ସାମଵେଦଃ

ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ସଦୃଶ, ଅପାର ଧନ-ସମ୍ପଦ ନେଇଁ ମହାନମାନେ ପାଇଁ ଯୋକ୍ତ ହୋଇଛି। ନହୁଷଙ୍କ ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ଉଦ୍ଧ୍ୱଗତ ହେଉଛନ୍ତି, ଅରଣ୍ୟକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ମାରୁତମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତା ସଦୃଶ ଅକ୍ଷତ ରହି, ପବିତ୍ର କର, ଜଳ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆଣ। ହଜାର ଧାରାର ସ୍ରୋତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆମର ଭଲ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ପୂରୋହିତ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱସ୍ଥାପିତ। ତୁମର ଆନନ୍ଦମୟ ଜିଭା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ସମ୍ମାନ ଦିଅ, ଓ ନେତୃତ୍ୱ କର। ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପଥ ଓ ମାର୍ଗ ଜାଣ, ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ନେଇଯିବାରେ ନେତୃତ୍ୱ କର। ଅମର ଦିବ୍ୟ ପୂରୋହିତ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି। ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋକ୍ତ, ପୂରୋହିତ ଯଜ୍ଞରେ ଆଗେଇ ନେଇଯାଏ, ଋଷି ହେଉଛନ୍ତି ଯଜ୍ଞର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ। ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବମାନଙ୍କ ଉତ୍ସର ଅଙ୍କୁର ତିଆରି କଲେ, ଦକ୍ଷତାର ପିତାଙ୍କୁ ସନ୍ତାନମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇଲେ। ପିଡ଼ନ ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଶ୍ରୀ ଓ ଧନ ଉଢ଼େଇ ଦେଇଥିଲେ, ଦୁଇ ଜଗତର ମହିମା ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଏହି ସ୍ରୋତାମାନେ ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ। ସେମାନେ ନିଜ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଛୋଟ ବଛାମାନେ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ଯେପରି ଚିହ୍ନନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମିଶନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ରହନ୍ତି। ଯଜ୍ଞରେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏକ ଆଧାର ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଜୀବ, ଯାଁଠାରୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ବଳଶାଳୀ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ନୂତନ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି, ବହୁ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଦାସଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ଭୟ ଆଣିଛନ୍ତି; ସେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ବିପକ୍ଷକୁ ଚିତ୍ରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ଉପହାର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ତୁମେ ଜ୍ଞାନକୁ ଚୟନ କର, ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇଟି ତିନିଟି ହେଉଛି, ଆନନ୍ଦ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ହୋଇଯାଏ; ମଧୁଠାରୁ ମଧୁର ମଧୁ ପ୍ରବାହ କର, ମଧୁକୁ ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ମିଶାଅ। ତିନି ଉପାଦାନ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରରେ, ଯେଉଁ ମହାବଳୀ ମହିଷ, ବାର୍ଲି ମିଶ୍ରିତ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦବା ହୋଇଥିବା ସୋମ ପିଇଥିଲେ; ସେ ଏଥିରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ, ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ଶକ୍ତି ସହିତ ଜନ୍ମ, ଶକ୍ତି ସହିତ ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି ସହିତ ବୀରତାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କର, ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଚାହିତିବା ଧନ ଦେଉଛ; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ଏପରେ, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ସହିତ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ହେଲେ, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ତାଙ୍କର ମହତ୍ବରେ ପୂରଣ କଲେ; ସେ ବିପୁଳ ହେଲେ, ଅନ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ଉଦରରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ସପ୍ତମ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ପାହାଡ଼-ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଗାନ କର, ସତ୍ୟର ସତ୍ୟ ନାଥକୁ। ରଥର ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଚଳିତ, ରକ୍ତିମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଗାଈମାନେ ବାର୍ଲି ମିଶ୍ରିତ ପାନୀୟ ଦୁଧ ଦେଇଛନ୍ତି; ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ, ସେ ଏହି ସମ୍ମିଳନରେ ମଧୁ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି। ଆମର ଅର୍ପଣ ସମସ୍ତ ସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁ, ଶ୍ଲୋକ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଭୃତ୍ରା ସଂହାରକୁ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ନିକଟ କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ପ୍ରଥମ ଧନଦାତା, ତୁମେ ପ୍ରକୃତ ଧନର ନାଥ; ଆମେ ତୁମକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ, ବଳ ଓ ମହତ୍ବର ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ। ପ୍ରାଚୀନ, ପୋଷଣକାରୀ, ଆଦି, ଓ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ, ମହାନମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଦୁଧ ବାହାରିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ଗାଇଲେ। କିଛି, ଦେଖି, ପ୍ରାଚୀନ, ଜଳମୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧନର ସମୀପକୁ ଗଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବିତା ପରି ଆକାଶର ଆବରଣ ବିସ୍ତାର କଲେ। ହେ ପବିତ୍ରକାରୀ, ତୁମେ ଚଳିବାବେଳେ, ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ କର; ଦଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ଏବେ, ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ଆମ ସହଯାତ୍ରୀ ଭାବେ। ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ଧାରାରେ ବିଭକ୍ତ, ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ପରି; ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଉପାସକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ବହୁଛ, ଉପହାର ଦେଉଛ। ଉଚ୍ଚତମରେ ଆମକୁ ଅଂଶ ଦିଅ, ପୁରସ୍କାରରେ, ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ଶିଖାଅ; ଦାତା, ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ଦିଅ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଅମର ପିତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରିଛି; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଜନ୍ମ ସହିତ, ମୁଁ କାନ୍ବମାନେ ପରି ସ୍ତୁତିକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କଲେ। ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିନଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଓ ଯେଉଁମାନେ କଲେ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶଂସିତ। ଅଗ୍ନି, ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସେମାନେ ସହିତ ଆମ ଶ୍ଲୋକକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ ଆଗେଇଯାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ଉପଯୁକ୍ତ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ, ଆମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କର; ଦେବତାପାଇଁ ଧନ ଦାନ କରିବାକୁ ଆମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ସୋମ, ତୁମରେ, ପ୍ରଥମମାନେ ମହା ପୁରସ୍କାର ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଦର୍ଭା ରଖିଥିଲେ; ଏହିପରି, ବୀର, ଆମକୁ ବୀରତାରେ ପ୍ରେରିତ କର।