ସାମଵେଦଃ

ଏହି ପବିତ୍ର ଗାଥାରେ, ସତ୍ରାଜିତଙ୍କର ଅନେକ ଧନ ଆଣିଥିବା ରଥମାନଙ୍କ ପରି, ମଧୁର ଗୀତ ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ, ଯାହା ପ୍ରଶଂସାର ହିମ୍ନରୂପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। କନ୍ବମାନେ, ଭୃଗୁମାନେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପରି, ସମସ୍ତେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଖୋଜିଥିଲେ; ଉତ୍ସୁକ ଭକ୍ତମାନେ ହିମ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଡ଼ କରିଥିଲେ; ପ୍ରିୟମେଧାମାନେ ସ୍ୱରେ ଗାଇଥିଲେ। ସୋମ, ତୁମେ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଚଳିଥିବା; ବାଧାମାନେ ଦୂର କର, ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ଦୂର କର, ଯେପରି ଋଣୀ ତାଙ୍କ ଋଣ ଦେଇ ଦୂର କରେ। ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ, ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଏବଂ ଦୁଧକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ଗାଁମାନଙ୍କ ସହ ପୁରନ୍ଧୀ ସହ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଛ। ଉତ୍ସବର ରାଜାତ୍ବରେ, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ, ଆମେ ତୁମେ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥାଏ; ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଥିବା। ସୋମ, ତୁମେ ମିଠା ରସ ପ୍ରବାହ କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ପୂଷଣ, ଭଗ ପାଇଁ। ଅମୃତ ପାଇଁ, ମହା ନିବାସ ପାଇଁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ, ପୋଷକ ଝରଣା ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଚାପି ସୋମ ତୁମେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପାଇଁ ପିଉ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି, ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ବିକିରଣ କରି, ଆକାଂକ୍ଷାମାନେ ଏକାଠି ଜନ୍ମ ନେଇ ଏକସାଥି ଚଳିଥାଏ; ସୂତ୍ର ଏକାଠି ହୋଇଛି, ଆକାଂକ୍ଷା ଘେରିଛି, ଇନ୍ଦ୍ରବିନା, ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି କୌଣସି ନିବାସକୁ ଯାଉନାହିଁ। ଚିନ୍ତା ମଧୁ ପରି ଚାଲିଯାଏ; ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଭିତରେ ଉଡ଼ିଯାଏ; ବଜ୍ରର ମଧ୍ୟରେ, ଶୁଧ୍ଧ ଏକ ମିଠା ଏବଂ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଝରଣା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ଚାପିଥିବାମାନେ ଲାଗି, ଆବରଣ ଦୂର କରି। ବୃଷଭ ଗର୍ଜନ କରିଥାଏ, ଗାଁମାନେ ଫେରିଥାଏ, ଦିବ୍ୟମାନେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରବାହକୁ ଯାଉଛି; ସୋମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଅନେକ ଧନର ପରି, ଅପରିଷ୍କୃତ ପୋଷାକ ପରି, ସୋମ ତାହାକୁ ଆବୃତ କରିଛି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁଇ ଜ୍ୱଳନ କାଠରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ହାତରେ ଛାଡ଼ି, ସ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଘରର ନାୟକ, ଆହ୍ୱାନ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଓ ଵସୁମାନେ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଛ; ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ସହ, ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଘରରେ ସଦା ଦକ୍ଷ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଚମକି ଉଠ, ସବୁଠୁ କମ ଭୟସ୍ଥ; ସଦା ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଉଛ। ଏହି ଚିତ୍ରିତ ଗାଁ ଆଗକୁ ଆସିଛି, ତାଙ୍କ ମା’ ଏବଂ ବାପାଙ୍କୁ ଖୋଜି, ନିଜ ନିବାସ ପାଇଁ ଚାଲିଛି। ଶୁଭ୍ର ଲୋକରେ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାସ ଏବଂ ନିଶ୍ୱାସରୁ, ବୃଷଭ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖାଇଛି। ତିନି ଦଶ ନିବାସରେ ଚମକିଥାଏ, ଶବ୍ଦ ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ୟ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି; ପ୍ରତିଦିନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ସହ ନିବାସକୁ ଆସିଥାଏ। ଯଜ୍ଞରେ ଆସି, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା; ଦୂର ଥିବାମାନେ ଏବଂ ଆମକୁ ଶୁଣୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ। ସଙ୍ଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ, ଉପାସକ ପାଇଁ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାତା, ଆମ ଘରକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ; ଆମକୁ ଅପଦ୍ରୁତିରୁ ରକ୍ଷା କର। ସମସ୍ତ ଜୀବ ଘୋଷଣା କର: ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ରଙ୍କ ହତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନ ଜିତିଥିବା, ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋକ୍ କର, ଦେବତା, ସୁସ୍ଥିର, ଯେଉଁମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅଞ୍ଜଳି ନେଇଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ନେଇ ଆସ, ଆମ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ଭାରତ, ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକରେ ଚମକିଉଠ; ଅବିନଶୀ, ଦୀପ୍ତି ଦିଅ। ସୋମ ଚାପିଥିବା ପାଇଁ, ମର୍ତ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ଅଧର୍ମୀ କୁକୁରକୁ ଯଜ୍ଞରୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ଦୂର କର। ଯା ଦ୍ୱିତୀୟ ରାତିରେ ଜନ୍ମିଥିଲା, ପିତାମାତାଙ୍କ ଅଂକରେ ପୁତ୍ର ପରି; କନ୍ୟାମାନେ ପାଇଁ ଦୂତ ପରି ଶୀଘ୍ର ଚଳିଥିଲେ, ଗର୍ଭରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ନୀର୍ମଳ କୌଶଳରେ ନିପୁଣ, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ହରି, ଶୁଧ୍ଧତାରେ ରକ୍ଷିତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଗର୍ଭରେ ବସିଲେନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭାଇ ବିନା, ବନ୍ଧୁ ବିନା, ଜନ୍ମ ଠାରୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ତୁମ ନିଜ ପିତାକୁ ବି ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ବହୁ ଧନ ଥିବାକୁ ତୁମେ ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିନାହିଁ; ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ତୁମ ଆହ୍ୱାନରେ ପିଉ, ଏବଂ ତୁମେ ସଭାର ଆରମ୍ଭରେ ପିତା ପରି ଆହ୍ୱାନ ହୁଅ। ହଜାର, ଶତ ରଙ୍ଗା ଚୁଲି ଘୋଡ଼ା, ସୁନା ରଥକୁ ଯୋଡ଼ି, ହିମ୍ନ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଣି, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ। ତୁମ ରଙ୍ଗା ଘୋଡ଼ାମାନେ, ମୟୂର ପୁଛ ଏବଂ ଚିତ୍ରିତ ପୃଷ୍ଠ ସହ, ସୁନା ରଥକୁ ତାଣି, ମିଠା ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ। ଗୀତ ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଚାପି ସୋମ ପିଉ, ପ୍ରଥମ ପିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା, ଭଲ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଝରଣାରୁ; ଏହି ପ୍ରବାହ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ। ଅଞ୍ଜଳି କରୁଥିବାମାନେ ହିମ୍ନକୁ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଶାଳତା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଜଙ୍ଗଲ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ପ୍ରବାହ କରନ୍ତୁ। ହଜାର ଝରଣା ଦିଅଥିବା ବୃଷଭ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଦେବତାମାନେ ଜନ୍ମ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା, ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ରାଜା, ଦେବ, ମହା ସତ୍ୟ। ଅଗ୍ନି ବାଧାମାନେ କୁ ଦୂର କରିଛି; ଧନ ଆଣିଥିବା, ଚମକୁଥିବା, ଜ୍ୱଳିତ, ଉଜ୍ୱଳ, ଦକ୍ଷତା ସହ ଆହ୍ୱାନ ହୁଅ। ମା’ ବାପାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ, ପିତା ଅପରିଷ୍କୃତରେ ବସିଛି, ତାତ୍ୱିକ ଶତ୍ୟର ମୂଳରେ ବସିଛି। ଜାତବେଦାସ, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଣ, ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିବା। ତାଙ୍କ ଶୀଘ୍ର, ସୁନା, ଶୁଧ୍ଧ ରସ, ଦେବତାମାନେ ସହ ଚାପି, ଚାକୁ ଘେରି, ଘରର ଗାଁ ପରି ଧ୍ୱନି କର, ହୋତୃ ପୁଜାରି। ଶୁଭ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ମହା ଋଷି, ଶବ୍ଦ ସହ ଗାଇ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କର, ପାତ୍ରରେ ଶୁଧ୍ଧ, ଜ୍ଞାନୀ, ସଦା ଦେବତାମାନେର ସେବାରେ ଜାଗୃତ। ପ୍ରିୟ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ; ଶୁଧ୍ଧ, ପୃଥିବୀରେ ଧ୍ୱନି କର—ସଦା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରକ୍ଷା କର।