ସାମଵେଦଃ

ପାଥରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଗଳିଗଲେ, ମଧୁର ରସ ଘଟରେ ପୂରାଯାଇଛି, ଜଳସ୍ଥଳର ତୀରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି। ଏଠାରେ, ମହାନ ଚକ୍ରବାଳ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦୂର ଯାଆଉଥିବା, କ୍ଷୟଶୀଳ ନ ହେଉଥିବା ପବିତ୍ର ଧାରାକୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଦ୍ଗାର କରାଯାଉଛି। ଏହି ଦୀନରେ, ଭୟ ବା କ୍ଳାନ୍ତି ଆମେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ତୀବ୍ର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ ତୁମର ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ତୁମେ ତୁର୍ବଶା ଓ ଯଦୁଙ୍କ ପାଇଁ କରିଛ। ତୁମ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଚେତନାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କର, ଦାତା ଏଥିରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ। ମଧୁ ମିଶିଥିବା, ଶୋଭିତ ଗାଈମାନେ ବାହାରୁଛନ୍ତି; ଆସ, ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ରସ ପିଅ। ମୋର ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକ, ହେ ପୁରୁବସ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପବିତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବିବେକଶୀଳ, ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ଏହି ଯିଏ, ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସାଗର ଭଳି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି; ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ଯାହାପାଇଁ ସମସ୍ତେ—ଆର୍ୟ ବା ଦାସ—ବଶୀଭୂତ; ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଶମିତ ହୋଇଯାଏ। ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତୁମକୁ ଧନ ଦିଆଯାଉଛି। ତୀବ୍ର ଗାୟକମାନେ ମଧୁ ଘୃତ ଉପରେ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି; ଋଷିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ବିସ୍ତୃତ ହେଉଛି; ଆମ ପାଇଁ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଏହି ଧାରାମାନେ ଆମର। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଉତ୍ପୀଡିତ, କୌଶଳୀ, ଧନୀ, ଶୁଭ୍ର, ତୁମେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କରାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଆମ ପାଇଁ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ହରିମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ନାୟକ, ଦେବତ୍ୱ ମୟ, ବନ୍ଧୁ ସମ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ ରୁହ। ତୁମେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମଠାରୁ ଅଧର୍ମିକ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ କୁ ଦୂର କର; ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦ୍ୱିତୀୟମନାସ୍କୁ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଭାବକୁ ଦୂର କର। ସେମାନେ ଅଙ୍ଗରେ ମଧୁ ଲେପନ କରନ୍ତି, ଶୋଭିତ କରନ୍ତି, ଏକତ୍ର କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି, ମଧୁ ଲେପନ କରନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖୁର ଥିବାମାନେ ଜଳରେ ପଶୁକୁ ଧରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଛି ଓ ନଦୀରୁ ଉଡ଼ିଯାଉଛି। ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଗାଓ; ମହାଧାରା ବହୁଛି, ଅନ୍ଧକାର ଦୌଡ଼ିଯାଉଛି। ସାପ ତାହାର ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଉଥିବା ପରି, ଶୋଭାମୟ ଏକ, ଖେଳାଳି ଯୁବକ ପରି, ପିତାଳା ଏକ ଆଗକୁ ଚାଲିଯାଉଛି। ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜା ଦିନେ ଜଗତରେ ସ୍ଥିର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍; ପିତାଳା, ଘୃତେ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଛି, ଶୋଭାମୟ, ସାଗର ସମ, ଦୀପ୍ତିମୟ ରଥ ଉପରେ ଧନ ଓ ଗୃହ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ଅଷ୍ଟମ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞ, ଏହି ବାଣୀ, ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ସହିତ ସଫଳ ହେଉ। ଯାହା କି ସଦା ଅବିରତ, ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁ; ତୁମ ପାଇଁ ହୋମ ଜଳାଯାଉଛି। ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରିୟ, ଅର୍ହତ ହୋତା, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେଉନ୍ତୁ; ଆମେ ଆମ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଜନସମୂହ ପାଇଁ; ସେ ଆମ ପାଇଁ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ନିବେଦନ ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ଭୋଜନରେ ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣ ବଢ଼ାଅ, ଅଜୟ। ବୃଷଭ ପରି ଗୋସମୂହ ମଧ୍ୟରେ, ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିତ, ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କର; ତୁମେ ନାୟକ, ଅଜୟ। ହେ ଦୟାଳୁ, ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମକୁ ଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କର; ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଧନର ରଥୀ—ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟକୁ ନେଇଯାଅ। ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତରସନ୍ତାନଙ୍କୁ ତୁମ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ସଦାବର୍ତ୍ତୀ, ରକ୍ଷା କର; ଅଗ୍ନି, ଦେବ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅଧର୍ମିକ ହାନି ଆମଠାରୁ ଦୂର କର। ତୁମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମ କଣ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିସ୍ତାର କର? କାରଣ ମୁଁ କହିଛି, "ମୁଁ ଶିପିବିଷ୍ଟ"। ତୁମ ରୂପ ଆମଠାରୁ ଲୁଚାଅନାହିଁ; ଏହା, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସଭାରେ ଅନ୍ୟ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲ। ଏବେ, ହେ ଶିପିବିଷ୍ଟ, ମୁଁ ତୁମର ନିବେଦନ କହୁଛି, ହେ ଉତ୍ତମ, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, ଯେଉଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ବିସ୍ତୃତିର ଶେଷ ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ "ଵଷଟ୍" ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି; ଏହି ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ଶିପିବିଷ୍ଟ। ମୋର ସ୍ତୁତି ତୁମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କର। ହେ ବାୟୁ, ମୁଁ ତୁମଠାରେ ଆସିଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମଧୁର ପାନୀୟର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ସହିତ; ଏଠାରେ ଆସ, ହେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ଦେବ, ତୁମ ସହଚରମାନେ ସହିତ ସୋମ ପିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ତୁମେ ଏହି ସୋମ ପାନର ଯୋଗ୍ୟ; ଧାରାମାନେ ତୁମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଦିଗରେ ବହୁଛି, ଯେପରି ଜଳ ଏକାଠି ଝରେ। ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିର ନାୟକ, ତୁମ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଏକାଠି ଏକ ରଥରେ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ। ତପସ୍ଵିନୀ ରାତିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ଦିଗରେ ଆସ; ଯେତେବେଳେ ଚିନ୍ତା ଭାବିବା ଭାବେ ଭୂସ୍ୱତ୍ ର ପିତାଳାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଏ। ଆମେ ସେହି ହର୍ଷଦାୟକ ପାନୀୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଯାହା ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦେଇଛନ୍ତି, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ। ସେହି ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତାକୁ ପୁରୁଣା ଗୀତ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି; ଦେବନାମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରେରଣାମୟ ଚିନ୍ତାମାନେ ତାକୁ ଶୋଭିତ କରିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲଗାମ ଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି, ଆମେ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ, କ୍ରିୟାର ନାୟକ ଭାବରେ ପୂଜିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ସେହି ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୂରଗାମୀ, ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ ଓ ଦାନଶୀଳ, ଆମର ହେଉ। ସେ ସଦା ଆମକୁ କ୍ଷତିରୁ, ନିକଟ ଓ ଦୂର, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳରୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବନ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରୁ। ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସମରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ବୀ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କର; ଅପଶପ ନାଶକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭୃତ୍ର ହନ୍ତା—ତୁମେ ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ଜୟ କର।