ସାମଵେଦଃ

ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଦେବତା ମଧୁର ପାନ ପାଇଁ ପବିତ୍ରକରଣ ପାତ୍ରରେ ବହୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦିବ୍ୟ, ଦୂର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ ସୋମ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଦିଅନ୍ତି। ସେ, ସୁନାର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବିବେକଶୀଳ, ଗର୍ଜନ କରି ତାଙ୍କର ଗର୍ଭକୁ ଧାଇଁଯାଉଛନ୍ତି। ପବମାନା ନାମକ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱ ଦୀପ୍ତିମୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଦାନବମାନଙ୍କର ବିନାଶକ ଏହି ସୋମ ଅକ୍ଷୟ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ, ତୃତୀୟ ଶିଖରରେ, ତାଙ୍କର ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଲୋକିତ କରିଛନ୍ତି। ସେହି ସୋମ, ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ଚପ୍ପଳ, ବୃତ୍ର ହନନ କରି, ଅପରାଜିତମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ଭଳି ଦୌଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତା, ଋଷିଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ, ପାତ୍ରଦେଖି ଧାଇଁଯାଉଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦୁ ନାମକ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହିମାକୁ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ପବମାନୀ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରନ୍ତି, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ଏହି ରସ, ସେ ନିଜେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ସାରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ନିଜେ ଦୁଧ, ଘୃତ, ମଧୁ ଓ ଜଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ପବମାନୀ ସୂକ୍ତମାନେ ଶୁଭ, ନିତ୍ୟ ଫଳଦାୟିନୀ, ଘୃତରେ ବହୁଥିବା ଏହି ରସ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ଏହି ଅମୃତ ରୂପେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି। ପବମାନୀ ସୂକ୍ତମାନେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ, ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ସଦା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ହଜାର ଧାରା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା ପବମାନୀ ସୂକ୍ତମାନେ ଆମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। ପବମାନୀ ସୂକ୍ତ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଶୁଭ ଭୋଜନ କରେ ଏବଂ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଲାଭ କରେ। ଆମେ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ସବୁଠୁ କନିଷ୍ଠ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ନିଜ ଗୃହେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ଥିବା, ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଚମକି ଉଠୁଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଛୁ। ତାଙ୍କର ମହାନତା ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଗୃହରୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ଜନମାନ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅପମାନ ଓ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମକୁ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ। ଭାରୁଣ, ମିତ୍ର, ଓ ଅଗ୍ନି, ବସିଷ୍ଠମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ତୁମର ଧନ ଏବଂ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଉ; ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଳ ଅତି ମହାନ, ବର୍ଷାଦାୟକ ମେଘ ଭଳି; ପ୍ରଶଂସାଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଧ ଚାଗ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି। କନ୍ବମାନେ ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ସିଦ୍ଧି କରାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ କଥା କହିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅମୃତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିମାନେ ଅନ୍ତସ୍ଥ ଶକ୍ତି ଦେଇ ସନ୍ତାନକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ପ୍ରେରିତମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟମ କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମୟ ଧାରା ବହୁଛି; ପୁରୁଣା ଅଗ୍ନିମାନେ ନିତ୍ୟ ତାଜା ଶିଖା ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥି, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ସୁନାର ଭଳି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ସମୂହ। ହେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଦେବତା, ତୁମେ ତୁମର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାରିତ ହେଉ; ବଳ ଦିଅ, ପ୍ରଶଂସା ଗୀତକୁ ବୀରତା ଦିଅ। ଚପ୍ପଳ ସୋମ ଉଚ୍ଚତମ ହୋମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ସେଉଁଠି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୋମକୁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଧରାଯାଇଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ଦେବତା ଏବେ ତାଙ୍କର ଧାରାରେ ଅବାଧ ଭାବେ ବହୁଛନ୍ତି, ସବୁଠୁ ସୁଗନ୍ଧିତ; ଚାପିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଜଳରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଗାଁଠି ଲାଗିଥିବା ଗାଁଠି ସୋମକୁ ଚାଖୁଛନ୍ତି, ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନରେ। ସେହି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସୋମ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ବହୁଛନ୍ତି। ଏହି ଉତ୍ସାହୀ, କପିଳ, ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱରେ ଚଢ଼ି, ରାଜା ଭଳି ଗାଁଠିକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଅକ୍ଷୟ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, ଗୃତ ଭରା ସିଂହାସନକୁ ଗରୁଡ଼ ଭଳି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ପର୍ଜନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଷର ପିତା, ପୃଥିବୀର ନାଭି, ପାହାଡ଼ରେ ତାଙ୍କର ନିବାସ; ଜଳ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଗାଁଠିକୁ ଧାଇଁଯାଉଛି, ସେ ଚାପି ପାଥର ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ବସିଛନ୍ତି। ହେ ପ୍ରେରିତ ଦେବତା, ତୁମେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମହାନତା ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛ; ଶୁଭ୍ର ଅଶ୍ୱ ଭଳି ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଧାଇଁଯାଉଛ; ସୋମ, ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କର, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ, ଘୃତ ଓଢ଼ି ତୁମେ ଚାପି ପାତ୍ରକୁ ବେଢ଼ିଯାଉଛ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦେଖନ୍ତି; ସେ ଶକ୍ତି ସହ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ଧନର ଉତ୍ସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଆମେ ଆମ ଅଂଶ ଲାଭ କରିଛୁ। ଧନଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କର, ତାଙ୍କର ଦାନ ଶୁଭ; ଯିଏ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା ରଖିଥାଏ, ସେ ଦାନକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯାହାଠାରୁ ଆମେ ଭୟ କରୁଛୁ, ସେଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଦାନଶୀଳ, ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ବିପକ୍ଷୀମାନେ ଦୂର କର। ତୁମେ ଧନର ରାଜା, ମହାନ ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଧାରକ; ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ସହିତ ତୁମକୁ ଡାଉଛୁ। ସୋମ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆନନ୍ଦ ଓ ଧନ ନେଇ ବହିଯାଅ। ଚାପି ହୋଇ, ତୁମେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ସାହଜନକ, ପ୍ରେରଣାଦାୟକ; ଏହି ସୋମ ବିଜୟୀ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ। ଚାପି ହୋଇ, ତୁମେ ଗର୍ଜନ କରି ବହୁଛ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଆଣ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ବହ, ତୁମର ଧାରା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ; ପାତ୍ରକୁ ଆସ, ମଧୁର ସୋମ, ଆମ ସ୍ଥାନକୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିନ୍ଦୁ ବଢ଼ିଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ପିଇଛନ୍ତି। ପବିତ୍ର ସୋମ ବିନ୍ଦୁମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ବର୍ଷାଯୁକ୍ତ ଆକାଶ ଏବଂ ବହୁଥିବା ଜଳ, ଆଲୋକ ଦାୟକ, ସମ୍ମିଳିତ ହେଉନ୍ତୁ।