ସାମଵେଦଃ

ବଣିକମାନଙ୍କର ଧନ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମେ ଜାଣ, ମାଆମାନେ ସହିତ ଏହି ଧନକୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆଣି ଗଠିତ କର। ଘରେ ସତ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ, ଦୂର ଥିବା ଗୀତକୁ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ଯେଉଁଠାରେ ଚିନ୍ତାମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରନ୍ତି। ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପଖ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୀପ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାରିତ କରିଛ, ଏହି ଦୀପ୍ତିକୁ ଦୁଇଥର ବିସ୍ତାର କର। ଆମ ପାଇଁ ଗୋଧନ, ଅଶ୍ୱ ଚିନ୍ତା ଓ ନରଶକ୍ତି ଦିଅ। ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ଆନନ୍ଦିତ, ଘମ ଝରାଉଥିବା, ତଥା ସତ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ସୁକ ଜନଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଜାଣ। ଅମର ସନ୍ତାନମାନେ ଆମର ଗୀତକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ, ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସା ଧରି ଆଣିଛୁ, ହେ ଦ୍ୟାଉସ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହା ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ। ତୁମେ ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶାସନ କର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କର; ପୁରାତନ ସତ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଛ। ମିତ୍ରଙ୍କର ବଡ଼ ସାହାଯ୍ୟ, ତାଳ ଅଟୁଟ ରଖି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ଉପସ୍ଥାନରେ ମୋର କଥା ଗୋଟିଏ ଘଉଁଠିରେ ପାଳିଥିବା ପ୍ରାଜାପତି ପରି; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଲୁଚାଏ ନାହିଁ। ହେ ଦାନଦାତା, ଶୂରବୀର, କୀର୍ତିମାନ୍ୟ, ତୁମର ଯଶ ଉତ୍ତମ ବାଣୀ ସହିତ ଚାଲୁ। ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ାଇ ରୁହ, ଏହି ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାରେ ଆମକୁ ସାଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥା କହିବାକୁ ଦିଅ। ଗାଈମାନେ ଜଳସ୍ଥଳକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନାରୁ ଶୋଭିତ କାନ। ପାଥରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମଧୁର ରସ ପାତ୍ରରେ ପୂରିଛି, ଜଳସ୍ଥଳର ଧାରାରେ। ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେ ଜଳସ୍ଥଳରେ ଧାରା ପ୍ରବାହ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ଚକ୍ର, ଦୂର ଯାତ୍ରା, କେବେ ଅବସାନ ନ ହେଉଥିବା ଧାରା। ତୁମ ଭୟଙ୍କର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ ଭୟଭୀତ ହେବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଳାନ୍ତ ହେବା ନାହିଁ; ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ଟୁର୍ବଶା ଓ ଯଦୁ ପାଇଁ କରିଥିବା ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁ। ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉତ୍କଳନ କର, ଦାତା ଏଥିରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ। ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଓ ଶୋଭିତ ଗାଈମାନେ ବାହାରି ଆସନ୍ତି; ସମ୍ନିଧାନ ରସ ପିଉ, ଆସ। ମୋ ଏହି ଗୀତ, ହେ ପୁରୁବସ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୁଧ୍ଧ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ୟ ଓ ବିବେକଶୀଳ, ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଛି। ଏହିଜଣ, ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସାଗର ପରି ବିସ୍ତାରିତ; ତାଙ୍କର ମହାନତା ସତ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ତୁତି କରେ। ଯାହାପାଇଁ ସମସ୍ତେ, ଆର୍ୟ ଓ ଦାସ, ଅନୁଗତ; ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁତା କଲେ ଦମିତ ହୁଏ। ତୁମ ପାଖକୁ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧନ ଅର୍ପିତ। ତ୍ୱରିତମାନେ ମଧୁର ଘୃତ ଗାନ କରିଛନ୍ତି; ଋଷିମାନେ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଗାଇଛନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ବିସ୍ତାରିତ, ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବୀ; ଆମ ପାଇଁ ଧାରା, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମର। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ପିଷିତ, ଦକ୍ଷ, ଧନୀ, ଶୁଧ୍ଧବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କର। