ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହବନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜଣେ ମହାନ ସତ୍ତାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ନୂତନ ଜନ୍ମା, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଦିନକୁଦିନ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ଦାସମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ରକ୍ଷା କଲେ, ବିକ୍ଷିପ୍ତ କଲେ, ଜୟ କଲେ, ଓ ଦାନ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ଏକାଠି ହୋଇ ତୃତୀୟ ହେଲା, ଆନନ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ହେଲା। ଏହାଠାରୁ ମଧୁର ମଧୁରତମ ଆନନ୍ଦ ଝରିଲା, ମଧୁ ମଧୁପାନ ସହ ମିଶିଗଲା। ତିନିଟି କାଠର ମଧ୍ୟରେ, ବଳିଏ ଯେଉଁଥିରେ ଯବ ମିଶିଥିଲା, ସେଠି ଏକ ମହାବଳୀ ମହିଷ ଭଳି ଦେବତା ପିସା ହୋଇଥିବା ସୋମରସ ପିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ। ସେ ଏହିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଓ ଏକ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ। ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ତେଜରେ ଏକାଠି ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ଶୂରବୀର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ ଦେଇ, ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ କଲେ। ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏହିପରେ, ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ସହ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ପୂରଣ କଲେ। ସେ ବିଶାଳ ହେଲେ, ଅନ୍ୟକୁ ଗର୍ଭରେ ନେଲେ ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ହେଲେ। ସପ୍ତମ ଅଂଶ, ପ୍ରଥମ ଭାଗ, ଗୋମାତାଙ୍କ ନାଥ, ପାହାଡ଼-ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ସତ୍ୟର ନାଥଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଗୀତ ଗାଉ। ଯେଉଁଠି ଆମେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉଛୁ, ସେଠି ରଥ ଏବଂ ଲାଲ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦୂରୁତ ଚାଲିଛନ୍ତି, ଶୁଭାସନ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଗାଈମାନେ ଯବ ମିଶିତ ସୋମ ଦୁଧ ଦେଇଛନ୍ତି। ମଜବୁତ ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ, ମଧୁ ମିଳିଛି, ଯାହା ସେ ସମାବେଶରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଆମର ଅର୍ପଣ ସମସ୍ତ ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ, ଶ୍ଲୋକ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ସହ ପହଞ୍ଚୁ। ତୁମେ ପ୍ରଥମ ଧନଦାତା, ତୁମେ ସତ୍ୟ ସମ୍ପଦର ନାଥ। ଆମେ ତୁମକୁ ବଳ ଓ ବିଶାଳତାର ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଚୟନ କରୁ। ପ୍ରାଚୀନ, ପୋଷକ, ଆଦିମ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ମହାନମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଗାଇଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ, ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ପ୍ରାଚୀନ ଜଳମୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧନର ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବିତା ଭଳି ଆକାଶର ଚଦର ଏକାଠି କରିଥିଲେ। ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଚଳିଲେ ବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ ଓ ସମସ୍ତ ସତ୍ତାକୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ କର। ଗୋଫଳ ମଧ୍ୟରେ ବଳିଏ ଭଳି ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ଏବେ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଘୋଷଣା କର, ଆମ ସଙ୍ଗୀ ଭାବେ ରୁହ। ତୁମେ ବିଭକ୍ତ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନଦୀର ଲହରୀ ଭଳି। ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଧାରାରେ ଉପାସକଙ୍କ ନିକଟକୁ ବହିଯାଉଛ, ଉପହାର ଦେଉଛ। ଉଚ୍ଚତମରେ ଆମ ପାଇଁ ଅଂଶ ଦିଅ, ପୁରସ୍କାର ଦିଅ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ, ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ଦିଅ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଅମୃତ ପିତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଧରିଛି; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲି। ପ୍ରାଚୀନ ଜନ୍ମ ନେଇ, କାନ୍ଭମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେଠି ମୁଁ ଗୀତକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି। ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେନି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ସ୍ତୁତି ପାଇଛ। ଅଗ୍ନି, ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଖୁସି ହୁଅ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେବମାନେ ସହିତ ଆମ ସ୍ତୁତିକୁ ଉଚ୍ଚ କର। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼, ଯାହାର ସନ୍ତାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ଯଥାଯଥ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ତୁମକୁ ଘେରିଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ, ଦେବତ୍ୱ ପାଇଁ ଧନ ଦେବାରେ ଉତ୍ସାହିତ କର। ହେ ସୋମ, ପ୍ରଥମମାନେ ତୁମେ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କୁଶ ରଖିଥିଲେ, ମହାପୁରସ୍କାର ଓ କୀର୍ତି ପାଇଁ; ଏପରି ତୁମେ ଆମକୁ ବୀରତାରେ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ। ତୁମେ କୀର୍ତ୍ତିରେ ବେଢ଼ିଯାଇଛ, ଧାରା ଭଳି ଯାହାକୁ କେହି ରୋକିପାରେନି, ଧନୁର୍ବାନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବହକ ଭଳି। ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ମରଣଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଆଯାଇଛି, ଅମର ନିୟମ ଓ ତାହାର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ; ସବୁବେଳେ ପୁରସ୍କାର ଆଣ, ଏହାକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଢାଳ, ସେ ମଧୁର ସୋମ ପିଉଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱରେ ପୁରସ୍କାରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ କହିଥିଲି, ଯିଏ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏବେ ଘୋଡ଼ାର ସ୍ତୁତି ଶୁଣ। ହେ ବନ୍ଧୁ, ତୁମ ପରି ଶୂରବୀର କେବେ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ନ ତା'ପୂର୍ବେ, ନ ଏବେ; ଧନ, ପଥ କିମ୍ବା ବନ୍ଧନରେ କେହି ତୁମ ପରି ନୁହଁନ୍ତି। ତୁମେ ନଦୀମାନଙ୍କ ଧାରା, ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଧାରା; ଗୋମାତାଙ୍କ ନାଥ, ଅଜୟ, ଗାଈମାନେ ପୋଷଣ କର। ଦେବତା, ଧନଦାତା, ତୁମ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରା ଢାଳ; ତୁମ ପାଇଁ ଢାଳ, ପୂରଣ କର, କାରଣ ଦେବତା ତୁମକୁ ଡାକିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ, ପଥ ଚିହ୍ନିବାରେ ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷ, ଯାହାରେ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପିତ, ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇଛନ୍ତି; ଆମର ଗୀତ ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମା ଉପସ୍ଥିତ ଦେବତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁନାହିଁ। ଯାହାଠାରୁ ଲୋକମାନେ ତାଲି ଦିଅନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ; ହଜାର ଧନର ମାଲିକ ଭଳି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ସମ୍ମାନ କର।