ସାମଵେଦଃ

ଏହି ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱିନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ପଣ ମାପିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆଶ୍ୱିନ ଦେବତା, ଏଠାରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର, ଆପଣମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା ନେଇ ଫେରିଆସନ୍ତୁ। ଆଶ୍ୱିନମାନେ ଦିନର ଆରମ୍ଭ, ଉଦୟକାଳ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ, ଦିନ ଓ ରାତିରେ, ଶାନ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି; ଏବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପ୍ରଭାତମଣି ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆକାଶର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଶୋଭିତ; ଶସ୍ତ୍ରର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଲାଲ ଗାଈମାନେ, ମାତାମାନେ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବରେ ଯାଉଛନ୍ତି। ଲାଲ ରୋଶନି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିରେ ଉଡ଼ିଛି; ଲାଲ ଗାଈମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି; ପ୍ରଭାତମଣିମାନେ ତାଙ୍କ ପୁରୁଣା ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି; ଚମକୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଲାଲ ମାନଙ୍କୁ ଅନୁସୃତ। ସକ୍ରିୟ ଜନାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି, ବୁନାରେ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତେ ଏକ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଦୂରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ଦାନଶୀଳ, ଅର୍ପଣକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ ନେଇ। ଅଗ୍ନି ଜାଗିଉଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଛି; ପ୍ରଭାତମଣି ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ଭିତରେ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି; ଆଶ୍ୱିନ ଦେବତାଙ୍କ ରଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଛି; ସବିତା ଦେବତା ସଂସାରକୁ ଅଲଗା କରିଛନ୍ତି। ଆଶ୍ୱିନ ଦେବତା, ଆପଣମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ଘୃତ ଓ ମଧୁ ଦେଇ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ; ବୀର ନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ଧନ ଜିତିପାରିବା। ତିନି ଚକା ଥିବା ରଥ, ମଧୁରତା ଭରି, ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିବ; ଦାନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟର ମାଳିକ, ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜନ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ ଆଣିବ। ତାଙ୍କ ଝରଣାମାନେ ଆକାଶର ବର୍ଷାର ଭଳି ବହିଯାଉଛି; ସେ ହଜାର ଫଳ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ଯାଉଛି। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତ ଦେଖି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି; ପିତାମା, ତାଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ କରି। ସେ, ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ହାତୀ, ଭଲ ସଂକଳ୍ପ ରାଜା, ଶାଖାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଶ୍ୟେନ ପରି ବସିଥାଉଛି। ସେ ଆମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଧନ ଆଣିବ; ହେ ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ କରି ଆମ ପାଖକୁ ଆଣିବ। ନବମ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଝରିଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାପିଥିବା ସୋମର ଝରଣା ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ଝରିଯାଉଛି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦଳକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ଗୀତ ଗାଇ; କବିମାନେ ସ୍ତୁତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଉତ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ହେ ସୋମ, ତୁମ ଶୁଧ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଉ, ପ୍ରଶଂସାର ସାଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଉ। ଏହା ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ: ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପୂଜାରୀ। ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ତୁମ ପାଇଁ ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଅପରିମିତ ଭାବେ ଯାଉଛି। ଝରଣା ତାଙ୍କ ପଥରେ ଯାଉଛି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଭଳି ଦାନ ଆଜି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଆମେ ରଥକୁ ତୁମ ଦିଗରେ ନେଇଯାଉଛୁ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନର ମାଲିକ, ଦଳର ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର। ଶକ୍ତି, ମହା କାର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ମହାତ୍ୱ ବିସ୍ତାର କରିଛ। ମହାତ୍ୱରେ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଦୁଇ ହାତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଣତୀରୁ ଧରିଛ। ସେ, ଋଷି, ଦୃଷ୍ଟା, ପ୍ରାଚୀନ ନଗରକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି, ଅଶ୍ରମ ଆତ୍ମାରେ। ଦ୍ୱିଜ ପୂଜାରୀ ତିନି ଆକାଶ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚମକୁଛି, ସମସ୍ତେ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ, ଜଳର ଆସନରେ। ଏହି ପୂଜାରୀ, ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ସ୍ଥାପନ କରିଛି; ମଣିଷ ଯେ ସୋମ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଲାଭ କରେ। ଅଗ୍ନି, ଆଜି ପ୍ରଶଂସାରେ ଆମେ ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱ, ଭଲ ସଂକଳ୍ପ, ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଥିବା ଲାଭ କରିପାରିବା। ଏପରି ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଭଲ ସଂକଳ୍ପର ରଥଚାଳକ, ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ, ମହାନ ହେଇଛ। ଏହି ସ୍ତୁତିମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସମସ୍ତ ଦୟାମୟ ମୁହଁରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଆଣନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ବିବସ୍ୱତର ପ୍ରଭାତମଣିମାନେ, ପୂଜାରୀ ପାଇଁ ଅମର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଆଣନ୍ତୁ; ଜାତବେଦାସ୍, ଆଜି ଦେବତାମାନେ ଜାଗିଉ। ତୁମେ ପ୍ରିୟ ଦୂତ, ଅର୍ପଣର ବହାକ, ଅଗ୍ନି, କ୍ରିୟାର ରଥଚାଳକ; ଆଶ୍ୱିନମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ବୀରତା ଓ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଯୁବକ, ଯଦିଓ ପ୍ରବାଳ, ସମାବେଶରେ ଜାଗିଉଛି; ଦେବତାର ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଖନ୍ତୁ—ଗତକାଲି ସେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ, ଆଜି ସେ ଏହି ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଲାଲ, ଶ୍ୟେନ, ସଦା ବୀର, ସଦା ଦୃଢ, ସତ୍ୟକୁ ଖାଦ୍ୟରେ ଅନୁଭବ କରେ; ତାଙ୍କ ଧନ ଫଳହୀନ ନୁହେଁ, ସେ ଜିତିବା ଓ ଦାନ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ସହିତ ସେ ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଓ ବୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ର ହତ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରବାହ କରିଥିଲେ; ଦେବତାମାନେ ମହା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅଲଗା। ଏହି ସୋମ ଚାପିଯାଇଛି; ମାରୁତମାନେ ଏହା ପିଉଛନ୍ତି, ଚମକୁଥିବା ଆଶ୍ୱିନମାନେ ମଧ୍ୟ। ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ, ବରୁଣ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ପିଉଛନ୍ତି, ତିନି ଭାଗ ଭାଣ୍ଡରୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭାତ ପୂଜାରୀ ପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତୁମେ ମହାନ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୁମ ମହାତ୍ୱ ସମସ୍ତ ମହାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମ ବିଶାଳତାରେ, ଦେବତା, ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ମହାନ। ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମ ଖ୍ୟାତିରେ ତୁମେ ମହାନ; ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ମହାନ; ବିଶାଳତାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସୁର୍ୟ, ପୂଜାରୀ, ସମସ୍ତେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆଲୋକ, ଅଜୟ। ଆନନ୍ଦର ମାଲିକ, ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ନେଇ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ନେଇ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ବୃତ୍ର ହନ୍ତା, ଜ୍ଞାନୀ, ଶତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ନେଇ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ବୃତ୍ର ହନ୍ତା, ଏହି ସୋମମାନେର ରକ୍ଷକ, ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ନେଇ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ।