ସାମଵେଦଃ

ଦେବତାମାନେ, ଆମ ପାଇଁ ସୋମ ରସ ହଜାର ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଧନ ଓ ବୀରତା ଆଣନ୍ତୁ। ସୋମ ରସମାନେ ଜଣେ ଛୁଆ ପାଇଁ ମାଆମାନେ ଯେପରି ଆଲିଂଗନ କରନ୍ତି, ସେପରି ସୋମକୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି। ଶୁଧ୍ଧ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସୋମ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରୁନ୍ତୁ। ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କରି, ଚଟାଣ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି। ମଧୁରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ରସ, ସତ୍ୟ ଧାରା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବହୁଛି। ଅନୁପ୍ରେରିତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଡାକିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଗାଁମାନେ ତାଙ୍କ ଛୁଆକୁ ଡାକନ୍ତି। ସୋମ, ଜ୍ଞାନୀ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ବସି, ନଦୀ ଧାରା ସହିତ ବହୁଛନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନୀ କବି ସୋମ ଆକାଶର ନିର୍ମଳ ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସିତ। ଯେ ସୋମ କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଷିତ, ଶୋଧକ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ତାକୁ ଇନ୍ଦୁ ଆଲିଂଗନ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦୁ ସମୁଦ୍ରର ତଳ ଉପରୁ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବେ, ମଧୁ ଝରୁଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷ, ମନୁଷ୍ୟ ସହଯୋଗରେ ବହୁ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁକୁ ଚାପି, ସୋମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ହେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ, ହଜାର ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଏହି ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ। ଜ୍ଞାନୀ କବି ସୋମ, ଧାରା ସହିତ ଚାପି, ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ ଦୀର୍ଘ ଗତିକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ତୁମର ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ, ନଦୀ ତରଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ ପରି ଉଠେ; ତୁମର ଗୀତରେ ଚଟାଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ତୁମ ଉତ୍ସାହରେ, ତିନିଟି ଧ୍ୱନି ଉଠେ, ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଆତୁର, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଶିଖରକୁ ଯାଉଛ। ନିର୍ମଳ ତରଙ୍ଗ ସହିତ, ସେମାନେ ପ୍ରିୟ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ସୋମକୁ ଚଟାଣ ସହିତ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ହେ ସବୁଠାରୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ତୁମ ଶୋଧକ ସହିତ ବହ, ଜ୍ଞାନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମୂଳକୁ ସ୍ଥାପିତ କର। ଗାଁ ଓ ରାତି ସହିତ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭରେ ପ୍ରବେଶ କର। ଏହି ଛାନି ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୋମ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ନୂତନ ଆସିଥିବା, ଅବତରଣ କର। ଏହିପରି, ଦିବୋଦାସ ପାଇଁ, ତୁମେ ଶମ୍ବରକୁ ଭଙ୍ଗ କଲ; ପରେ ତୁର୍ବଶ ଓ ଯଦୁକୁ। ହେ ସୋମ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଁ ଓ ସୋନା ଜଣା, ଆମ ପାଇଁ ହଜାର ଧାରା ବୃଦ୍ଧି ରଖ। ବାଧାକୁ ଦୂର କରି, ସୋମ ଅନାବୃତ ଭାବେ ବହୁଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଶୁଧ୍ଧ କରୁଥିବା, ବଡ଼ ଧନ ଆଣ, ଶତ୍ରୁକୁ ହରା, ହେ ସୋମ, ବୀର କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ। ଶତ କିମ୍ବା ଚୋରା ଧନ ତୁମକୁ କମାଏ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଦାନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର। ସେଇ ଶୋଧକ ସହିତ ବହ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲ, ମାନବ ଜଳକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏତଶକୁ ଯୋଡ଼ିଛି; ଶୁଧ୍ଧ କରୁଥିବା, ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧ୍ୟାକାଶ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ। ସେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ା ରଥକୁ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯୋଡ଼ିଛି; ସେମାନେ ସୋମକୁ 'ଇନ୍ଦ୍ର' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନିମାନ୍ୟ ସହିତ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅତିଉତ୍ତମ କର, ତିନିଏ ଦୂତ, ଯିଏ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଘୃତପାନ। ଚାରଣରେ ହାଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମହତ୍ତ୍ୱରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛି, ସମ୍ବରଣରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ପବନ ତାଙ୍କ ଶିଖାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ତୁମର କଳା ପଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ନବଜାତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଅମର ଇଂଧନ ବହୁଛି; ରକ୍ତ ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଯାଉଛି; ଦୂତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛ। ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛୁ, ସେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ ପାଇଁ ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ ହେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶାସନ ପାଇଁ ତିଆରି, ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହିମାଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୋମ ସମାନ। ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ବଜ୍ର ଏକତ୍ରିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଖଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର, ଅଦୃଢ଼, ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ହେ ପୁରୋହିତ, ଚଟାଣ ସହିତ ଚାପିଥିବା ସୋମକୁ ଶୋଧକ ପାଖକୁ ଆଣ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଦେବମାନେ ତୁମ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମଧୁର ରସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ମାରୁତମାନେ ବହୁଥିବା ସୋମ ରସ। ସ୍ଵର୍ଗରୁ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ମଧୁର ସୋମକୁ ଚାପି, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦିଅ। ଦକ୍ଷ ରସ, ସ୍ଵର୍ଗର ଧାରକ, ଶୁଧ୍ଧିତ; ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ପରି ମୁକ୍ତ, ଧାରାକୁ ଅବିରୋଧରେ ବହାଏ। ଏକ ନାୟକ ଯେପରି ହସ୍ତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରେ, ଆତ୍ମଦୀପ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ସାହିତ କରେ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ସୋମ ଚଳିତ ହୋଇଯାଏ। ହେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ହୋଇ, ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ମେଘରୁ ବିଜୁଳି ପରି ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଶକ୍ତି ଆଣ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଡାକୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସଦା ସହାୟକ ଓ ତୁର୍ବଶଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା।