ସାମଵେଦଃ

ହେ ସୋମଦେବ, ଆପଣ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଅଶ୍ୱ, ଗାଈ ଓ ସୁନାର ଧନ ଭରିଦିଅନ୍ତୁ, ହଜାର ଧାରାରେ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ ବିପଦକୁ ଦୂର କରି, ଅବିରୋଧ ଭାବରେ ବହୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ସୋମ, ଆମ ପାଖକୁ ବଡ଼ ଧନ ଆଣନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମକୁ ବୀର ଖ୍ୟାତି ଦିଅନ୍ତୁ। ସୋମ ଦେବ, ଯେତେ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ତାହା କେବେ କମିଯାଏ ନାହିଁ, ଏହା ଚୋରି ହେଲେ ବା ଶତଗୁଣ ହେଲେ ବି ନୁହେଁ; ଆପଣ ଦାନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଥିବାବେଳେ ଲାଗିଥାନ୍ତି। ଯେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦୟ କରିଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଜଳକୁ ଉତ୍କଳିତ କରିଥିଲେ, ସେହି ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ସହିତ ବହନ୍ତୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏତଶା ନାମକ ଅଶ୍ୱକୁ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ସୋମ ମଧ୍ୟଲୋକ ମାର୍ଗରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ଏହି ରଥକୁ ବାୟସ୍ପତି ଅଶ୍ୱମାନେ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି; ଲୋକେ ସୋମକୁ 'ଇନ୍ଦ୍ର' ବୋଲି କହନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଅଗ୍ନିରେ ଏକତ୍ର କରାଯାଉ, ବଳିରେ ଦୂତ ଭାବେ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଦୃଢ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଦ୍ଧ, ଘୃତପାୟୀ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି? ଚରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଶ୍ୱ ଯେପରି ହୁଁକାର କରେ, ଅଗ୍ନି ତେଣୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସଂବରଣଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ପବନ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଆପଣଙ୍କ କଳାପଥ ସ୍ଥିର। ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଅମର କୁଣ୍ଡମାନେ ଚଳିଛନ୍ତି, ଲାଲ ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଯାଉଛି; ଦୂତ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ କରି, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବଳଶାଳୀ ବୃଷ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରିବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶାସନ ପାଇଁ, ଶକ୍ତିରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ, ଯଶସ୍ବୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୋମସମାନ ହେଉଛନ୍ତି। ବାଣୀ ସହିତ ବଜ୍ର ଏକତ୍ରିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଭିଘାତୀ, ଭଙ୍ଗ ହୋଇନଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ବଢ଼ିଯାଏ। ଓ ପୁରୋହିତ, ଚଟାଣ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଛି ତିଆରି ସୋମକୁ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ; ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦୁ, ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାୟି, ମଧୁର ସାର ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ମାରୁତମାନେ ଓ ବହୁଁଥିବା ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚିପି ତିଆରି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମଧୁର, ମଧୁରସ୍ୟ ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ। ନିପୁଣ ରସ, ସ୍ୱର୍ଗର ଆଧାର, ଶୁଦ୍ଧିତ; ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ, ପିଙ୍ଗଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱ ପରି ମୁକ୍ତ, ଧାରାକୁ ଅବିରୋଧ ଭାବେ ବହାଏ। ବୀର ଯେପରି ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସ୍ୱୟଂଦ୍ରୁତିମାନ, ଯୁଦ୍ଧେ ଉତ୍ସୁକ, ସେପରି ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରେ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ଏହି ସୋମ ପ୍ରବାହିତ। ଶୁଦ୍ଧିତ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତରଙ୍ଗିତ, ଗୃହମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମେଘରୁ ପିତିକି ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଆମ ପାଇଁ ଧନ ବର୍ଷା କର, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଆପଣ ସବୁବେଳେ ସହାୟ ଓ ଟୁର୍ବଶଙ୍କ ରକ୍ଷକ। କିମ୍ବା ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ରୁମା, ରୁଶମା, କିମ୍ବା ଶ୍ୟାବକ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, କଣ୍ବମାନେ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଦାୟକ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁହିଁକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଏହି ବାଣୀ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି; ଦାନଶୀଳ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଡାକାଯାଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ବୃଷ୍ଣ ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଆସନ୍ତି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଆପଣ ପ୍ରଥମେ ମାପରେ ବସନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ମନ ସୋମକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ। ଶୁଦ୍ଧିତ ଦେବ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; କ୍ରମାନୁସାରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରନ୍ତୁ। ଶୁଦ୍ଧିତ ସୋମ, ଧନ ଓ ଖ୍ୟାତିରେ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦୁ, ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରୁଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କର, ଦେବଦ୍ରୋହୀମାନେକୁ ବିଦାୟ କର। ଇନ୍ଦୁ, ଶତ ଶତ ଧନ, ହଜାର ହଜାର ଧନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିଜୟଶାଳୀ ଧନ ଆମକୁ ଦିଅ। ଧନଦାତା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ଚାହୁଁଛୁ; ଅଧ୍ରିଗୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସବୁଠୁ ନିକଟ, ପ୍ରିୟ, ଦୟାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଧ୍ୱନିମୟ ସୋମ ସବୁଦିଗରେ ବହୁଛି, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରବାହିତ; ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ଧାରା ଚମକୁଛି, ଗାଈ ଖୋଜିବାକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ମହାସମୁଦ୍ର ସୋମ, ଦେବତାଙ୍କ ପିତା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଧାରକ, ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର କର। ଦୀପ୍ତିମାନ ସୋମ, ଦେବତା, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର କର। ସ୍ୱର୍ଗର ଧାରକ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ପୋଷକ, ନୀତିରେ ଶତ୍ୟ, ଶକ୍ତିଦାୟକ ସୋମ, ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର କର। ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ପ୍ରିୟ ଅତିଥି, ବନ୍ଧୁପରି, ବେଦିରେ ରଥପରି ବସିଥିବା। ବନ୍ଧନୀୟ ଋଷିପରି, ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାକୁ ବିଶେଷ କରିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ, ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଉପାସକମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମ ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ, ପ୍ରିୟ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପର୍ବତପରି ବିସ୍ତୃତ, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ ସ୍ଥାନ ଦିଅ। ସୋମପାନ କରୁଥିବା, ଆପଣ ନିଜେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ହେଇଯାଇଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ସୋମ ଚିପିଥିବା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ମହାନ୍ଥ ନାଥ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ପୁରାତନ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କ ଧାରକ, ଦାସ୍ୟୁ ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ। ଦୁର୍ଗଭେଦକ, ଯୁବ ଋଷି, ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଧାରକ, ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ। ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ, ବହୁ ଗାଈ ଥିବା ଭଣ୍ଡାର ଭିତରୁ ଆପଣ ବଳା ଗୁହାକୁ ଖୋଲିଦେଲେ; ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।