ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ସଦା ଅଜୟ, ସୋମର ଆସ୍ୱାଦକ, ଅଚଳ ଓ ଅଟୁଟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଧାରଣ କରି ରହିଥିଲେ। ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମୃଦ୍ଧିର ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଆମକୁ ଧନର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ରକ୍ଷା କର।” ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଶକ୍ତି, ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞା, ତାଙ୍କର ମନ ଇଚ୍ଛିତ ବଜ୍ରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରେ। ଆକାଶ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷତ୍ୱକୁ ଘୋଷଣା କରେ, ଭୂମି ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରଚାର କରେ; ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ବିଶାଳ ନିବାସୀ ବିଷ୍ଣୁ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି, “ହେ ଦେବତା, ଅଜୟ ରୁହ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କର।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୁନି ବିନତି କରାଯାଏ—“ଆମ ଗୋଧନ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ଧନ ଆଣିଦିଅ, ବିପୁଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ କର। ବଡ଼ ଧନରେ ଆମକୁ ଅନ୍ୟର ଅଂଶକୁ ନେଇ ଯିଅନାହିଁ; ଯେପରି ତୁମେ ଜିତିବା, ସେପରି ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଜିତ।" ଏକ ଦେବତାଙ୍କ ରୋଷକୁ ସମସ୍ତ ଜନ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତଯୁକ୍ତ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିପକ୍ଷୀ ବୃତ୍ରର ମୁଣ୍ଡ ଚିରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଏକଠି କଲେ, ଚର୍ମରେ ମୁଡ଼ିଦେଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦଦାୟି ଜନନୀ ଛୁଆ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସମାନ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୋଡ଼ି ବହୁତ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେଉଁଠି, ଜଳମଧ୍ୟରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଶ ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଙ୍ଗ୍ଗୁଲି କରୁଥିଲେ। ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧ ଦୁଇଁଟି ପ୍ରବାହ ନିଜ ନିଜ ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଏ; ପାତ୍ରପାଣିମାନେ ବୀର ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସୋମ ଆଣନ୍ତି। ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ବୟ ଘୋଡ଼ା ଶୀଘ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଏହି ବନ୍ଧୁ, ଏହି କବିଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତିର ଯୋଗ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ବୃତ୍ରଘ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ଆହୁତିର ଧନୀ, ସୋମ ପାନ କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଆମଠାରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ। ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ତୁମ ପାଖକୁ ଅନେକ ସୋମ ବିନ୍ଦୁ ଆସେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ହେ ମହାନ, ତୁମେ ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛ; ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ରୁହ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଗଭାରେ ଏହି ଗୁଣ ରହୁ। ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଉ, ବୃତ୍ରଘ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ହେଉ; ସୋମ ବିନ୍ଦୁମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠି, ବୟସରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ, ଏହି ଷ୍ଟୁତିକୁ ବୁଝ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଷ୍ଟୁତି ହେଉ। ସେ ମହାନ, ଅଚଳ, ଧୂମ୍ରଧ୍ୱଜୀ, ଆଗ୍ରଗାମୀ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା କରୁନ୍ତୁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ, ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ଉପକାରୀ ଭଳି, ଅନେକ ଷ୍ଟୁତି ଶୁଣନ୍ତୁ—ଅଗ୍ନି ମହାପ୍ରଭା। ପିଡ଼ାରେ, ଅନେକ ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟୁତିତ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଗାଈ ପାଇଁ ଯେପରି ଶୁଭ ହୁଏ, ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ହେଉ। ଭଲ ଲୋକ ଧନର ଦାନ ରୋକି ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଷ୍ଟୁତି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚେ। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଅମାନେ ବହୁତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଗୋଧନ ଉପସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବିଷ୍ଣୁ ତିନିଟି ପଦ ଦେଲେ; ସେ ତିନିଥର ତାଙ୍କର ପଦ ରଖି ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଅଜୟ ରକ୍ଷକ, ତିନି ପଦ ଦେଲେ; ସେଠାରୁ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ, ସେଠାରୁ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ନୀତି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାଥି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଦେଖନ୍ତି, ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ ଭଳି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରେରିତ କବିମାନେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି। ସେଠାରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପଦ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଭୂମିର ଶୃଙ୍ଗ ଉପରୁ, ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତୁମେ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଆମ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହିଁ; ଦୂରରୁ ଏହି ସଭାକୁ ଆସ, କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଥିଲେ ଶୁଣ। ଏହି, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ପିଡ଼ାରେ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଗାୟକମାନେ ମଧୁରେ ମକା ଭଳି ବସିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର; ସେମାନେ ରଥରେ ପଦ ରଖିଛନ୍ତି। ମୁଁ ପୁରୁଣା ଷ୍ଟୁତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି; ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କୁହ। ସତ୍ୟର ମହା ଷ୍ଟୁତିଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସରଣ କରିଛି; ଗାୟକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଚଳିଯାଇଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ବହୁତ ଧନ ଝଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି; ଭୂମି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ରମାନେ, ଗୋଦାନକାରୀମାନେ, ଓ ସୋମ ରସ ଏକାଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ସୋମ, ବୃତ୍ରଘ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଏ, ଦକ୍ଷ ମନୁଷ୍ୟ, ଦାନଶୀଳ, ତାଙ୍କର ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେବତା ପାଇଁ। ହେ ବିଶ୍ୱପ୍ରଭା, ଆମେ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଶକ୍ତିର ସୁଗନ୍ଧ ପାଉ; ଶକ୍ତିର ଧନ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ସେମାନେ ହଳଦିଆ, ବୟ ଘୋଡ଼ାକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଯିଏ ମଦ ନେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯାଆନ୍ତି। ହେ ଧନଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, କେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ତୁମକୁ ଜୟ କରିପାରିବ? ନିଶ୍ଚୟ, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଚେଷ୍ଟା କରେ।