ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ସେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରୁଥିବା ଗାଏକୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦବାଉଛି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ସୋମା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ହଜାର ଶକ୍ତିର ସମ୍ପଦ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ତାଙ୍କର ନିଜର ଅଧିକାର ଭିତରେ ରହିବ। ବୁଦ୍ଧିମାନ କବି ସୋମା, ଝରଣାର ଧାରାରେ ପିଉଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ, ଦୂର ଅଞ୍ଚଳର ଦିଗକୁ ଆଗେଇଯାଉଛି। ସୋମାର ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠିଯାଉଛି, ନଦୀ ତରଙ୍ଗର ଶବ୍ଦ ପରି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗୀତରେ ପିଉଥିବା ପାଥରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ସୋମା ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ତିନିଟି ସ୍ୱର ଉଠିଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସୋମା ଶିଖରକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ। ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ପବିତ୍ର ସୋମା, ମଧୁ ଝରାଉଥିବା, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପିତାମା ପାଇଁ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମା ଝରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ; ତାଙ୍କର ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସ ନିର୍ମାଣ କରେ। ସେ ଝରିଥିବା ସୋମା, ଗାଏ ଓ ରାତିର ଶୋଭାରେ ଶୁଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଉଦରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହି ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସୋମା ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି, ନୂତନ ଆଗମନରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାବରେ, ଦିଭୋଦାସ ପାଇଁ ସୋମା ଶମ୍ବରାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ପରେ ତୁର୍ବଶା ଓ ଯଦୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ହସ୍ତି ଓ ଗାଏ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଥିବା, ସୁନା ରଖିଥିବା ସୋମା, ହଜାର ଧାରାର ପୋଷଣ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତି। ବାଧା ଦୂର କରି, ସୋମା ଅପରାଜିତ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରର ନିବାସକୁ ଯାଉଛି। ପବିତ୍ର ସୋମା, ବଡ଼ ସମ୍ପଦ ଆଣନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହରାନ୍ତୁ, ନାୟକ ଯଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ଶତ କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ସମ୍ପଦ ସୋମାର ଦାନ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତାରେ କମି ନଥାଏ। ସୋମା ଏହି ପବିତ୍ରତା ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜାଗର କରିଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଜଳକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏତଶାକୁ ଯୋଗାଇଥିଲେ, ପବିତ୍ରତା ସହିତ ମଧ୍ୟକାଶର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସୋମା ସଚେତନ ହେଲେ। ଏହି ବେଳେ ତାଙ୍କର ଶ୍ୟାମ ଘୋଡା ରଥକୁ ଯୋଗାଯାଉଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯୋଗାଯାଉଛି; ସେ ସୋମାକୁ 'ଇନ୍ଦ୍ର' ଭାବେ ଡାକନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଦେବତା, ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଅ, ରିତିରେ ଦୂତ ହୁଅ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଅଟୁଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍କର୍ଷ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପବିତ୍ର ଓ ଘୃତ ଭୋଜନ କରେ। ରଣଭୂମିରେ ଘୋଡାର ଶ୍ୱାସ ପରି, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲେ, ସମ୍ବରଣରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ପବନ ତାଙ୍କର ଶିଖାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ତୁମର କଳା ପଥ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଅଛି। ଏହି ନୂତନ ଜନ୍ମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଅମର ଜ୍ୱାଳା ଚଳାଉଛି; ଲାଲ ଧୂଁଆ ଆକାଶକୁ ଯାଉଛି; ଦୂତ ଭାବରେ ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଛି। ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ; ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ ହୁଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିରେ ସୃଜିତ, ସବୁଠୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଉତ୍କର୍ଷ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସୋମା ସମାନ। ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଫଳ, କ୍ରୂର, ଅଭେଦ୍ୟ, ତାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ପୁରୋହିତ, ପିଉଥିବା ପାଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମାକୁ ପବିତ୍ରତାରେ ଆଣନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଉଥିବା ପାନୀୟ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦୁ, ଦେବତାମାନେ ତୁମର ଉତ୍ସାହଦାୟକ ମଧୁର ରସ ପାନ କରିଛନ୍ତି, ମାରୁତମାନେ ଝରିଥିବା ସୋମାର ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ମଧୁର ମଧୁର ସୋମାକୁ ପିଉଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ ପିଉଥିବା ପାଇଁ ଚାପି ନିଅନ୍ତୁ। ଦକ୍ଷ ରସ, ସ୍ୱର୍ଗର ଧାରକ, ପବିତ୍ର ହୁଏ; ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ, ପିତାମା, ଶକ୍ତି ସହିତ ମୁକ୍ତି ହୁଏ, ଧାରାକୁ ଅବାଧ କରି ପ୍ରବାହିତ କରେ। ବୀର ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଥିବା ପରି, ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଉତ୍ସାହିତ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଶକ୍ତିକୁ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଉତ୍ସାହିତ କରେ; ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଉଥିବା ସୋମା ଚଳାଉଛି। ପବିତ୍ର ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ, ତରଙ୍ଗରେ ବଢିଯାଉଛି, ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଆମ ପାଇଁ ଝରିବା, ମେଘରୁ ବିଜୁଳି ପରି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଶକ୍ତି ଆଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଡାକିଲେ, ସେ ସବୁବେଳେ ଅନେକଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଓ ତୁର୍ବଶାର ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତି। କିମ୍ବା ତୁମେ ରୁମା, ରୁଶମା କିମ୍ବା ଶ୍ୟାବକ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, କଣ୍ବମାନେ ହିମ୍ସା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତି ଆଣନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଡାକରେ ଆସନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି କଥାକୁ ସମ୍ମିପତି ହୁଅନ୍ତି; ଉଦାର, ସୋମା ପାନ ପାଇଁ ଡାକାଯାଇଥିବା, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ତୁମ ପାଇଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସନ୍ତି; ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ମାପରେ ବସନ୍ତି, ତୁମ ମନ ସୋମାକୁ ଚାହେ। ଦେବତା, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତା କରନ୍ତୁ; ତୁମର ଉତ୍ସାହ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଉ; ନିୟମ ଅନୁଯାଇ ଭାୟୁକୁ ଉତ୍ତର କରନ୍ତୁ। ପବିତ୍ର ସୋମା, ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ଓ ଯଶରେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦୁ, ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ପବିତ୍ରତା ସହିତ ସୋମା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ; ଦେବତାଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ନିକାଳିଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦୁ, ଆମକୁ ସବୁଠୁ ପ୍ରଶସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଆଣନ୍ତୁ, ଶତ ଶତରେ, ହଜାର ହଜାରରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ବିଜୟୀ। ଆମେ ତୁମର କୃପା ଚାହୁଁଛୁ, ଧନ ଦେଇଥିବା, ବହୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ; ଆମେ, ଅଧ୍ରିଗୁ, ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସବୁଠୁ ନିକଟ ବନ୍ଧୁ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିବା ସୋମା ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅଛି, ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ପିଉଥିବା; ଯଜ୍ଞରେ ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ଧାରା ଚାଲିଯାଉଛି, ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଇ, ଗାଏକୁ ଖୋଜୁଛି।