ସାମଵେଦଃ

ଏହି କଥାରେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ଅମରତ୍ୱରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ଭୃତ୍ରା ନିଧନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲପାଆନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିବା, ତାଙ୍କର ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଶ ଉପାୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ପବମାନା ଏହି ଦେବତା ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛନ୍ତି; ଶୋଧକରେ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଉଛି। ଏହି ଦେବତା, ଚମକୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବିବସ୍ବତ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ବାଣୀର ଅଧିପତି ଏବଂ ଅଜୟ। ଏହି ଋଷି, ସ୍ତୁତିତ ଏବଂ ଶୋଧିତ, ଶୋଧକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କରିଥିବାରେ ଶୁଧ୍ଧି ଦେଇଥିବା। ଏହି ଦେବତା, ଆଲୋକ ଅର୍ଜନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଶୋଧକରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି। ଏହି ସୋମା, ବୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଚାପି ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଜନନୀ, ବନମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳି, ଆକାଶର ମୁଣ୍ଡ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ପବମାନା ଗୋମାନେ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଚମକୁଥିବା ସୋମା, ସଭାରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଧିତ, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିଛି; ଇନ୍ଦୁ ଶୋଧିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାହୁଛି। ଏହି ସୋମା, ଶୋଧିତ, ଅଜୟ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଛି; ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବୀର, ଦୁଷ୍ଟ ବାଣୀକୁ ଦୂର କରେ। ଚାପି ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମା ଶୋଧକରେ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ; ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଦେମନମାନେ ନାଶ କରେ। ବୁଧିମତ୍, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଧକରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ଗଜ୍ଜନ କରି, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭକୁ ଦୌଡ଼ିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ଏହି ଅଶ୍ୱ, ପବମାନା, ଆକାଶର ଚମକୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୌଡ଼ି, ଦେମନମାନେ ନାଶ କରି, ଅଟୁଟ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ପବମାନା ତୃତାର ଶିଖରରେ ତାଙ୍କର ଜନମାନ୍ୟ ସହ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛନ୍ତି। ସୋମା, ବୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଚାପି, ଭୃତ୍ରା ନିଧନ କରି, ଅଜୟଙ୍କୁ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ଦେଇ, ଅଶ୍ୱର ନିମନ୍ତେ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିଛି। ଏହି ଦେବତା, ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ପାତ୍ରମାନେ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଡ଼ କରୁଛି। ଯିଏ ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ରସ, ସେ ଶୋଧିତ ଏବଂ ପ୍ରାଣରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ। ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ ପାଠକୁ, ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ରସ, ସରସ୍ୱତୀ ନିଜେ ଦୁଧ, ଘୃତ, ମଧୁ ଏବଂ ଜଳ ଦେଇଥିବା। ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ, ଶୁଭ ଦେବାଳୟ, ସଦା ଫଳଦାୟି, ଘୃତରେ ପ୍ରବାହିତ—ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ରସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅମରତ୍ୱ ରୂପେ ବସିଛି। ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁନ୍ତୁ, ଦେବମାନେ ଏହି ଦେବୀମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ସଦା ନିଜେ ଶୋଧିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଏହି ହଜାର ଧାରାର ପ୍ରବାହରେ, ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ ଆମକୁ ଶୋଧିତ କରୁନ୍ତୁ। ପବମାନୀ ଶ୍ଲୋକ, ଶୁଭ ଦେବାଳୟ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ଜନେ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଶୁଭ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରେ ଏବଂ ଅମରତ୍ୱକୁ ଅଳମ୍ବନ କରେ। ଆମେ ବଡ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ସବୁଠୁ ନବୀନ, ନିଜ ଘରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଡାକିଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ। ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି, ନିମନ୍ତ୍ରକ, ଘରରୁ ସମସ୍ତ ଅପମାନ କୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି; ଜନମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାତା, ସେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଓ ଅପଦାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମେ ଯେଉଁ ଦିନ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିବା, ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମେ, ଭରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବସିଷ୍ଠମାନେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ତୁମର ଧନ-ଭଣ୍ଡାର ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦଦାୟି ହେଉ; ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବଡ଼, ବର୍ଷା ଦେଇଥିବା ମେଘର ଭଳି; ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଧେ ପିଲା ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି। କାନ୍ବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରକ ହୋଇ ସ୍ଥାପିତ କରି, ବନ୍ଧୁ, ଅସ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ କଥା କର। ଅଗ୍ନିମାନେ, ଅମରତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା, ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ପ୍ରେରିତମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଶାସନ କୁ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ପବିତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଚମକୁଥିବା ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି; ପୁରୁଣାମାନେ ସଦା ନବ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ ରଖିଛନ୍ତି। ଶୋଧକ, ସବୁଠୁ ଭଲ ରଥୀ, ଚମକୁଥିବା କିରଣରେ ସବୁଠୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମକ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ। ଓ ଶୋଧକ, ତୁମର କିରଣରେ ଆମକୁ ବିସ୍ତାର କର, ଶକ୍ତି ଦିଅ, ସ୍ତୁତି ଗୀତରେ ବୀରତ୍ୱ ଦିଅ। ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମା ପାଇଁ ପ୍ରବାହ କର, ଏହି ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅର୍ପଣ; ଯିଏ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେ ଜଳରେ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମା ଚାପିଛି। ଏବେ ଶୋଧିତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଅବିଧିତ, ସବୁଠୁ ସୁଗନ୍ଧ; ଚାପି ହେବାରେ ଜଳରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ସୋମା ସ୍ୱାଦ ନେଇ, ଗୋମାନେ ଶୋଭିତ, ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିବା, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ବୁଦ୍ଧିମତ୍ ସୋମା, ଦେବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ସୋମା, ଜୀବନ୍ତ, ପିତ୍ୟାଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଅଶ୍ୱରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଭଳି, ଗୋମାନେକୁ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି କରିଛନ୍ତି; ଶୋଧିତ, ଅଟୁଟ ଆଶ୍ରୟକୁ ଚାହୁଛି, ଗୃତରେ ଧନ-ସିଂହାସନକୁ ଉଡ଼ି ଚାଲିଛି। ପର୍ଜନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶଙ୍କରିତ ମହିଷର ପିତା, ପୃଥିବୀର ନାଭି, ସେ ପାହାଡ଼ରେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି; ଜଳମାନେ, ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଗୋମାନେ ପାଖକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ପଥର ସହ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରେରିତ ଦେବତା, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ସୃଷ୍ଟାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଚାହୁଛ, ଭଲ ଶୋଭିତ ଅଶ୍ୱ ଭଳି ଉପହାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଛ; ସୋମା, ଅପକୃତି ଦୂର କରି, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ, ଘୃତରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ତୁମେ ତଳ ଚାରିପାଖରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଛ।