ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଏକ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଏକ ହାତୀ ପରି ଗମ୍ଭୀର, ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାଜା ପରି, ଏବଂ ଶାଖାରେ ବସିଥିବା ଚିଲିକା ପକ୍ଷୀ ପରି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ସେ, ସୋମଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକି, ଦେବଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନ ଏଠାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଧନ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆସୁନ୍ତୁ ବୋଲି କାମନା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୋମର ନବମ ଭାଗ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମର ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଶକ୍ତିସହିତ ବହିଲା। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ପବିତ୍ର କରି, ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ; କବିମାନେ ଷ୍ଟୁତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆଲୋକକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସୋମ, ବଳବାନ, ତୁମ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ତୁମର ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ, ଏବଂ ତୁମେ ସ୍ତୁତିର ସାଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ। ଏହା ହେଉଛି ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ—ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠାରେ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ପୂଜାର୍ଥୀ, ସେଉଁଠି ଷ୍ଟୁତି କରୁଛି। ଶକ୍ତିର ନାଥ, ତୁମ ପାଇଁ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ଶବ୍ଦ ଯାଉଛି। ଯେପରି ନଦୀ ତାଙ୍କ ପଥରେ ବହେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହିପରି ଉପହାରଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ତୁମକୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅମୂଲ୍ୟ ଧନର ମାଲିକ, ଶତ୍ରୁଦଳ ଭଞ୍ଜକ, ଆମେ ଏହି ରଥକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ନେଇଯାଉଛୁ। ତୁମ ଶକ୍ତି, ତୁମ ବିଶାଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନରେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକାଶ ହୋଇଛ। ତୁମର ବିଶାଳତାରେ, ତୁମ ଦୁଇ ହାତ ସୁନାର ବଜ୍ରଧାରାକୁ ଧରିଛ। ଏକ ଋଷି, ଏକ ଦୃଷ୍ଟା ପରି, ପ୍ରାଚୀନ ନଗରକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଆତ୍ମାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଦ୍ୱିଜ, ତିନି ଦିଗ ଓ ତିନି ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ଉଠିଲେ, ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ଜଳମଞ୍ଚରେ ବସିଲେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପୂଜାରୀ, ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଲାଭୀ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଆମେ ଷ୍ଟୁତି ସହିତ ତୁମ ସହଯୋଗରେ ଅଶ୍ୱ, ଭଲ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଏବଂ ହୃଦୟକୁ ଛୁଁଇଥିବା ଶୁଭ ଚିନ୍ତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏଭଳି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଭଲ ନିର୍ଣ୍ଣୟର ରଥି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ବିଶାଳ ହୋଇଯାଉଛ। ଏହି ଷ୍ଟୁତିମାନେ ତୁମେ ଆମ ପାଖରେ ରୁହ, ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସମସ୍ତ କୃପାମୟ ମୁହଁ ନେଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଆଣ। ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଉଷା ଅଗ୍ନି, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅମୃତ ଉପହାର ଦେଉ, ଜାତବେଦାସ୍, ଆଜି ଦେବତାମାନେ ଜାଗ୍ରତ ହେଉ। ତୁମେ ପ୍ରିୟ ଦୂତ, ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହୀତା, ଅଗ୍ନି, କ୍ରିୟାର ରଥି; ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସହିତ ଆମକୁ ବୀରତା ଏବଂ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଯୁବା, ଯଦିଓ ପକ୍କା କେଶ, ସଭାରେ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାଗିଉଠିଲେ; ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ ଦେଖ, ଗତକାଲି ସେ ମୃତ, ଆଜି ସେ ପୁଣି ସେଇ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରକ୍ତିମ, ଗରୁଡ଼, ସଦା ବୀର, ସଦା ଧୃଢ଼, ସତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ଆହାର ପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଧନ ଅବ୍ୟର୍ଥ ନୁହେଁ, ସେ ବିଜେତା ଓ ଦାତା। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ ସେ ବୀରତା ଓ ବୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଲେ, ଯାହା ସହିତ ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ରକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ; ଦେବତାମାନେ ଏହି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅଲଗା ରହିଲେ। ଏହି ସୋମ ଚିପି ହୋଇଛି; ମାରୁତମାନେ ଏହା ପିଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ମଧ୍ୟ। ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ୍ ଓ ବରୁଣ, ତିନିଭାଗ ଭାଣ୍ଡରୁ ପବିତ୍ର ସୋମ ପିଉଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭାତ ପୂଜାରୀ ପରି, ଏହି ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତୁମେ ମହାନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମହାନ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତୁମ ଅପାରତା ଦ୍ୱାରା, ଦେବତା, ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ମହାନ୍। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର ଖ୍ୟାତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହାନ୍; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହାନ୍। ତୁମ ବିଶାଳତାରେ, ଦେବମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ; ତୁମେ ପୂଜାରୀ, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆଲୋକ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦମ୍ୟ। ମୋଦର ନାଥ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚିପିଥିବା ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ; ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ, ସୋମ ପାଖକୁ। ବୃତ୍ରଘ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ। ବୃତ୍ରଘ୍ନ, ଏହି ସୋମମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ତୁମେ; ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ। ମହାନ୍, ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର; ଭଲ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଉ। ପ୍ରାଚୀନ ଜନମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଉ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କର। ବିଶାଳ ମନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତୁତି ରଚନା କରନ୍ତି। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତିନାହିଁ। ଷ୍ଟୁତିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଅଜୟ ଆତ୍ମା, ରାଜା, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମ୍ପ୍ରିତି ପାଇଁ, ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଓ ଯଜ୍ଞକୁଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେପରି ତୁମେ ଦୂରେ ଅଛ, ଏଭଳି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ହେଉ; ମୁଁ ଗାୟକଙ୍କୁ ଉପହାର ପାଇଁ ତୁମ ଶ୍ରୟସୀ କରିଛି, କ୍ଷତି ପାଇଁ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଶିଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦାନଶୀଳ, ଦିନେ ଦିନେ ତୁମେ କିପରି ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ; କାହିଁକିନା, ମଘବନ୍, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧନର ଉତ୍ସ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଜନକ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଓ ପାହାଡ଼ବାସୀ, ଅର୍ପଣକାରୀଙ୍କ ଡାକକୁ ଶୁଣ; ଅନୁପ୍ରେରିତ ଷ୍ଟୁତିକାରୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କର। ଆମକୁ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅ, ଯେପରି ଆମେ ତୁମ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ହେବାକୁ ପାରିବା। ମୁଁ ତୁମ ଶବ୍ଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେନାହିଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନାହିଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରଙ୍କ ଷ୍ଟୁତିକୁ; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ନାମ ଓ ମହିମା ପ୍ରଚାର କରେ। ତୁମର ଉପହାର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ; ବହୁତ ଅନୁପ୍ରେରିତମାନେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ମଘବନ୍, ଆମକୁ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତୁନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉଲ୍ଲାସ କର, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ବୃତ୍ରଘ୍ନ, ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କର, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ।