୋମା ପିଡ଼ିବା ସମୟରେ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। କାମର ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ହରାଇ ଯାଏନି; ଏହି ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ସର୍ବଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅଜୟ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ସେ ଏକା, ଅନ୍ୟ କିଏ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ, ଅଂଗ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ମଘବନ, ଉଦାର, ସଂଯୋଜକ, ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ହରାଇଯାଇଥିବାକୁ ଫେରାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ଶତ ପୀତାମ୍ବର ଲମ୍ବା କେଶ ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ କରି, ରଥରେ ସୋମା ରସ ପିଇବା ପାଇଁ ଆଣିଦେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ମୟୂର କେଶ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସନ୍ତୁ; କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉନି, ଫାନ୍ଦ ଦେଉଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏକ ତୀର ଭଳି ସିଧା ଆସନ୍ତୁ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଆପଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍, ପ୍ରଶଂସିତ; ଆପଣ ଭଳି ଅନ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ନାହିଁ, ମଘବନ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶବ୍ଦ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଗୌରବର ନାୟକ, ଶକ୍ତିର ମାଷ୍ଟର; ଆପଣ ଏକା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥାନ୍ତି, ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମ, ଜନମାନେ ଉପକୂଳ କରିଥିବା ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭାରେ, ଆମେ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଧନ ଲାଭ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଦେବତା ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ହେ ଉଦାର, ଏହି ଗୀତ, ଏହି ଶୁଭ୍ର, ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ପ୍ରଶଂସାର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି। ସେହି ମଧୁର ଗୀତ, ଷ୍ଟୋତ୍ର, ଜୟୀ ରଥ ଭଳି ଉପରକୁ ଉଠିଛି, ସେହି ଧନ ଆଣିଦେ, ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିବା ପାଇଁ। ଏକ ତିଆ ଶଳୁ ଜଳ ପାଇଁ ଖୋଜିଥିବା ଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମଠାରେ ଆସନ୍ତୁ, ମିତ୍ରତା ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ; କନ୍ବମାନେ ସହ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ସହ ସୋମା ପିଇବେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିର ନାୟକ, ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଚଳିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଭାଗା ସହ ଭଳି, ଆପଣ ଧନର ଜ୍ଞାନୀ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁ ଜିତିବା ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ମଘବନ, ଗାୟକ ଓ କୁଶା ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ, ଚମକୁଥିବା ଦେବତା ପାଇଁ। ମିତ୍ର, ଉତ୍ତମ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଗାଉ, ଆର୍ୟମାନ୍, ବରୁଣ, ରାଜାମାନେ ପାଇଁ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା ଗୀତ ଗାଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାଚୀନ ପିଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି; ରିଭୁମାନେ ଏକତାରେ ଗାଇଛନ୍ତି, ରୁଦ୍ରମାନେ ଆପଣଙ୍କର ପୁରାତନ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।