ସାମଵେଦଃ

ସୋମ ରସ ଚାପି ତୁମ ପାଇଁ, ବୃଷଭ ଭାବେ, ମୁଁ ଏହି ପାନୀୟ ଅର୍ପଣ କରେଁ—ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ, ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ହେଇଥିବା ସୋମ ରସ କପରେ ଏବଂ ପାତ୍ରରେ ଚାପି ଯାଇଛି, ସେ ତୁମର, ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ଏହା ପିଉ, କାରଣ ଏହି ପାନୀୟର ତୁମେ ନାୟକ। ଆମେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି ଯୋଗ ହେଉଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ। ଏଠାକୁ ଆସ, ବସ, ହେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର; ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି, ପ୍ରଶଂସାର ସ୍ୱରେ ଗାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ଦାନର ନାୟକ; ଶକ୍ତି ସହିତ ପିଉ, ହେ ଗାୟକ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସଦା ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ହେଉ; ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କର ମହତ୍ବ ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରା କଦାପି ସୀମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସ, ତୁମ ମହାନ୍ ହସ୍ତରେ ଆମ ପାଇଁ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ମହାପୁରସ୍କାର ଧର। ଗୋପାଳନ୍ତୁ ନାୟକ, ପାହାଡ଼ର ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ସତ୍ୟର ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟ ମାଲିକଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ଗାଓ। କେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପାୟରେ ଏହି ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ବନ୍ଧୁ ଆମ ଦୂତ ହେଉଛନ୍ତି? କେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମର୍ଥନରେ ସେ ନିର୍ବାଚିତ? ସମାବେଶରେ ଯିଏ ବିଜୟୀ, ସେହି ମହାବଳୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସଭାରେ ଗୀତ ଅର୍ପଣ କର। ଅସ୍ତାନର ନାୟକ, ଅଦ୍ଭୁତ, ପ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ସେଠିକୁ ଜ୍ଞାନର ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଅର୍ପଣ ନେଇଯାଅ। ତୁମ ନିମ୍ନ ଆକାଶ ତଳେ ଯେଉଁ ପଥ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇଥିଲ, ସେହି ପଥ ଆମ ଆବାହନ ଶୁଣୁନ୍ତୁ, ହେ ଦେବଗଣ। ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ କୃପା ଦେଉଛ, ସେତେବେଳେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆସୁ। ଏହି ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି; ମାରୁତମାନେ ଏହା ପିଉଛନ୍ତି, ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ। ଅନୁସନ୍ଧାନଶୀଳ, ଆକାଂକ୍ଷାପୂର୍ଣ୍ଣ ବିର ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁନାହିଁ, ନାହିଁ ଅନ୍ୟାୟ ପଥରେ ଚାଲୁଛୁ; ଆମେ ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣର ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଛୁ। ଉଷା ଆସିଛି, ମହାଗୀତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୀତ ସହ; ଅଥର୍ବଣ, ଦିବ୍ୟ ସବିତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଉଷା ଦୀପ୍ତିମାନ; ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ଷ୍ଲୋକରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦଧିଚିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରେ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ, ନବ୍ବେ ଏବଂ ଏକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ସବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସ, ସୋମ ରସର ଆନନ୍ଦ ନେଇ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମହାପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇଟି ଚର୍ମ ଟାଣିଦେଉଛନ୍ତି। ତୁମ ଏହି ବାକ୍ୟ, ପରା ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ପରିବା ଭଳି, ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ତୁମେ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରନାହାଁ। ବାୟୁ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଷ୍ଟି ଆଣୁ, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶୁଭ ଭାବ ଆଣୁ, ଆମ ରୋଗ ଦୂର କରୁ। ଯାହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବରୁଣ, ମିତ୍ର ଓ ଆର୍ୟମାନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—କେହି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ପୂର୍ବ ଦିନମାନେ ପରି, ଆମେ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହାଁଁ, ମହାୟଶସ୍ବୀ ହେବା ପାଇଁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈମାନେ ଅପରିମିତ ଘୃତ ଦେଉଛନ୍ତି; ଏହି ନଦୀମାନେ ଅମୃତ ରସ ବହାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଗୋଧନ ଆଶାରେ, ଅତିପ୍ରଶଂସିତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସୋମ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରକଟ ହେଉଛ। ସରସ୍ୱତୀ, ପବିତ୍ର, ଘୋଡ଼ାରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିମାନ୍, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଚୁର, ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଶା କରୁନ୍ତୁ। ନହୁଷ ଉତ୍ସବର ସନ୍ତାନମାନେ ମଧ୍ୟ କିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବେ? ସେ ଆମକୁ ଧନ ଆଣୁନ୍ତୁ। ଏଠାକୁ ଆସ, କାରଣ ତୁମେ ଏହା ପାଇଁ ଆତୁର; ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମ ପିଉ। ଏଠାରେ ପବିତ୍ର କୁଶପଟରେ ମୋର ଆସନ। ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ ଓ ଅଜୟୀ ବରୁଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ମହାନ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ, ଅନେକ ଥର ଡାକାଯାଉଥିବା ନେତା, ଆମେ ରଥର ଚାଳକ ଓ ରକ୍ଷକ। ତୃତୀୟ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ—ସୋମ ତୁମକୁ ଖୁସି କରୁ; ଧନ ଦିଅ, ପାଥର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ। ଗୀତପ୍ରେମୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଚାପିଥିବା ସୋମକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ମାଧୁର୍ୟ ଧାରାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ତୁମଠାରୁ ଯଶ ମିଳେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ; ଯେ କୌଣସି ଦେବତା ପୂଜିତ, ସେ କେବେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଖକୁ ଗୋଟିଏ ଏକ ଧାରା ପରି ସୋମ ତିଆରି ହୋଇ ଆସେ, ଯେପରି ନଦୀ ସାଗରକୁ ଯାଏ; କେହି ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଗାୟକମାନେ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ, ଗାଉଛନ୍ତି; ଷ୍ଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ ରିଭୁମାନଙ୍କର ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ମହାବଳୀ ଆମକୁ ପ୍ରବଳତା ଓ ପ୍ରୟାସର ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ନିଶ୍ଚୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମର ମହାଭୟ ଦୂର କରନ୍ତୁ; କାରଣ ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଚଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।