ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ସୂର୍ୟଙ୍ଗର ଶୁଭ କିରଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା, ଶକ୍ତି ଓ ଶୂରତ୍ୱ ଦାନ କରୁଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବେଦନ ହିସାବରେ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ଚାରିପଟେ ଢେଉଁ ହେଉଥିଲା । ଯିଏ ଏହି ସୋମକୁ ପାଳନ କରେ, ସେ ମହାନ ଓ ଉଚ୍ଚ ମାନ୍ୟ ହୁଏ । ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ପାଣିରେ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଚାପାଯାଏ, ଏହି ପବିତ୍ର ସୋମ ଏବେ ଅନିବାର୍ୟ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ । ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଗନ୍ଧିତ, ମୁକ୍ତ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଗାୟ ଓ ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ । ଏହି ଶବ୍ଦମୟ, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଜ୍ଞାନୀ ସୋମ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେଉଛନ୍ତି, ସେ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ । ଏହି ଜୀବନ୍ତ, ହଳଦିଆ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ସୋମ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ନୀଳ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଗାୟମାନେ ଦିଗରେ ପୁକାରିଲେ । ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ଅଚ୍ୟୁତ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜିଲେ, ଗୃତ ଭରିତ ଆସନକୁ ଗରୁଡ଼ ପରି ପହଁଚିଲେ । ପର୍ଜନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶିଙ୍ଗାଳା ମହିଷର ପିତା, ପୃଥିବୀର ନାଭି, ସେ ପାହାଡ଼ରେ ନିଜ ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଜଳ, ତାଙ୍କର ଭଉଣୀମାନେ, ଗାୟମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ଯଜ୍ଞରେ ପଥର ସହିତ ବସିଛନ୍ତି । ହେ ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ କର, ଭଲ ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ପରି ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼ । ସୋମ, ଅମଙ୍ଗଳକୁ ଦୂର କର, ଆମକୁ ସୁଖ ଦିଅ, ଘୃତ ଓଢ଼ି ତୁମେ ଚାରିପଟେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ । ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୂର୍ୟ ପରି ଦେଖନ୍ତି; ଶକ୍ତି ସହିତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଧନର ଉତ୍ସ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଆମେ ଆମ ଅଂଶ ଜିତିଛୁ । ଧନଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର; ତାଙ୍କର ଦାନ ଶୁଭ ହୁଏ । ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆଶା ଦମନ କରିପାରେନି, ସେ ଦାନରେ ମନକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ । ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯାହାଠାରୁ ଆମେ ଭୟଭୀତ, ତାହାଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଦାନଶୀଳ, ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ଓ ବିପକ୍ଷମାନେ ଦୂର କର । ତୁମେ, ଧନର ନାଥ, ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଧାରଣ କର; ହେ ଦାନବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ସୋମ ଚାପି ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧୋଷଣ କରୁଛୁ । ସୋମ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିବା ସମର୍ଥକ; ଆନନ୍ଦ ଓ ଧନ ଆଣି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ । ଚାପାଯାଇ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତେଜକ, ବିଜୟୀ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ । ପଥର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବରେ ଚାପାଯାଇ, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଆଣ । ଦେବତାଙ୍କ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ତୁମ ଧାରା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ପାତ୍ରକୁ ଆସ, ମଧୁର ସୋମ, ଏହି ଆସନ ଆମର । ତୁମ ଚମକୁଥିବା ବିନ୍ଦୁ, ହେ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ବଢିଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ତୁମକୁ ପିଇଛନ୍ତି । ପବିତ୍ର ସୋମ ବିନ୍ଦୁମାନେ ଆସ, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ; ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ଓ ପ୍ରବାହିତ ଜଳ, ଆଲୋକ ଦେଇ ଆସନ୍ତୁ । ସେହି ହଳଦିଆ, ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିପଟେ ତାଲମା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସରେ ଏହି ଯାତ୍ରା କରିଥାଏ । ପଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦଶ ତରଙ୍ଗ, ଅପରିମିତ ଆତ୍ମଗୌରବ ଓ ମିତ୍ରତା ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏହି ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ପାନୀୟକୁ ଢେଉଁ କରନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ପାନ ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ଭୟଙ୍କର ବିପକ୍ଷୀ ବିନାଶକ, ତୁମକୁ ଢେଉଁ କରାଯାଏ; ଦକ୍ଷ ମଣିଷ, ବୀର, ଆସନ ଉପରେ ବସିଥିବା ପାଇଁ । ଧନ ଲାଗି, ଯୋଜିତ ଘୋଡ଼ା ପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚତୁର୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ହେ ସୋମ । ଚାପିବାମାନେ ତୁମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଉଲ୍ଲାସ ଓ ମହାମହିମା ପାଇଁ । ତାଙ୍କମାନେ ନବଜାତ, ହଳଦିଆ ସିଶୁ ସୋମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି; ଏହି ବିନ୍ଦୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ । ଉଷାରେ, ଦେବତାମାନେ ଏହି ନବଜାତ, ଶୀଘ୍ର ଚାପାଯାଇଥିବା, ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ବିନ୍ଦୁ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ଆମର ଗୀତ, ଦୁଧ ଖୁଅଉଥିବା ଗାୟ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା ଏହି ସୋମ ପାଖକୁ ଯାଉ । ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଗାୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ପୋଷଣ ଦେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଢେଉଁ କର, ପ୍ରଶଂସାର ସାଗର ବଢ଼ାଇ ଦିଅ । ଯେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ନିୟମିତ ଦର୍ବା ପତ୍ର ପିଛାଇଥାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁବକ ମିତ୍ର । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ବଡ଼, ପ୍ରଶଂସା ଅଧିକ, ମହିମା ବିସ୍ତୃତ, ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁବକ ମିତ୍ର । ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ବୀରମାନଙ୍କ ଚୟନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁବକ ମିତ୍ର । ସେ ଏକମାତ୍ର ମର୍ତ୍ୟକୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯିଏ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନାଥ, ଅପରାଜିତ । ଯିଏ ତୁମକୁ ଅନେକ ଉପହାର ଦେଇ ଡାକେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମିଳେ । କେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ୟାୟୀ ମଣିଷକୁ ଭୂଇଁ ଗୋଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦେବେ? କେବେ ସେ ଆମର ଗୀତ ଶୁଣିବେ? ଗାୟକମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚାରକମାନେ ହିମ୍ସା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସନ୍ତି; ପୁରୋହିତମାନେ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମକୁ ଘୋଡ଼ା ପରି ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ତୁମେ ଶିଖରରୁ ଶିଖରକୁ ଯିବାବେଳେ, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି, ବୃଷଭ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ଗତି କରନ୍ତି । ତୁମ ହଳଦିଆ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋକ୍ତ କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ତ୍ୱରିତ ଅନେ; ତେବେ, ହେ ସୋମପାନୀ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଆମର ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣ । ଭଲଭାବରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି, ଏକମାତ୍ର ଉପହାର ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଆଣ; ହେ ପବିତ୍ର ହୋତା, ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କର । ଆଜି, ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଦେହ ପାଇଁ ମଧୁର ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର । ଏଠି ମୁଁ ନରାଶଂସକୁ ଡାକୁଛି, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରିୟ, ମଧୁର ଭାଷାରେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିବେଦନ ପାଇଁ । ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ରଥରେ, ପ୍ରଶଂସିତ ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆଣ; ତୁମେ ମନୁ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋତା । ଏହି ଦିନ, ସୂର୍ୟୋଦୟ ବେଳେ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମା, ସବିତା ଓ ଭଗା, ନିଷ୍ପାପ ଭାବେ, ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ବିତରଣ କରନ୍ତୁ ।