ସାମଵେଦଃ

ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବମାନ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ତାଙ୍କର ମହାନତାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଷଳକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରିଛନ୍ତି। ସେ, ଜଣେ ଋଷି ଭାବେ, ପ୍ରାଚୀନ ନଗରକୁ ଯାଇଥିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଆତ୍ମା ସହିତ। ଦ୍ୱିଜ ହୋମକର୍ତ୍ତା ଅଗ୍ନି ତିନି ଆକାଶ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ଜଳମଞ୍ଚରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଦ୍ୱିଜ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସୋମା ଦାନ କରେ, ସେ ଲାଭ ପାଏ। ଆଜି ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମୋ ପ୍ରଶଂସା କରି ତୁମ ସହଯୋଗରେ ଶୁଭ ଶକ୍ତି, ହୃଦୟସ୍ପୃଶୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏପରି ଭାବେ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ରଥୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ ଓ ମହାନ ହୋଇଛ। ଏହି ସ୍ତୁତିମାନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସମସ୍ତ କୃପାମୟ ମୁହଁ ନେଇ ଆମ ପାଖରେ ଆସ, ଆମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଦିଅ। ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଉଷାର ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅମୃତ ଦାନ ଉପାସକଙ୍କୁ ଦିଅ, ଜାତବେଦସ୍, ଆଜି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରୁତ କର। ତୁମେ ହେଉଛ, ପ୍ରିୟ ଦୂତ, ଅର୍ପଣର ବହାକ, ଯଜ୍ଞର ରଥୀ; ଏଶ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱୟ ଙ୍କ ସହିତ ଆମକୁ ବୀର୍ୟ ଓ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଏହି ଯୁବକ, ଯଦିଓ ସେ ପକ୍କା କେଶ ଧାରଣ କରେ, ସଭାରେ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଖ, ଗତକାଲି ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ଆଜି ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରକ୍ତିମ, ଗରୁଡ଼, ସଦା ବୀର, ସଦା ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟକୁ ନିଜର ଆହାର ବୋଲି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଧନ କ୍ଷୟ ହୁଏନି, ସେ ବିଜୟୀ ଓ ଦାତା। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ ସେ ମାନବଙ୍କୁ ବୀର୍ୟ ଓ ଶୌର୍ୟ ଦେଲେ, ଯାହା ସହ ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରବାହ କଲେ; ଦେବମାନ୍ୟ ଏହି ମହା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅଲଗା ଭାବେ। ଏହି ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି; ମାରୁତମାନେ ଏହା ପାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏଶ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ। ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ୍, ଓ ବରୁଣ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ସୋମକୁ ତିନି ଭାଗର ପାତ୍ରରୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ପାନ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭାତୀୟ ପୁରୋହିତ ପରି, ଏହି ସମୃଦ୍ଧିମୟ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତୁମେ ମହାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ଅଦିତ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମହାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ମହାନତା ସର୍ବପ୍ରମୁଖ; ତୁମର ବିଶାଳତା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ମହାନ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର ଖ୍ୟାତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହାନ; ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ। ତୁମର ବିଶାଳତା ଦ୍ୱାରା, ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଏ ଅସୁର୍ୟ, ପୁରୋହିତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆଲୋକ, ଅଜୟ୍ୟ। ଆନନ୍ଦର ନାଥ, ତୁମର ଅଶ୍ୱମାନ୍ୟ ରଥରେ ଆମ ପାଖକୁ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ ଆସ; ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନ୍ୟ ରଥରେ ଆସ। ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନ୍ୟ ରଥରେ ଆସ, ସୋମ ପାଇଁ। ବୃତ୍ରନାଶକ, ଏହି ସୋମମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହେଉଛ; ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନ୍ୟ ରଥରେ ଆସ, ସୋମ ପାଇଁ। ମହାନ, ଦୃଢ଼ତାରେ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଓ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର; ଶୁଭ ଅନୁଗ୍ରହ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ପୁରାତନ ଜନମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକାରୀମାନେ। ବିଶାଳମନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତୁତି ରଚନା କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସ୍ତୁତିମାନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଅଜୟ୍ୟ ଆତ୍ମା, ରାଜା, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହ ଏକତ୍ର କରିଛି, ତାମ୍ରାଶ୍ୱଧାରୀ, ଯଜ୍ଞ କୁଶା ଉପରେ, ଏକତାରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଅଛ, ସେଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଅଧିପତି ହେଉ; ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଗାୟକଙ୍କୁ ଦାନ ପାଇଁ ରଖିଛି, କ୍ଷତି ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଦାନଶୀଳ, ମୁଁ ଦିନକୁ ଦିନ ତୁମର ପୂଜା କିପରି କରିବି, ଯେଉଁଠି ରହିଲି; ମଘବନ୍, ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧନର ଉତ୍ସ ନାହିଁ, ପିତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ପର୍ବତବାସୀ, ଅର୍ପଣକାରୀଙ୍କ ଡାକ କୁ ଶୁଣ; ପ୍ରେରିତ ଗାୟକଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କର। ଆମେ ତୁମ ସହିତ ଏକତା ପାଉଁ, ଏପରି ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅ। ମୁଁ ତୁମର ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେନି; ମୁଁ ସଦା ତୁମର ନାମ ଓ ମହିମା ଘୋଷଣା କରେ। ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପାଇଁ ଅନେକ ଅର୍ପଣ ହୁଏ; ଅନେକ ପ୍ରେରିତମାନେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ମଘବନ, ଆମକୁ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଓ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଜୟଘୋଷ କର; ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ବୃତ୍ରନାଶକ, ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ ଭୁଲନିଅ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ। ତୁମେ ନଦୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କଲ, ଇନ୍ଦ୍ର, ନିମ୍ନମାନଙ୍କୁ ପତିତ କଲ; ତୁମେ ଶୀତକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲ। ତୁମେ ଅଜୟ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଜୟ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦେଉଛ। ଆମେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛୁ; ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ। ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଶକ୍ତି ଦୂରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉ, ଆମର ଚିନ୍ତା ଦୃଢ଼ ରହୁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେଠି ନାଶ ଆଣ। ଦାନଶୀଳ, ତୁମର ଉପହାର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁ; ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମର ଧନୁ ଟାଣି ରଖ। ପ୍ରଶଂସକ, ଧନସମ୍ପନ୍ନ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ହେଉ; ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ। ଗାଉଥିବା ସ୍ତୁତି, ପ୍ରଶଂସିତ ଧନ, କିମ୍ବା ଗାଉଥିବା ଗୀତ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଟଳିଯାଏ ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଦୁର୍ବଳତାରେ ପତିତ କରିଓ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଦିଅ ନାହିଁ; ତୁମର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, କଣ୍ୱଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନ୍ୟ ରଥରେ ଆସ; ଦିନେ ଯେଉଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମେ ବସିଛ, ସେଠାକୁ ଉଦ୍ଧତ୍ତ ହୁଅ।