ସାମଵେଦଃ

ଏକ ଦିନ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ, କିଛି ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ସହ ଅନେକ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହ ନମନା କରାଗଲା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଅମର ଅଗ୍ନି ଆମ୍ଭା ସ୍ତୁତିକୁ ଉତ୍ତୋଳିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ଅଗ୍ନି, ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ଉପସ୍ଥାନ କରିଲେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିକ ଉପହାର ଦେଇ ଘେରି ରଖିଲୁ। ଅଗ୍ନି ଆମ୍ଭା ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞାରେ ଅନୁପ୍ରେରଣା ଦେଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ସୋମ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୀତିରେ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷମାନେ ବଡ଼ ପୁରସ୍କାର ଓ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଦର୍ବା ଥାପିଥିଲେ, ଏହି ରୀତି ହିରୋଇଜମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲା। ସୋମ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ସହ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଧାରା ପରି ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, ଧନୁର୍ଧର ପରି ତୀର ନେଇ ଚାଲିଗଲା। ଅମର ମୂଳ୍ୟ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତ ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଅମର ନୀତି ଓ ଶୋଭା ଅନୁସାରେ, ସେ ସଦା ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦେବାକୁ ସ୍ଥିର ହେଲା। ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧୁର ସୋମ ପାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସାହିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ହସ୍ତୀମାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ କଥା ହେଲା, ଏବଂ ଘୋଡାର ସ୍ତୁତି ଶୁଣିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ମହାପୁରୁଷ, ତୁମେ ପୂର୍ବେ କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନ କେହି ତୁମେ ପରି ଶୂର ହେଇନାହାନ୍ତି; ଧନ, ଉପାୟ, ବନ୍ଧନ କିଛିରେ ନୁହେଁ। ତୁମେ ନଦୀର ଧାରା, ଯୁବତୀମାନେର ଧାରା, ଗୋମାନେର ନାଥ, ଦୁର୍ଜୟ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗୋମାନେକୁ ପୋଷଣ କରିଥିବା। ଦେବ, ଧନ ଦେଇଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତୁ; ଦେବତା ତୁମକୁ ଡାକିଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯଜ୍ଞାର ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ପଣ କରିଥିବା ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଅଗ୍ନି ପଥ ଖୋଜିବାରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରବୀଣ, ଯିଏ ମଧ୍ୟେ ଧର୍ମ ସ୍ଥିତ, ଆମ୍ଭା ସଙ୍ଗୀତ ଉତ୍ତମ ବଂଶୀକୁ ଯାଉ। ଯେଉଁଠାରୁ ଲୋକମାନେ ଦୂରେ ହଟିଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ହଜାର ଧନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଚିନ୍ତାରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଦେବ, ଦେବୋଦାସାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାର କଲେ; ଭୂମିରେ ବିସ୍ତାର କରି, ଆକାଶର ଆଶ୍ରୟରେ ଦଉଁ। ଅଗ୍ନି ଆମ୍ଭା ଜୀବନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେନ୍ତି, ଦୁର୍ଜନ ଓ ଅପମାନକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଋଷି, ପଞ୍ଚ ଜନର ପୁରୋହିତ, ଗୃହପତି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଓ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ଆମ୍ଭା ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଶୂରତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଧନ ଓ ଜୀବନ ସାଥୀ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଚମକୁଥିବା ଓ ଶୁଦ୍ଧ, ଆନନ୍ଦମୟ ଜିଭା ସହ, ଦେବମାନେକୁ ଆଣି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଅମେ ତୁମକୁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛୁ, ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିଥିବା; ଦେବମାନେକୁ ଆଣି ଆମ୍ଭା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞାର ନେତା ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଚମକୁଥିବା। ଗାୟତ୍ରୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମ୍ଭାର ସୁରକ୍ଷା କର। ସମସ୍ତ ସଭାରେ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଆମ୍ଭାର ପାଇଁ ଅଜୟ ଧନ ଆଣିଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଉତ୍ତମ ନେତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଧନ ଦିଅ, ଜୀବନ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଆମ୍ଭାର ଚିନ୍ତା ଅଗ୍ନିକୁ ତ୍ୱରିତ ରଥ ପରି ଯଜ୍ଞାରେ ଆଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଚାହେ; ତାଙ୍କ ସହ ଆମେ ଧନ ଉପରେ ଧନ ଜିତିବାକୁ ଚାହେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ସେନା ସହ ଗୋମାନେ ଉପଯୋଗ କରିବା ଉପାୟ ଦିଅ; ଉପହାର ପାଇଁ ଏହି ଶକ୍ତି ଆମ୍ଭା ପାଇଁ ଚଲାଉ। ଅଗ୍ନି, ବ୍ୟାପକ, ପ୍ରଚୁର ଓ ଗୋଧନ ଭରିତ ଧନ ଆଣିଦିଅ, ପଥକୁ ସଫା କର, କୁମ୍ଭାର ପରି ଧାରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କର। ଅଗ୍ନି, ଅମର ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉତ୍ତୋଳନ କର, ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଆଲୋକ ରଖ। ଅଗ୍ନି, ଲୋକମାନେର ପ୍ରଦୀପ, ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ, ଉତ୍ତମ ଆସନୀ, ହମ୍ନ ପାଇଁ ଜାଗୃତ ରହ, ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଅଗ୍ନି ଆକାଶର ମୁକୁଟ, ଭୂମିର ନାଥ, ଜଳର ମୂଳକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାରର ନାଥ; ଆମେ, ଗାୟକ, ତୁମର ସୁରକ୍ଷାରେ ନାଥ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ ଅନୁୟାୟୀ ଉଠିବା, ଚମକୁଥିବା ଶିଖା ତିରିବା, ତୁମର ଆଲୋକ ପ୍ରଭା ଦେଖାଏ। ସପ୍ତମ, ଦ୍ୱିତୀୟ, ଅର୍ଦ୍ଧ—ଅଗ୍ନି, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଉତ୍ସ ଏକାଉଛି? କିଏ ଉତ୍ସାହିତ ଯଜ୍ଞାକାରୀ, ଏବଂ କିଏ ତୁମେ ସ୍ଥିତ? ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନର ଉତ୍ସ, ମିତ୍ର, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ସଙ୍ଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ। ଆମ୍ଭା ପାଇଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣାକୁ ଅର୍ପଣ କର, ଦେବମାନେକୁ, ମହାସତ୍ୟକୁ, ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଗୃହ ଯଜ୍ଞା କର। ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିବା, ଦୃଶ୍ୟ—ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଘୋଡା ପରି ଦେବମାନେକୁ ବୋଇ ଆଣିଥାଏ; ଉପହାର ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଆମେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଗ୍ନିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନେ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛୁ; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାନ ଭାବରେ ଚମକୁ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ; ଅଗ୍ନି, ଚମକୁଥିବା ଅନୁୟାୟୀ ଆଲୋକ ଦେଖାଏ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ମହାନ, ଉପାସନା ଓ ଯଜ୍ଞାର ନେତା, ଆମ୍ଭା ପାଇଁ ଆଲୋକ, ଧନ, ଶକ୍ତି, ଦୂଧ ଓ ନିରାପଦ ଜୀବନ ଆଣିଦେବାକୁ ସ୍ଥିର ହେଲେ।