ସାମଵେଦଃ

ହେ ତାବା ରଙ୍ଗର ମହାନତା, ତୁମେ ଏପରି ଯେ ପାନ କରାଯାଉଛ, ଯେମିତି ମାଛ ପାନି ପିଏ, କିମ୍ବା ମଦିରା ପାନ କରିବା ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା ଥାଏ। ଏଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ, ହେ ବୃଷ, ଅନେକ ଉପହାର ଦେଉଛି, ଏବଂ ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ଆଣିଦେଉଛି। ଏହି ଇଛା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ହେ ବୃଷ, ଉତ୍ତମ ଉଲ୍ଲାସ ଆସୁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦିଅ। ତୁମେ ନାୟକ, ବିଜୟୀ, ଏବଂ ମାନବ ରଥର ଚାଳକ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଅନ୍ୟାୟୀ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ଯେମିତି ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ଵଳିଥିବା ପାତ୍ର। ଷଷ୍ଠ, ତୃତୀୟ, ଅର୍ଧ—ପବିତ୍ର କର, ଆମ ପାଇଁ ବର୍ଷା ଆଣ। ଶୁଧ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଆକାଶର ଜଳ ତରଙ୍ଗ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦେଉ। ସେଇ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗାଈମାନେ ଆମ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଧାରାରେ ଘୃତକୁ ପବିତ୍ର କର, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ। ବର୍ଷା ଆଣିଦିଅ, ପବିତ୍ର କର। ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତିରେ ବହିଯା, ପବିତ୍ରକରଣ ଦ୍ୱାରା ଧାରା ଆଣ। ଦେବତାମାନେ ଆମ ଇଛା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ଧାରା ବାଧା ଭାଙ୍ଗିଛି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ହଟିଛନ୍ତି, ପୁରାତନ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି। ଯିଏ ଇଛା କରେ, ସବୁ ଜାଣେ, ଯିଏ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଯିଏ ଯାତ୍ରା କରେ, ଏବଂ ପଛରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଦେଉ। ଏହି ସୋମମାନେ ସହିତ, ଶୁଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝରା ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କର। ଯଦି ତୁମେ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ବେଦକୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ଓ ପିଡ଼ା ହୋଇ ଶୃଙ୍ଗାର କର, ତେବେ ତୁମେ ଏହି ଜଗତର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୂତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର କର। ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଆମ ପାଇଁ ସୋମ ଆଣ, ଏହି ପିଡ଼ା ରସରୁ। ସେ ବଡ଼, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଗାନ ଦେଇପାରିବେ। ତାବା, ସ୍ୱୟଂଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରୁଦ୍ଧିର, ଆକାଶକୁ ଛୁଁଥିବା ସୋମଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଅ। ହାତରେ ଛାଡ଼ା ଶିଳାରେ ପିଡ଼ିଥିବା ସୋମକୁ ପବିତ୍ର କର, ମଧୁର ରସ ବହିଯାଉ, ମଧୁ ଝରି ଯାଉ। ନମସ୍କାର କର, ପାଖେ ବସ, ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ; ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଅ। ବହିଯା, ସୋମ, ଶତ୍ରୁ ହନ୍ତା, ଜନମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଗାଈ, ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କର। ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଡ଼ାଯାଉଛ, ଉଲ୍ଲାସ ପାଇଁ; ମନ, ମନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧ୍ୟ ପିଡ଼ାଯାଉଛି। ଶୁଧ ସୋମ, ଆମକୁ ବୀରତା ଓ ଧନ ଦିଅ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏକତ୍ର କର, ହେ ବିନ୍ଦୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ କିରଣରେ ଉଦୟ ହୁଅ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଆଣ, ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କର, ଅନ୍ଧକାର ହରଣ କର। ଯିଏ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭୁଜାର ଶକ୍ତିରେ ନବତି ନବଟି କୋଟ ଭାଙ୍ଗିଲେ, ସେ ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ନାଗକୁ ମାରିଦେଲେ। ସେଇ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ବନ୍ଧୁ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଗାଈର ଧାରା ପରି ଆମ ପାଇଁ ଦୁଧ ଦିଅ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ଦେବତା ସୋମ ପିଉ, ବଳି ଧାରଣ କର, ଜୀବନ ଦାନ କର, ଦାନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ; ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା କର, ଜନମାନେ ପୋଷଣ କର, ଅନେକ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କର, ସ୍ୱର୍ଗର ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି; ଶତ୍ରୁ ହନ୍ତା, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଦାସ୍ୟୁମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦାନବ ଓ ଶତ୍ରୁ ହନ୍ତା। ଏହି ସବୁ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିବା, ଧନ ଜୟ କରିଥିବା, ବଡ଼, ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାର ତେଜସ୍ୱୀ ଆଭା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ, ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପିତା ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଯେମିତି, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ; ଏହି ଗୃହରେ ଆମକୁ ଶିଖାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଜୀବନ୍ତ ଆଲୋକ ପାଇପାରିବା। ଅଜଣା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଜନ, କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିନ ପାରନ୍ତୁ; ତୁମେ ନାୟକ, ଆମେ ସର୍ବଦା ନିରାପଦରେ ଜଳ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା। ଆଜି, କାଲି ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଶୁଭର ନାଥ, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମ ସମସ୍ତ ଗାୟକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଦାନରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଘବାନ୍, ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ତୁମର ଉଭୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା, ଶତଶକ୍ତି ଧାରୀ, ବଜ୍ରକୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଆମେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୁକାରୁଛୁ, ଯିଏ ବହୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ। ସରସ୍ୱତୀ, ସବୁ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ହେଉ। ଆମେ ଦିବ୍ୟ ସବିତାର ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ ଚିନ୍ତନ କରୁଛୁ, ସେ ଆମ ମନକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, କକ୍ଷୀବାନ୍ ସୋମର ଧ୍ୱନିକୁ ପ୍ରବଳ କର, ଯେପରି ଆଉସିଜ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମ ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କର; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ, ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କର। ଭୂଲୋକର ଶକ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ଧନ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ସ୍ଵାମିତ୍ୱ ଆମକୁ ଦିଅ। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସତ୍ୟ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଖୋଜନ୍ତି; ଅକ୍ଷତ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି। ବର୍ଷା ଦେଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବୀ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୌଃ ସମୃଦ୍ଧିର ନାଥ, ଦାନୁମତୀର ବିଶାଳ ଗଭୀରତା ଖୋଜନ୍ତି। ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଗତିଶୀଳକୁ ଯୋଗାଉଛନ୍ତି; ଦ୍ୟୌଳୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଞ୍ଚଳ ଚମକୁଛି। ସେମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଲାଲ, ଭୟଙ୍କର, ବୀର ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ରଥରେ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ତ୍ୱରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିର୍ଚ୍ଛିନ୍ନ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କର, ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କର, ଅଶୃଙ୍ଗାରିତଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କର; ତୁମେ ଉଷାମାନେ ସହ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ପିଡ଼ୁଛି; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର। ତୁମେ ଏହା ପିଉ; ତୁମେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିଛ; ଆନନ୍ଦ, ଏକତା ଓ ସୋମ ପାଇଁ ଏହି ବିନ୍ଦୁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛ। ଏଭଳି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମହାନ ସ୍ତୁତି, ପବିତ୍ର ସୋମର ପ୍ରବାହ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭୂତି ଆଣିଦିଏ—ଏହା ଆଲୋକ, ଶକ୍ତି, ପୋଷଣ ଓ ରକ୍ଷାର ଗାଥା।