ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, “ହେ ଦାନବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆମକୁ ବିପଦ ଉପରେ ଜୟ ଦେବାରେ, ରତ୍ନ ଦାନ କରୁଥିବା ମହାନ ଦାତାମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କର। ତୁମେ ତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ତୁମର ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବିପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା।" ଏହି ସମୟରେ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ପୁରୋହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ମଧୁମୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମରସକୁ ପାତ୍ରରୁ ଢାଳିବାକୁ, କାରଣ ଏହି ପରମ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ଧୁ, ଶୂରବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହିପରି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଶୂର, ପୁରାତନ ସ୍ତୁତିକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନାହାନ୍ତି; ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, କେବେ ଅବରୋଧିତ ହୁଅନାହାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମହାବଳଶାଳୀଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତରେ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଅବିଘ୍ନ, ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରାହକ ଭାବରେ ବିରାଜିତ। ଏହି ଶୁଭ ସମୟରେ, ଅନେକ ଆଶା ନେଇ, ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମୟ ଜ୍ୱାଳା, ରଥାରୋହୀ, ଏହି ଜ୍ଞାନ, ସୋମ, ଦୀପ୍ତିମୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁରାତନ କ୍ରିୟା ପାଇଁ। ଏହି ସମୟରେ, ପରିସ୍ରୁତ ସୋମ ରସ ପଥ ଅଟୁଟ ରହି, ନଗରରେ ଏକ ପୁରୁଷ ପରି, କାନ୍ତାର ମଧ୍ୟରେ ତାପ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ବସିଛି। ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଛୋଟ ଅବରୋଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶକ୍ତିର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ଅଜୟ ରଥୀ ପରି ଗାୟକ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଆମେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଆଜି ପୂରଣ କରିଛୁ; ଏହିପରି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ରସ ଦିଅ, ଏବଂ ଏହି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କର। ବଘ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହୋଇ, ନିଜେ ରାସ୍ତାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଏ; ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଏଠାରେ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଦୀପ୍ତିମୟ ଲୋକକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କର; ଏହି ତୁମର ବୀର୍ୟ ଶକ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରାର୍ଥନାମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଉଛି, ସତ୍ୟର ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ତୁମର ଶକ୍ତି ଅତିଶୟ, ତୁମର ସ୍ଥାନ ଓ ପଥ ସ୍ଥିର, ତୁମର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ। କିଏ ଜାଣେ, କେଉଁଠି ଏହି ସୋମ ପିବା ସମୟରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏକାଠି ପାନ କର? କିଏ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାଇଛି? ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରି, ମଧୁର ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି। ଦାନଶୀଳ ପଶୁ କିମ୍ବା ହାତୀ ପରି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଚରଣ କର; କିଛି ତୁମକୁ ରୋକିପାରେନି। ସୋମ ପିବା ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚଳନରେ ତୁମେ ଆସ, ମହାବଳ ଦେଖାଅ। ଯେଉଁଠି ଯୋଦ୍ଧା, ସଜ୍ଜ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦାନଶୀଳ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଶୁଣନ୍ତି, ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଜନାନୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିଅନାହାନ୍ତି। ପବିତ୍ର, ପ୍ରବାହମାନ ସୋମ ଇନ୍ଦୁ, ସମସ୍ତ ପୂଜା କ୍ରିୟାକୁ ବ୍ୟାପି ଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ଧାରା ଆକାଶରୁ ମଧ୍ୟଖଣ୍ଡ ହୋଇ, ପୃଥିବୀର ଶିଖର ଉପରେ ବହୁଛି। ତିବ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧାରା, ଇନ୍ଦୁ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, ବହିଯାଉଛି। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଛି, ଯେଉଁମାନେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ସଦା ବିଜୟୀ ଓ ଅଜୟ, ଶକ୍ତି ଦେବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଗାୟକମାନେ, ସ୍ତୁତି ଓ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରଭୀନ, ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ମୁଁ ଧନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବାଛିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଦୁଇଜଣେ ଏକାଠି ଦାସୀମାନଙ୍କର ନବତି ଦୁର୍ଗକୁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ତୁମ ଦୀପ୍ତିମୟ ରୂପରେ, ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଶକ୍ତି ଓ ଉର୍ଜା ଭରା ସ୍ତୁତି ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ। ମୁଁ ତୁମର ଛାୟାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାୟା ପରି, ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ହେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ପରି, ମହାବଳ ପୂରୁଷ ପରି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୁର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଛ। ଆମେ ବିଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ଆଲୋକର ନାଥ, ଅବିରତ ତାପ, ଯାଜ୍ଞିକ କ୍ରିୟା ପାଇଁ। ସେ ଯିଏ ଏହି ଯଜ୍ଞ, ଉତ୍ତମ ଆଲୋକକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଛି, ସେ ଇଚ୍ଛା କରି ବର୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଅଗ୍ନି, ପ୍ରିୟ ଗୃହରେ, ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଶାର ଇଚ୍ଛାରେ, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଏକାକୀ ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଅ। ତୃତୀୟ ଅଷ୍ଟମାଂଶରେ, ପୁରାତନ ଜନ୍ମ ଧାରୀ ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକିଉଠି, କବିଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଶକ୍ତିର ବଂଶଧର, ପବିତ୍ର ଜ୍ୱାଳା ସହିତ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଓ ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାରେ। ଅଗ୍ନି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମର ବନ୍ଧୁ ହେଉ; ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୱାଳା ସହିତ, ଦେବମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଦର୍ଭି ଉପରେ ବସ। ତୁମର ଶକ୍ତି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଅସୁର ଭଙ୍ଗ କର, ପାଥର ଭେଦିବାଳା; ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ। ଏହି ଶକ୍ତିରେ, ତୁମେ ରଥ ମିଳନରେ, ପୁରସ୍କାର ସ୍ଥଳରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅବଦଳିଛ; ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଯିଏ ଭୟହୀନ ହୃଦୟରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି। କେହି ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ତତ୍ତ୍ୱର ନିୟମକୁ ବାଧା ଦେଇପାରେନି; ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଚୁନ୍ଦିଛି, ତାଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କର। ସେମାନେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ମୟୂରପିଛା ଶୋଭିତ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ; କେହି, ଏଠାକୁ ବନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ରୋକିପାରିବେନି—ଧନୁର୍ଧର ପରି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବିଜୟ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସ। ତୁମେ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଅବରୋଧ ଭଙ୍ଗ କର, ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କର, ଜଳର ଜନ୍ମ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଛ।