ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭାୟମାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ତାଙ୍କର ବୀରତାର ପ୍ରମାଣ ଅଟୁଟ ଥିଲା। ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ମାର୍ଗରେ ଉନ୍ମୁଖ ହେଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିଶାଳ; ତାଙ୍କର ସିଂହାସନ ଓ ମାର୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। କିଏ ଜାଣିପାରିବ, ଏହି ସୋମା ଦ୍ରବ୍ୟ ପିବା ସମୟରେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣିଛି? ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗଗୁଡିକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ସୋମାର ମାଧୁର୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥାଏ। ଏକ ବଡ଼ ପଶୁ କିମ୍ବା ହାତୀ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗତି କରିଥିଲେ, କିଛି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇପାରିଲା ନାହିଁ। ସୋମା ପିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ବିଶାଳ ହେଉଥିଲା। ଯେଉଁ ଦେବତା ଦୃଢ଼, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦାନଶୀଳ ଅଟୁଟ ହୃଦୟ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଗାୟକଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଜନାନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବେ ନାହିଁ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଓଉଁ ହୋଇଥିବା ସୋମା ଇନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଶୂଭ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବହିଯାଉଥିଲା। ଏହି ସୋମା ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀର ଶିରା ଉପରେ ବହିଯାଇଥିଲା। ଦ୍ରୁତ ଓ ଉଜ୍ୱଳ ଝରଣା ଇନ୍ଦୁ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ନଶ୍ଟ କରି ଆସିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡକୁଛି, ଯେଉଁ ଭୃତ୍ର ନାଶକ, ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ, ଶକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାତା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଓ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ ପାଇଁ ଚୟନ କରିଛି। ଏହି ଦେବତା ଦାସୀ ମହିଳାଙ୍କର ନବ୍ବେ ଦୁର୍ଗକୁ ଏକା ଦିନରେ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉଜ୍ୱଳ ଆକାରକୁ ମୁଁ ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତିର ସହିତ ଗୀତ ଦେଉଛି। ମୁଁ ତୁମ ଛାଯାରେ ଆସିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାଯା ପରି, ତୁମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ତୁମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆକାର ଅଗ୍ନି। ଏକ ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ଧର ପରି, ଶଣ୍ଡା ଶିଙ୍ଗଧାରୀ ବଳଦ ପରି, ଅଗ୍ନି ଦୁର୍ଗଗୁଡିକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି, ସତ୍ୟ ଓ ଆଲୋକର ନାଥ, ଅଟୁଟ ଉଷ୍ମା ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି। ଯେଉଁ ଦେବତା ଏହି ବିଶ୍ୱ ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ସେ ଉଚ୍ଚ ଆଲୋକ ଦେଇ ଋତୁଗୁଡିକୁ ଇଚ୍ଛାମତା ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପ୍ରିୟ ଗୃହରେ, ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ତାହାର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଉଜ୍ୱଳ ଅକେଳା ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ୱଳିତ। ତୃତୀୟ ଅଷ୍ଟମ ଭାଗରେ, ପୁରାତନ ଜନ୍ମ ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଆକାରରେ ଉଜ୍ୱଳ, କବିଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ। ମୁଁ ଶକ୍ତିର ଅନୁସୂତି ଅଗ୍ନିକୁ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶିଖାରେ ଡକୁଛି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିର ସାଥୀ ହେଉ, ଉଜ୍ୱଳ ଶିଖାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ କୁଶ ଉପରେ ବସିବାକୁ। ତୁମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଉ, ଅସୁରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଉ, ଅଗ୍ନି, ପାଥର ଭଙ୍ଗାଇବାର ଶକ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୂରେ ହେଉ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଚକ୍ର ମିଳନରେ, ପୁରସ୍କାର ସ୍ଥାନରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଭଞ୍ଜି ଦିଅ; ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଯେଉଁ ନିର୍ଭୟ ହୃଦୟରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରବାହ ଅଗ୍ନିର ନିୟମକୁ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥାଏ, ତାକୁ ଭଞ୍ଜି ଦିଅ। ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନି, ଦ୍ରୁତ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଚମତ୍କାର କୁଣ୍ଡଳ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ; କେହି, ଏକ ଧନୁର୍ଧର ପରି, ତୁମକୁ ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଭୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଘେରା, ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଭଞ୍ଜିଥିଲେ; ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାର ରଥୀ, ଦୃଢ଼ ବିନ୍ଧନକୁ ମଧ୍ୟ ଭଞ୍ଜିଥିଲେ। ତୁମେ ସାଗର ପରି ଗଭୀର ଦୃଢ଼ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦେଉ, ଗାଁ ମାନେ ପରି ଉତ୍ତମ ଚାରା ଦେଉ, ନଦୀମାନେ ଝିଲିକୁ ପରି ଏକତ୍ର କରି ଆମକୁ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦେଉ। ଏକ ବଳଦ ପରି, ତିଆର ହେଇ ଜଳକୁ ଯାଏ, ଏଭଳି ତୁମେ ଆମ ପୂର୍ବଜ ଓ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; କାନ୍ବମାନେ ସହ ଏଠାରେ ଆସି, ସୋମା ପିଇବାକୁ ଯୋଗ ଦିଅ। ଉତ୍ପିଡିତ ସୋମା ଦେଇ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ; ଯେଉଁ ଦାନକାରୀ ସୋମା ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସୋମା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପିଇ ଶକ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଏକମାତ୍ର, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିର ଦେବତା, ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ; ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ମାନବଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କୁହୁଛି। ତୁମର ଦାନ ଓ ସାହାଯ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେବେ ନାହିଁ, ଦାନଶୀଳ ଦେବତା; ଆମ ପାଇଁ ସେଗୁଡିକ କ୍ଷୟ ନହେଉ, ସମସ୍ତ ମାନବ ଧନ ମାପି ଦିଅ। ଉଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଉତ୍ଥିତ ଓ ବିସ୍ତାରିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଉଣୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଦୂତୀ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ପରି, ଗାଁମାନେର ଜନନୀ, ଦୂତୀ ଦୁଧରେ ଧନୀ, ଅଶ୍ୱିନମାନେର ମିତ୍ର ହେଉଥିଲେ। ସେ ଅଶ୍ୱିନମାନେର ମିତ୍ର, ଗାଁମାନେର ଜନନୀ, ଦୂତୀ ଧନର ନିୟମ୍ନୀ। ଏହି ନୂତନ ଦୂତୀ ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ୱଳ, ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ; ମୁଁ ଅଶ୍ୱିନମାନେ, ତୁମର ଶୋଭା ପାଇଁ ଉପାସନା କରିଛି। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଚମତ୍କାର, ନଦୀମାନେର ମା, ଧନ ଦେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା, ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧନ ଜାଣିଥିଲେ। ତୁମର ଷ୍ଟୁତି ଭୂମିରେ ଶୁଣାଯାଏ, ତୁମର ଗୀତ ଚାଉଁ ଉପରେ ଉପ୍ରସ୍ତୁତ; ଅଶ୍ୱିନମାନେ, ତୁମର ରଥ ଧନ ସହ ଆସୁ। ଦୂତୀ, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦିଅ, ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ସହ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତାନ ଓ ପ୍ରଜା ରକ୍ଷା କରିପାରିବା। ଦୂତୀ, ଆଜି ଏଠାରେ ଆସ, ଏହି ଗାଁ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଧନୀ ସ୍ଥାନରେ; ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉ, ଗୌରବ ଓ ସତ୍ୟ ଦିଅ। ଏହିଭଳି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଉପକାର ଓ ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଦିନେ ଦିନେ ଜଗତକୁ ଶୋଭାୟମାନ କରିଥିଲେ; ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ଉପାସନାରେ ନିରନ୍ତର ଗୀତ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦେଉଥିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୟା ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଆଶା କରିଥିଲେ।