ସାମଵେଦଃ

ଏହି ଦିନ ଦେବତା ସବିତାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି – ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତୁ। ସବିତାରଙ୍କ ଯୁବ ଓ ଅଦମ୍ୟ ବୃଷଭ କେଉଁଠି ଅଛି? କିଏ ତାଙ୍କୁ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ପୂଜା କରେ? ପାହାଡ଼ ତଳେ, ନଦୀମାନଙ୍କ ସଂଧିସ୍ଥଳରେ, ଏକ ପ୍ରେରିତ ଋଷି ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତନରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବଶ କରିବାରେ ସକ୍ତିଶାଳୀ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନୂତନ ଗୀତରେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଲୋକର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପହାରିତ, ସୋମ ପାନରେ ଦକ୍ଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାଁହାର ଯବ ଦାଢ଼ି ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଗୀତ ତୁମ ପାଇଁ, ଅନେକ ଧନର ମାଲିକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଁଠୁ ଛୁଆକୁ ଯିଏପରି ଗାଁଠୁ ଝଣ୍ଡା ହୁଏ, ଏମିତି ପଠାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ସେମାନେ ଗାଁଠର ନାମକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଗାଁଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ। ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମ୍ମାନ ନ ପାଇ, ମହାନ ଓ ପ୍ରବଳ ଜଳକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ସେଠାରେ ପୂଷଣ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ହେଲେ। ମାରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାଁଠ, ଦାନଶୀଳଙ୍କ ମାତା, ଅଗ୍ନି ପରି ରଥକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ହେ ଆନନ୍ଦର ନାଥ, ତୁମ ବୟସାଳି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ; ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ। ଆମ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ପଣଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳ ଦେଇ, ଯଜ୍ଞରେ ଉନ୍ନତ କରିଛି, ଅବଭୃଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇଛି। ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଜ୍ଞାନ ନେଇଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଲି। ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଭାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସହ କଟି ରହନ୍ତୁ; ଏହି ବଳରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା। ସୋମ ଓ ପୂଷଣ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୃହକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାଓ; ମୁଁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ବନ୍ଧୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାଓ, ସମ୍ମୋହକ, ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଥିବା, ସୋମ ପାନକାରୀ। ଆମେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁ କଣ୍ବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗୀତ ଗାଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଛୁ। ଆମର ଗୀତ ସୋମ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦମୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପରେ ଗଞ୍ଜିଯାଉ; କବିମାନେ ଶ୍ରୁତି ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। ଏହି ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ତୁମ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ଅଛି; ଆସ, ଏହାର ସ୍ରୋତ ରସ ପିଉ। ଶୁଭ ଆକୃତି ଦେବା ପାଇଁ, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଁଠୁ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ପରି, ଏହି ଅର୍ପଣ ତୁମ ପାଇଁ, ଚିରପ୍ରଭାଶାଳୀ। ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ଚାପିବେଳେ, ତୁମେ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ପାନ ଓଢ଼ାଯାଉଛି; ତୁମେ ତୃପ୍ତ ହୁଅ, ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କପ୍ପା ଓ ପାତ୍ରରେ ଚାପିଥିବା ସୋମ ତୁମର; ଏହା ପିଉ, କାରଣ ତୁମେ ଏହାର ନାଥ। ଏକତା ଓ ପୁନଃ ଏକତାରେ, ଶକ୍ତି ଉପରେ ଶକ୍ତିରେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିବା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ, ସଂଘର୍ଷରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ। ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ବସ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଗୀତ ଗାଓ, ପ୍ରଶଂସା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠରେ। ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ଦାନର ନାଥ; ଏହା ପିଉ, ଗାୟକ, ତୁମ ଶକ୍ତି ସହିତ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ହେଉନ୍ତୁ; ବିଜୟୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହୁ, ତାଙ୍କର କ୍ଷମତାକୁ ଆକାଶ ଅବରୋଧ କରିନପାରୁ। ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବଡ଼ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଆମ ପାଇଁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଭରିତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ଧର। ଗୋପାଳନାଥ, ପାହାଡ଼ର ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ, ସତ୍ୟପୁତ୍ର, ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଓ। କିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉପାୟରେ ଏହି ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ବନ୍ଧୁ ଆମ ଦୂତ ହୁଏ? କିଏ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମର୍ଥନରେ ଚୟିତ? ସେ ମହାନ ଯିଏ ସଭାରେ ବିଜୟୀ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଅର୍ପଣ କର, ଉତ୍ସାହ ଓ ସହଯୋଗ ପାଇଁ। ଆସନର ନାଥ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନରେ ଧନୀ ଅର୍ପଣ ଆଣ। ତୁମେ ଆକାଶ ତଳେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଘୋଡ଼ା ଚଲାଇଥିଲ, ସେହି ପଥ ଆମ ସ୍ୱର ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ଦେବତାମାନେ। ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ହେ ଶତଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ କୃପା ଦିଅ। ଏହି ସୋମ ଚାପିଯାଇଛି; ମାରୁତମାନେ ଏହା ପିଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ମଧ୍ୟ। ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧ୍ୟାନଶୀଳମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯିଏ ବିଜୟ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ବୀର୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି। ଆମେ ଦେବତାମାନେଠାରେ କିଛି ଅପରାଧ କରୁନାହିଁ, ନ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଚାଲୁଛୁ; ଆମେ ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣର ପଥରେ ଚାଲୁଛୁ। ଉଷା ଆସିଛି, ମହାନ ଗୀତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୀତ ସହିତ; ଅଥର୍ବଣ, ଦେବତା ସବିତାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଉଷା ଉଜାଗରିଛି; ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ଗୀତରେ ତୁମକୁ, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ, ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦଧିଚିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରେ ଅଜୟ, ନବେଉଟି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କଲେ। ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ସହିତ, ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଏଠାରେ ଆସ।