ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାତ ଭାବରେ ଉପାସନା କରାଯାଉଥିଲା। ଉପାସକମାନେ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ—“ଓ ପୁରସ୍କାର ଦାତା, ଆପଣଙ୍କର ଉଦାରତା ଆମେ ପାଇପାରିବା। ଆମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଖରେ ନ ପଡ଼ିବା। ଆପଣଙ୍କର ଦିପ୍ତିମାନ ସହାୟତା ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁ, ଆମକୁ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ଦିଗରେ ନେଇଯାଉ।” ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ। ତିନି ଥର, ସାତ ଟି ଗଁଉ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୂଧ ଦେଇଛି, ଏହି ଦୂଧ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିଆଯାଇଛି। ଚାରିଟି ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ସେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ଶୋଭାମୟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତା ଆନନ୍ଦମୟ ଅମୃତ ଭୋଗ କରି, ନିଜ କବିତାରେ ଦିବା ଏବଂ ଭୂମିକୁ ବିସ୍ତୃତ କରିଛନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜଳ ଏକ ଉତ୍ତମ ଆକାର ନେଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଦେବତାଙ୍କର ଆସନ ଚିହ୍ନାଯାଇଛି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦୁଇ ଜନ୍ମରେ ଅମର ଏବଂ ଅଜୟ। ଏହି ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହେଇ, ତାପରେ ରାଜାକୁ ଚିନ୍ତାରେ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଉପାସକମାନେ ଭଜନ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ମିତ୍ର ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ଶୂର, ରଥରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୋଷାକ, ଅଧିକ ଦୂଧ ଦେଉଥିବା ଗଁଉ, ଦିପ୍ତିମାନ ସୁନା ରଥକୁ ଦେବତା ସୋମାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଧନ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଜମଦଗ୍ନିର ବଂଶଜ ପାଇଁ ସେମାନେ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ମଘବନ, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ବୃତ୍ର ନିବୃତି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତେବେ ଆପଣ ଭୂମିକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ, ଆପଣ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ। ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ବଳି ଜନ୍ମ ନେଲା, ତେବେ ଶ୍ରୁତି ଏବଂ ଦିପ୍ତିମାନ ପ୍ରଶଂସା ଜନ୍ମ ନେଲା। ତେବେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଏବଂ ଜୀବନର ନାୟକ ହେଲେ। ସେମାନେ ରସରେ ରନ୍ଧା, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉଠାଇବା, ତାପ ଭଳି ଗୀତକୁ ଦିପ୍ତିମାନ କରିବା, ଶୋଭାମୟ ପ୍ରଶଂସାରେ ଶୁଭ୍ର କରିବା, ଗାୟକ ପାଇଁ ମହାନ ହେବା। ତୁମର ମହାନତା ମାଛ ଭଳି ପିଆଯାଉଛି, ଓ ଧୂସର ଦେବତା, ପାତ୍ର ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା ଭଳି। ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମା ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥାଏ, ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ତୁମର ଆକାଂକ୍ଷା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଓ ବୃଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସାହ ଆସୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ଆମକୁ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ। ତୁମେ ନାୟକ, ବିଜୟୀ, ମାନବ ରଥର ଚାଳକ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନ୍ୟାୟ ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କର, ପାତ୍ର ଭଳି ଅଗ୍ନିରେ ଦିପ୍ତିମାନ। ଛଅ, ତିନି, ଅର୍ଦ୍ଧ—ପବିତ୍ର କର, ଆମ ପାଇଁ ବୃଷ୍ଟି ଆଣ। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଜଳର ତରଙ୍ଗ, ମହାନ ଏବଂ ରୋଗମୁକ୍ତ, ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅ। ସେହି ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କର, ଯେଉଁ ଗଁଉ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଆମ ଘରକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଘୀକୁ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କର, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଳିରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ। ବୃଷ୍ଟି ଆଣ, ପବିତ୍ର କର। ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତିରେ ବହ, ପବିତ୍ର କରିବା ଧାରାରେ ବହ; ଦେବତାମାନେ ଆମର ଆକାଂକ୍ଷା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ବହୁଥିବା ଜଳ ବାଧାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଛି, ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂର କରିଛି, ପୁରାତନ ଆଲୋକରେ ଦିପ୍ତିମାନ। ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଂକ୍ଷା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସବୁ କିଛି ଜଣା, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଯେଉଁଠାରେ ଯାତ୍ରାରେ ଅଛି, ପଛରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଆଣ। ଏହି ସୋମା ଦ୍ୱାରା, ଶୁଭ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାପିଥିବା ତିପ୍ପା ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିକଟରେ ନେଇଯାଉ। ଯଦି, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆପଣ ବେଦକୁ ଚାପିଥିବା ସୋମା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୋମା ସହିତ ଶୋଭାମୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିର ସୂତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଓ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଆମ ପାଇଁ ସୋମା ଆଣ, ଏହି ଚାପିଥିବା ରସରୁ। ସେ ବଦ୍ଧା, ଆକାଂକ୍ଷିତ, ପ୍ରଶଂସା ଗୀତ ଦେଇପାରିବେ। ଧୂସର, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ, ରକ୍ତିମ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା ସୋମାଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କର। ହାତରେ ଛୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ପଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ସୋମାକୁ ପବିତ୍ର କର; ମଧୁ ରସ ଚଳିଯାଉ, ମଧୁ ଝରିଯାଉ। ବନ୍ଦନା କର, ନିକଟରେ ବସ, ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ; ତିପ୍ପା, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ରଖ। ବହ, ସୋମା, ଶତ୍ରୁ ନିବୃତିକାରୀ, ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଗଁଉ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଣ, ସେମାନଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କର। ଓ ସୋମା, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଆଯାଉଛ, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ; ମନ, ମନର ନାୟକ, ମଧ୍ୟ ପିଆଯାଉଛି। ପବିତ୍ର ସୋମା, ଆମକୁ ନାୟକତ୍ୱ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଧନ ଦିଅ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆମକୁ ଏକତ୍ୱ କର, ଓ ତିପ୍ପା। ତୁମେ ଉଠୁଛ, ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମ ରେଖାରେ, କୀର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଶକ୍ତି ଆଣ, ଅପକାରକୁ ଦୂର କର, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଆସୁ। ଯିଏ ନିଜ ଭୁଜଶକ୍ତିରେ ନବଏ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ, ବୃତ୍ର ନିବୃତିକାରୀ ମାନ୍ୟ, ସେ ନାଗକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ସେହି ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ମିତ୍ର, ଅଶ୍ୱ, ଗଁଉ ଏବଂ ଭୋଜନରେ ଧନୀ, ଗଁଉ ଭଳି ଅଧିକ ଝରିଥିବା ଦୂଧ ଆମକୁ ଦିଅ। ଦିପ୍ତିମାନ ଦେବତା ବଡ଼ ସୋମା ପିଉଥିବା, ବଳି ଧରିଥିବା, ଜୀବନ ଦେଇଥିବା, ଅର୍ପଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା; ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିବା, ଲୋକମାନେ ପୋଷଣ କରିଥିବା, ବହୁ ଭାବରେ ଦିପ୍ତିମାନ। ଦିପ୍ତିମାନ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତଳ, ଶକ୍ତି ଦାତା, ନ୍ୟାୟକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଆସନରେ ନିସ୍ଥିତ; ଶତ୍ରୁ ନିବୃତି, ବୃତ୍ର ନିବୃତି, ଦାସ୍ୟୁ ଉପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦେମନ ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ନିବୃତି। ଏହା ସମସ୍ତ ଆଲୋକରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ କୁ ବିଜୟ କରିଥିବା, ଧନ ଦେଇଥିବା, ବଡ଼, ସମସ୍ତ ଦିପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାର ଚମକ ବିଶିଷ୍ଟ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭାରେ ଦୃଢ଼।