ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶା ତୁଳାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କରି, ତାଙ୍କର ଅଞ୍ଜଳି ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଉପଚାରରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଦୟାଳୁ ପୂରୋହିତ, ଋତୁନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚେହେରା ଥିବା, ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଧାରକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କଲେ—ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଲେ—ଏକ, ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଗୀତରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ପୋଷଣର ନାଥ, କୃପାମୟ। ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳ ଓ ଅପଶକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେଇ ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆମକୁ ବିଜୟ ଦିଅ। ଆମେ ତୁମକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟତମ ଭାବେ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛୁ, ଆମ ପ୍ରବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ଯେତେବେଳେ, ରାଜା ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶିଖା ଜ୍ୱଳି, ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରବଳ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ତୁମେ ତୁମ ଆକୃତିରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆବୃତ କରି, ମହାପିତାରୁ ପ୍ରଭାତକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜକୁ ଧାରଣ କର, ଏବଂ ତୁମ ଶିଖା ଦେବତାଙ୍କ ଦାନରେ ଚମକିଉଠେ। ଶୁଭ ଲୋକ ଶୁଭଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ; ପ୍ରେମିକ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପଛରୁ ଆସନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଣ୍ଣରେ ସିଧା ଦଣ୍ଡ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ବସିଯାଆନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଅଙ୍ଗିରାସ୍, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବ? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କାହା ପାଇଁ ଏହି ବିଦି ଓ ଶକ୍ତିର ସେବା କରିବା ଉଚିତ? କାହାକୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ? ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲ ବାସସ୍ଥାନ, ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଦେଉଛ, ତୁମର ଗୀତରେ ଆମକୁ ଉନ୍ନତ କର। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମ ଅନେକ ଅଗ୍ନିରେ ଏଠାକୁ ଆସ; ହୋତା ଭାବେ ଆମେ ତୁମକୁ ବାଛୁଛୁ। ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଅଞ୍ଜଳି ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମକୁ ଡାକୁଛି; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦର୍ବାରେ ବସ। ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଅଙ୍ଗିରାସ୍, ତୁମ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜଳି ଯାଉଛି; ଘୃତ ଝାଲ ଚୁଲି ଥିବା ପୁରାତନ ଅଗ୍ନିକୁ ଆମେ ଯଜ୍ଞରେ ଖୋଜୁଛୁ। ଆମର ଗୀତ ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଉ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର; ନମ୍ରତା ସହିତ ଯଜ୍ଞ ଏହି ଅତିପ୍ରଶଂସିତ ମହାମାନ୍ୟକୁ ସମର୍ପିତ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଧନ ଦେବା ପାଇଁ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଅମର ହୋତା, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଅଗ୍ନି, ଅଜୟ, ଲୋକମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ତୀବ୍ର ରଥ, ସଦା ନୂତନ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶିଖା ଦ୍ୱାରା, ଉପାସକ ତାଙ୍କର ଯାନରେ ନିଜ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଘରକୁ ଅପ୍ରଭାତ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପହଞ୍ଚେ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ଡାକେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା, ଅକ୍ଳାନ୍ତ—ସେ ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଗ୍ନି, ଡାକାଯିବାବେଳେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ; ଶୁଭ ଦାନ, ଶୁଭ ଯଜ୍ଞ, ଶୁଭ ସ୍ତୁତି ହେଉ। ଆମର ମନକୁ ଅପମୂଳନ କରିବା ପାଇଁ ଶୁଭ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ; ଆମ ଦେହକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର, ଆମେ ତୁମ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ବହୁତ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବା। ଅଗ୍ନି, ଗୋଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିର ନାଥ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଆମକୁ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଯିଏ ଜଳାଯାଇଛି, ବସ୍ତୁସମୃଦ୍ଧ, ଅଗ୍ନି, ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ଆମ ପାଇଁ ଧନ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ଅଗ୍ନି ରାଜା, ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ରାତି ଦିନ ଏବଂ ପ୍ରଭାତରେ, ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜହ୍ନ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଦହନ କର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ, ଅତିଥି ଭାବେ ତୁମକୁ ଉନ୍ନତ କରି, ଅନେକଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ତୁମ ପୁରାତନ ବାଣୀକୁ ମୋର ଶକ୍ତିର ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଘୃତରେ ମିତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରି, ଅର୍ପଣକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ। ଉପଲିତ ଅଗ୍ନି, ଇଂଧନ ଓ ଗୀତରେ ପବିତ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଥମ, ଦୃଢ, ଅନେକ ଦାନର ହୋତା, ନିର୍ମଳ, କବି, ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛୁ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ। ଅଗ୍ନି, ଅମର ଦୂତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଅର୍ପଣବାହକ, ରକ୍ଷକ ଓ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ, ସଚେତନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, କୁଳର ନାଥ, ତୁମକୁ ଆଦର ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି। ଶୋଭିତ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଉଭୟ ନୀତିକୁ ଅନୁସର, ଦେବତାଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଯାଉଛ। ଆମେ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଓ କୃପା ଚାହୁଁଛୁ; ଏହିପରି, ତିଣି ଭାଗରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ପାଇଁ ଗୃହଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଦେଉଛନ୍ତି, ବାୟୁଙ୍କ ଅଞ୍ଜଳି ଯେପରି ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ତିଣି ପ୍ରତିଚ୍ଛଦିତ ପବିତ୍ର କୁଶା ଉପରେ, ଦୃଢ ଓ ଏକତାବଦ୍ଧ, ଜଳମାନେ ତାଙ୍କର ପଦ ରଖିଛନ୍ତି। ଦୟାଳୁ ଦେବତାଙ୍କର ପଦ, ଅଜୟ ପଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟି ପରି ଶୁଭ। ସପ୍ତମ, ତୃତୀୟ ଭାଗରେ, ସେମାନେ ପୁରାତନ ଗୀତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାଉଛନ୍ତି; କୌଶଳୀ, ସମ୍ମିଳିତ ରୁଦ୍ରମାନେ ପୁରାତନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି; ଆଜି, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପୂର୍ବ ପରି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଗୀତକାରମାନେ, ଗୀତ ଓ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରବୀଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମର କୃପା ଓ ଧନ ଚାହୁଁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦାସୀମାନଙ୍କର ନବତି କୋଟି ଦୁର୍ଗକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରାର୍ଥନାମାନେ ତୁମକୁ ଆସିଛି; ସେମାନେ ସତ୍ୟର ପଥ ଅନୁସରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତି, ନିବାସ ଓ ଉପକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପରାଜୟ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଅଜୟ ପଥରେ ଆମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ; ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଧନ ଜ୍ଞାନୀ, ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛୁ, ହେ ନାୟକ।