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ହରିମାନଙ୍କ ଲୋକେଶ୍ୱର, ସବୁଠାରୁ ଦିବ୍ୟ, ବନ୍ଧୁପରି ମିତ୍ରତାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରୁହ। ତୁମେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମଠାରୁ ଅଧର୍ମୀ ଓ ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂର କର; ତୁମେ ପ୍ରବଳ, ଦ୍ୱିମନା ଦୂର କର। ସେମାନେ ଅନୁଲେପନ, ଶୋଭା ଓ ଏକତ୍ରିତ କରିଥାନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ମଧୁ ଲେପ କରନ୍ତି। ସୁନା ପାଦ ଥିବାମାନେ ଜଳରେ ପଶୁକୁ ଧରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଶ୍ୱାସ ନେଉଛି ଓ ନଦୀରୁ ଉଡ଼ିଯାଉଛି। ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ୟ, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଅ; ବଡ଼ ଧାରା ବହୁଛି, ଅନ୍ଧକାର ଦୌଡ଼ିଯାଉଛି। ସାପ ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ପତ୍ରିଦେଇ ଯାଉଥିବା ପରି, ଶୋଭାମୟ ଗତି କରେ; ଚଞ୍ଚଳ ଯୁବକ ପରି, ପିତଳିଆ ଆଗକୁ ବଢ଼େ। ପ୍ରଧାନ ରାଜା ଦିନରେ ବିଶ୍ୱରେ ସ୍ଥିର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଚମକେ; ପିତଳିଆ, ଘୃତସ୍ନାନ କରା, ସୁନ୍ଦର, ସାମୁଦ୍ରିକ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି, ଧନ ଓ ଘର ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମ ଦିନର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞ, ଏହି ବାଣୀ, ଶକ୍ତି ଓ ମହିମା ସହିତ ସଫଳ ହେଉ। ଯାହା ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାକୁ ପୂଜା କରୁ; ତୁମ ପାଇଁ ହୋମ ଜ୍ୱଳିଛି। ପ୍ରଜାପତି, ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ, ଉତ୍ତମ ହୋତା, ଆମ ପ୍ରିୟ ହେଉନ୍ତୁ; ଆମେ ନିଜ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ପାରିବା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରୁଥିବା, ସେ ଆମର ହେଉନ୍ତୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ବଳିକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ, ଅଜୟ। ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବଳଦ୍ଧ, ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ, ତୁମେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କର; ତୁମେ ଅଜୟ ନାୟକ। ଦୟାଳୁ, ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ସାହାଯ୍ୟରେ, ଆମକୁ ଦାନ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ କର; ଅଗ୍ନି, ଏହି ଧନର ରଥି, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟକୁ ନେଇଯାଅ। ତୁମ ସାଥୀମାନେ, ଅବିଘ୍ନ ଓ ନିତ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ, ସହିତ ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ପର୍ୟ୍ୟବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କର; ଅଗ୍ନି, ଦେବତା ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅଧର୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ହାନି ଦୂର କର। ତୁମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମ କ’ଣ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ପରିଧି ଦେଉଛ? ମୁଁ ଘୋଷଣା କରିଛି, ‘ମୁଁ ଶିପିବିଷ୍ଟ।’ ତୁମର ରୂପ ଆମଠାରୁ ଲୁଚାଅ ନାହିଁ; ଏହି, ଯେବେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ସଭାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲ। ଏବେ, ଶିପିବିଷ୍ଟ, ମୁଁ ତୁମର ହୋମ ଘୋଷଣା କରୁଛି, ଉତ୍ତମ, କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ଯିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ, ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳର ସୀମାରେ ବସିଛ। ତୁମ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ‘ଵଷଟ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ; ଶିପିବିଷ୍ଟ, ଏହି ବଳି ଗ୍ରହଣ କର। ମୋର ପ୍ରଶଂସା ତୁମ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ; ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳରେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ବାୟୁ, ମୁଁ ତୁମଠାରେ ଆସିଛି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଧୁର ପାନୀୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ସହିତ; ଦେବତା, ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ସୋମ ପିବାକୁ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ଏହି ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଯୋଗ୍ୟ; ଧାରା ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଯିଏଁ ଯିଏଁ ନଦୀ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇଁଜଣ ମିଶି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଏକ ରଥରେ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।