ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସୁନ୍ଦର ପବିତ୍ର ସମୟରେ, ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଆମର ୟଜ୍ଞ, ଶରୀର ଓ ସନ୍ତାନମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଆମେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମାରୁତମାନେ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି, ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଆମେ ଆଶା କଲୁ। ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ—ସେହି ବୃତ୍ର ନାଶକ, ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଦେବତା, ଯିଏ ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଏହି ହ୍ୟମ୍ନ ଗାଉଛନ୍ତି; ଯୁବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ସାରା ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଗିଛି। ଆମେ ମଧୁରତାରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଧନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଉଶନାସ ଭଳି ଜ୍ଞାନ ଦେଇ, ଏହି ