ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ, ଦେବତାମାନେ ଏକଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ରସ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି—ଏହା ଏକ ଦକ୍ଷ ଯୋଧା ଘୋଡ଼ା ପରି, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଅନ୍ତର୍ଗତ କରାଉଥିବା ପ୍ରଶସ୍ତିର ଯୋଗ୍ୟ। ରସ ଚାପିବା ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ସୋମକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ମହା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ। ତାଙ୍କର ହାତରେ ଏହି ନୂତନ ଜନ୍ମା, ପିତାମ୍ବର ପରି ରଙ୍ଗିନ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରାଯାଉଥିବା ସୋମ ବିନ୍ଦୁକୁ ଅର୍ପିତ କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ଉଷା ଦେବୀ ପ୍ରଭାତ ଆଣିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଏହି ନୂତନ ଜନ୍ମା, ଶୀଘ୍ର ଚଳିତ, ଗୋଧୂଳି ସହିତ ଚାପିଯାଇଥିବା ଏହି ବିନ୍ଦୁକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ଆମର ସ୍ତୁତିଗୀତଗୁଡିକ, ଜଣେ ଛୁଆଁ ପାଇଁ ଗାଈଁମାନେ ଯେପରି ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେଇପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସୋମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ। “ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ଗୋଧନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ପୋଷ୍ଟିକ ଆହାର ଦେଉ, ପ୍ରଶଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ବଢ଼ାଇଦେଉ।” ଏଠାରେ ଯେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଧିମାନ୍ୟ ଦରବାର ଉପରେ କୁଶ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଯୁବ ମିତ୍ର—ସେମାନଙ୍କ ପୂଜା ମହାନ, ପ୍ରଶଂସା ପ୍ରଚୁର, ମହିମା ଅପାର। ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନଙ୍କ ଯୁବ ମିତ୍ର। ଏହି ଭାବରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ଯେ ସେବକ ମଣିଷକୁ ଅପାର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଅନେକ ଅର୍ପଣ ସହିତ ତୁମକୁ ଡାକେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ। “କେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧର୍ମୀ ମଣିଷକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବେ? କେବେ ସେ ଆମର ଗୀତ ଶୁଣିବେ?” ଗାୟକମାନେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଗାନ୍ତି, ପାଠକମାନେ ଷ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ପୁରୋହିତମାନେ ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଘୋଡ଼ା ପରି ବନ୍ଧିଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଶିଖରରୁ ଶିଖରକୁ ଯାଉଛ, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାମ କରୁଛ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ବୃଷଭ ସେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ଚଳିଥାନ୍ତି। “ତୁମର ପିତାମ୍ବର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ବନ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣନ୍ତି; ପିୟ ସୋମପାନୀ, ଆସ, ଆମ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଶୁଣ।” ଅଗ୍ନି, ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ, ଏହି ଏକମାତ୍ର ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେକୁ ଆଣ; ପବିତ୍ର ହୋତାର, ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। “ଆଜି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଦେହ ପାଇଁ ମଧୁର ଯଜ୍ଞ ତୁମେ ଆୟୋଜନ କର।” ଏଠାରେ ମୁଁ ମଧୁର ଭାଷା ଥିବା ନରାଶଂସକୁ ଡାକୁଛି, ଏହି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ତୁମେ ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ହୋତାର। ଆଜି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ସବିତୃ ଓ ଭଗ, ନିର୍ଦ୍ଧୋଷ ଭାବେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉନ୍ତୁ। “ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଯଥାର୍ଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହା ଆସିଯାଉ; ଯେଉଁମାନେ ଆମ ଦୁଃଖକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରାଜିତ ହେଉନ୍ତୁ।” ଅଦିତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାମିନୀ, ଅଖଣ୍ଡ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଓ ମହାନ ରାଜାମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସୋମ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ, ହେ ପର୍ବତଚାଳକ, ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦକୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ସେମାନେକୁ ଦଳନ କର। “ତୁମର ପାଦଦ୍ୱାରା କଞ୍ଜୁସମାନେକୁ ଦୂର କର, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; କାରଣ ତୁମକୁ କେହି ବି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଚାପିଥିବା ଓ ଅଚାପିଥିବା ଅର୍ପଣର ମାଲିକ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ରାଜା। ଉତ୍ତିଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରେରିତ, ନିଜର ସତ୍ୟ ବିଚାର ପାଇଁ; ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସୋମ ବାତିଲାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ପୁରୋହିତମାନେ ଦକ୍ଷ ଓ ଚତୁର, ସେହିପରି ଦମ୍ପତିମାନେ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଏହାକୁ ଢାଳିଥାନ୍ତି। ପବିତ୍ର ସୋମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟରେ ରଖାଯାଇଛି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି। ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟମାନେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମାର୍ଗ ଜାଣି, ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠି ଧନ ଅବରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସୋମ, ଉନ୍ନତ ଓ ପବିତ୍ର, ଦାନରେ ଧନୀ, ଆମକୁ ଆଲୋକ ଦିଅ—ଯେଉଁଠି ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ଗତି କରିଛନ୍ତି। “ମିତ୍ରମାନେ, ଅନ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଅସ୍ଥିର ହେବେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କର, ପୁନଃପୁନି ଷ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କର।” ଯୁବ ବୃଷଭ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗୋମାନେକୁ ଆଣେ, ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରେ, ଦୁଇପକ୍ଷକୁ ଏକତ୍ର କରେ, ଉଭୟକୁ ଉପକୃତ କରେ, ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଭୟ ଉପରେ ବିଜୟୀ। ମଧୁର ଗୀତମାନେ ଉପରକୁ ଉଠେ, ପ୍ରଶଂସାର ଷ୍ଲୋକମାନେ, ଅଶେଷ ଧନ ଦେଉଥିବା ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ରଥ ପରି। କଣ୍ୱ, ଭୃଗୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି; ଉତ୍ସାହୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଷ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରିୟମେଧମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଗାଇଛନ୍ତି। “ସୋମ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉ, ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ଅବରୋଧ ଅତିକ୍ରମ କର, ଦ୍ୱେଷୀମାନେକୁ ଦୂର କର, ଋଣି କିପରି ଋଣ ଦେଇ ମୁକ୍ତି ହୁଏ।” “ପବିତ୍ର, ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ଗୋମାନେ ସହ ପୁରନ୍ଧି ସହିତ ଦୌଡ଼ିଛ। ଚାପିଥିବା ସୋମରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛୁ, ଯୁଦ୍ଧର ମହା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ; ପବିତ୍ର, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଯାଉଛ। ଚାରିପଟେ ପୋଷ୍ଟିକ ସୋମ ଝର, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ପୂଷଣ, ଭଗ ପାଇଁ। ଅମର ଓ ବିଶାଳ ନିବାସ ପାଇଁ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ, ପୋଷ୍ଟିକ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। “ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପିସା ସୋମ ତୁମେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପିଉନ୍ତୁ, ଜ୍ଞାନ ଓ କୌଶଳ ପାଇଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି, ଆଶାମାନେ ଏକାଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଏକଠି ଚଳନ୍ତି; ସୂତା ଚିତ୍ରିତ, ଆକାଂକ୍ଷା ଘେରି ରହିଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା, ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି କୌଣସି ନିବାସକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ। ଚିନ୍ତା ମଧୁ ପରି ଝରିଯାଏ, ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଭିତରେ ଉତ୍ପେରଣ ହୁଏ; ଅସିଧାରା ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଚାପିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ସମସ୍ତ ଆବରଣକୁ ଦୂର କରି।