ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟର କଥା, ଜ୍ଞାନୀ ଅସୁରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଆମର ଧନର ଅଂଶ ଭାବରେ ଚାହିଁଲୁ, ଏକ ବିଶାଳ ଚର୍ମ ପରି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର କୃପା ଆମେ ଅଶ୍ରୟ ନିମିତ୍ତେ ଆଶା କରୁ। ଆମେ ତୁମକୁ, ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ ଦେବତା, ଅମର ପ୍ରାୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜାରୀ ଭାବରେ ଚୟନ କରିଛୁ, ଯିଏ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଜ୍ଞାନୀ। ଜଳର ସନ୍ତାନ, ଦୟାଳୁ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶିଖା ଧାରଣ କରି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର କୃପା, ଓ ଆକାଶର ଜଳର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ମାନବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ, ସଂଘର୍ଷରେ ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଧନ ଲାଭ କରେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ କେହି ବି ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସେ ଉପରେ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଅଛି। ସେ ପୁରସ୍କାର ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ଘୋଡା ସହିତ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି, ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଅଧିଗତ କରନ୍ତି, ଏହା ଧନ ଆଣିଦେଇଥାଏ। ଦଶ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଉଣୀମାନେ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା, ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି; ଧନୁର ତାର, ପିତାମ୍ବର ଏକ ଘୋଡା ପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାତ୍ରର ଚାରିପାଖ କୁ ଦୌଡ଼େ। ଏକ ଛୋଟ ଛାଣ୍ଡି ପରି ତାର ମାଆମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ବହୁ ଦାନ ଧାରଣ କରି ଜଳ ସହିତ ଗତି କରେ; ଏକ ଯୁବକ ପରି ଜନନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗାଁ ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼େ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୋମା ଝରିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଝରଣାମାନେ ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ଉଦରକୁ ପୂରଣ କରେ; ଗାଁ ଦୁଧ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡକୁ ଶିତଳ କରନ୍ତି, ଦାନ ଏକ ଧାରାରେ ବହିଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଚାପି ରଖିଥିବା ରସ ପିଅ, ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ଗାଁର ଧନରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ଆମେ ଏକାଠି ଉତ୍ସବରେ ତୁମର ସାଥୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ, ତୁମର ଚିନ୍ତା ଆମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁ। ଦୟାଳୁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିବା ଦେବତା, ତୁମର ଉପକାର ଆମେ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଖରେ ଆମେ ଏହି ଦୟାରୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁ; ତୁମର ଦୀପ୍ତିମାନ୍ତ ଆସ୍ତ୍ରମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ତୁମର କୃପାକୁ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ। ତିନିଥର, ସାତ ଗାଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେଇଛି, ସତ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଚ୍ଚତମ ଆକାଶରେ; ଚାରି ଅନ୍ୟ ଜଗତକୁ ସେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି, ଏହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଛି। ଦେବତା ଆନନ୍ଦ ନେକ୍ତର ପିଇ ବିଶ୍ୱକୁ ତାଙ୍କର କବିତାରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳ ବଡ଼ ହୋଇଛି, ଦେବତାର ଖ୍ୟାତିରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଜଣା ପଡ଼ିଛି। ଏହି ଚିହ୍ନମାନେ ତାଙ୍କର ଅମର ଓ ଅଜୟ ଚିହ୍ନ, ଦୁଇ ଜନ୍ମରେ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା, ଶୂରତ୍ୱ ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ, ସେମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ରାଜାକୁ ଅଧିକରଣ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଵାୟୁଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରି ପୂଜା କରୁଛି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି; ଜ୍ଞାନୀ ରଥାରୂଢ଼ ପୁରୁଷକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁମେ ବଜ୍ର ଧାରଣ କରିଛ। ମୁଁ ଶୁଧ୍ଧ ଅନ୍ତ୍ରାୟ ଅଲଙ୍କୃତ ବସ୍ତ୍ରକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି; ଗାଁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ଦୁଧ ମିଳେ; ରଥ, ସୁନ୍ଦର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଘୋଡା ଯୁକ୍ତ, ଏହି ସବୁ ଆମ ପ୍ରଭୁ ସୋମା ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି। ମୁଁ ଦେବୀୟ ଧନ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଧନ ଲାଭ କରିପାରିବା, ଜମଦଗ୍ନି ପୁତ୍ର, ଏହି ଆମ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଛି। ମଘବନ, ତୁମେ ବୃତ୍ର ନିଧନ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ତେବେ ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା, ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଆକାଶକୁ ମଧ୍ୟ। ତେବେ ତୁମର ଯଜ୍ଞ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ଷ୍ଟୁତି ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ତ ପ୍ରଶଂସା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା; ଏହା ପରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଜୀବନ୍ତ ଜିନିଷର ନାୟକ ହେଲା। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାକାଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉଠା, ତାପ ପରି ଗୀତ ଚମକୁ, ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଶଂସାରେ ଶୋଭିତ, ଗାୟକ ପାଇଁ ବଡ଼। ତୁମର ମହାତ୍ମ୍ୟ ମାଛ ପିଅ ପରି ପିଆଯାଏ, ପିତାମ୍ବର, ପାତ୍ର ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା ପରି; ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମା, ଶୂର, ପୁରସ୍କାରରେ ଧନୀ, ହଜାର ଫଳ ଆଣିଦେଇଥାଏ। ତୁମର ଆକାଂକ୍ଷା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଶୂର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉତ୍ସାହ ଆସୁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ଆମକୁ ଫଳ ଆଣିଦେଇ। ତୁମେ ନାୟକ, ବିଜୟୀ, ମାନବ ରଥର ଚାଳକ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନ୍ୟାୟୀ ଶତ୍ରୁକୁ ନଷ୍ଟ କର, ଗାଡ଼ ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁ। ଅଷ୍ଟମ, ତୃତୀୟ, ଅର୍ଧ—ଶୁଧ୍ଧ କର, ଆମ ପାଇଁ ବର୍ଷା ଆଣ; ଆକାଶରୁ ଜଳର ତରଙ୍ଗ, ବଡ଼ ଓ ରୋଗ ରହିତ, ଆମକୁ ପୋଷଣ ଆଣିଦିଅ। ଏହି ଝରଣା ସହିତ ଶୁଧ୍ଧ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗାଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଆମ ଘରକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଘିଅକୁ ଝରଣା ସହିତ ଶୁଧ୍ଧ କର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ; ବର୍ଷା ଆଣିଦିଅ, ଶୁଧ୍ଧ କର। ଆମ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ସହିତ ବହ, ଶୁଧ୍ଧ କରି ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାର କର; ଦେବତାମାନେ ଆମର ଆକାଂକ୍ଷା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଝରିବା ଜଳ ବାଧାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରିଛି, ପ୍ରାଚୀନ ଆଲୋକରେ ଚମକୁ। ଚାହିଁଥିବା, ସବୁ କିଛି ଜଣା ଥିବା, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ତୟାରି, ପଥରେ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଦେଇଦିଅ। ଏହି ସବୁ ସହିତ, ସୋମାମାନେ ସହିତ, ସୋମା ପିଉଥିବା ଉତ୍ସାହୀଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣ; ଶୁଧ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାପି ରଖିଥିବା ତିନି ଥର ଝରିଥିବା ରସ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଣ। ଯଦି, ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ବେଦକୁ ଚାପି ରଖିଥିବା ରସ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସୋମା ସହିତ ଶୋଭିତ କର, ତେବେ ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ତ, ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାନ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଆମ ପାଇଁ ସୋମା ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ଏହି ଚାପି ରଖିଥିବା ରସରୁ; ସେ ଆମକୁ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଆକାଂକ୍ଷିତ, ଷ୍ଟୁତି ଦେଇପାରିବା। ପିତାମ୍ବର, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ରକ୍ତିମ, ଆକାଶସ୍ପର୍ଶୀ ସୋମାକୁ ଷ୍ଟୁତି କର। ହାତରେ ରହିଥିବା ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପି ରଖିଥିବା ସୋମାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର; ମଧୁ ଝରିବାକୁ ଦିଅ, ମିଠା ରସ ବହିଯାଉ। ନମସ୍କାର କର, ନିକଟରେ ବସ, ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ; ତିନି ଥର ଝରିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ରସକୁ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ରଖ।