ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଦୃଢ଼ ସାଣ୍ଠି ବାଉଁସି, ଗାଁର ଗଂଗା ଗାଏଁ ତାଙ୍କର ଗୋଠକୁ ଫେରୁଛି, ଦେବତାମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆହ୍ୱାନକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ସୋମ ଅମଳ ଅପରିମିତ ଅନ୍ତରାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ଅପ୍ରତିମ ଚାଦର ପରି ସବୁକୁ ବଢ଼ି ରଖିଛି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ରଶ୍ମି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ଅରଣୀ କଠିକୁ ଘସି ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାନ୍ତି, ହାତରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ଅଗ୍ନି ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଗୃହର ନାୟକ ଭାବରେ ଉପାସିତ ହୁଏ। ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ, ଓ ଭାସୁମାନେ, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି, ସେ ଘରରେ ସଦା କୌଶଳୀ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମେଁ ସାମ୍ନାରେ ଅଚ୍ୟୁତ ରଶ୍ମିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉ, ଏବଂ ତୁମେ ସଦା ଉପହାର ପାଉଛ। ଏକ ଚିତ୍ରିତ ଗାଏଁ ତାଙ୍କର ମା ଓ ବାପାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଉଛି। ଏଉଁ ଶୁଭ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ, ବୃହତ୍ ସାଣ୍ଠି ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ନିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ତିରିଶଟି ନିବାସରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରତିଦିନ ଦେବମାନେ ସହିତ ଘରକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପାଇଁ, ଆମେ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିଥାଉ, ଦୂର ଓ ନିକଟର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି ସଂଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ, ଉପାସକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦାସ୍, ଆମ ଘରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଶାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ତରାୟରୁ ରକ୍ଷା କର। ସମସ୍ତ ଜନମାନେ କୁହନ୍ତୁ—ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନ ଜିତିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାଗୁଡିକୁ ଯୋକ୍ତ କର, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ନ ଆଣିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ଆସ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ଭାରତ, ତୁମେ ଅଚ୍ୟୁତ ଉଜ୍ୱଳ ଦୀପ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉ, ଅବିନଶ୍ୱର ଭାବରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠ। ସୋମ ପ୍ରେସକ ପାଇଁ, ମର୍ତ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଅସୂୟାକୁ ଦୂର କର, ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରିକି ଅନାସ୍ଥା କୁକୁରକୁ ବଳିରୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ଦୁଇଁ ଜନ୍ମ ରାତିରେ ହେଲା, ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଅଂକରେ ପୁତ୍ର ପରି; ସେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଚାଲିଥିଲେ, କନ୍ୟାମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ପରି, ଗର୍ଭରେ ବସିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ବୀର, ଦୁଇଁ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ହରି, ଶୁଦ୍ଧତାରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ଗର୍ଭରେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭାଇ ଓ ସଜାତି ବିନା, ଜନ୍ମଠୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ନିଜ ପିତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଉ। ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ତୁମେ ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବୁନାହିଁ; ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାମାନେ ତୁମ ଡାକରେ ପାନ କରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମେ ସମ୍ମିଳନର ଆରମ୍ଭରେ ପିତା ପରି ଆହ୍ୱାନିତ। ହଜାର ଏବଂ ଶତ ଚଞ୍ଚଳ କେଶୀ ଘୋଡାମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥକୁ ଯୋକ୍ତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପାସନାର ଗୀତ ସହିତ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ। ମୟୂର ପଂଖ ପରି ପଛ ଓ ଚିତ୍ରିତ ପିଠ ଅଥିବା ତୁମ ଘୋଡାମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥକୁ ଯୋକ୍ତ କରି ମଧୁର ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପ୍ରେସିତ ସୋମ ପାନ କର, ଗୀତ ପ୍ରେମୀ, ପ୍ରଥମ ପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରି, ଏହି ପ୍ରବାହ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି। ଉତ୍ସର୍ଗକର୍ତାମାନେ ଗୀତକୁ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡା ପରି ପ୍ରବାହ କରନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବନକୁ ଭାଙ୍ଗି ଅନ୍ତରାଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆସନ୍ତୁ। ହଜାର ଧାରା ଦେଇଥିବା ବୃହତ୍ ସାଣ୍ଠି, ଦେବମାନେ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥିବା, ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ, ରାଜା, ଦେବ, ମହାସତ୍ୟ। ଅଗ୍ନି ବ୍ୟାଧାକୁ ନିମ୍ନ କରିଛନ୍ତି; ଧନ ଆଣିବାରେ ସକ୍ଷମ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଜ୍ୱଳି, ପ୍ରକାଶମାନ, କୌଶଳରେ ଆହ୍ୱାନିତ। ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ପିତା ଅବିନଶ୍ୱର ଉତ୍ସରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି, ସତ୍ୟର ଉତ୍ସରେ ବସିଛନ୍ତି। ଓ ଜାତବେଦାସ୍, ସନ୍ତାନରେ ଭରିତ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଣ, ଶୁଭ୍ର ଅଗ୍ନି, ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଧ୍ଧ ରସ, ଦେବମାନେ ସହିତ ପ୍ରେସିତ, ଚାକ ଉପରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରେ, ଗୃହରେ ଗାଏଁ ପରି ଧ୍ୱନି କରେ, ହୋତା ପୁରୋହିତ। ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଏକାଠି, ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷି, ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, ପାତ୍ରରେ ଶୁଧ୍ଧ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସଦା ଦେବମାନେ ସେବାରେ ଜାଗୃତ। ପ୍ରିୟ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଧ୍ୱନି କର; ସଦା ଆଶିର୍ବାଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏବେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ଶୁଧ୍ଧ ଗୀତ, ଶୁଧ୍ଧ ହିମ୍ସ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଆଶିର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଆସ, ଶୁଧ୍ଧ ସହାୟତା ଦିଅ; ଶୁଧ୍ଧ ଧନ ଦିଅ; ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ ଧନ ଦିଅ; ଶୁଧ୍ଧ ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ; ଶୁଧ୍ଧ ଅନ୍ତରାୟକୁ ନିମ୍ନ କର; ଶୁଧ୍ଧ ଉପହାର ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଆଜି ଶୀଘ୍ର ହିମ୍ସ ଚାହୁଁ, ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ଧନର ଅନୁଗ୍ରହ। ଅଗ୍ନି ଆମ ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୋହିତ; ସେ ଦେବତାଙ୍କ ସଭାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୋଗ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ଚୟନିତ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବଳି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ସ୍ୱରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିନି ଭାଗରେ, ଯୁବକ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଜଙ୍ଗଲ ରେ ଶୋଭିତ, ଭାରୁଣ ପରି ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଧନ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଉପହାର ଦେଇଥିବା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ନାୟକ, ବଳିଶାଳୀ, ଜୟୀ, ପ୍ରବାହ କର, ଧନ ଆଣ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହସ୍ତ, ଶୀଘ୍ର ଧନୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତ, ଯୋଧ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ, ନିର୍ଭୟତା ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ପୁରାନ୍ଧି, ଜଳ ଚାହୁଁ; ଦିବ୍ୟ ଉଷା, ଧ୍ୱନି କର, ମହା ଉପହାର ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିର ନାୟକ; ତୁମେ ଏକା ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନାଶ କର, ଜନମାନେ ଉପରେ ଧାରଣ କର, ପୁରାତନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କର। ଏହିପରି ଦେବମାନେ ଓ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା, ଉପାସନା, ଆଶିର୍ବାଦ ଓ ଦୀପ୍ତିରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଗାଥା ପରି ଆମ ଜୀବନକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।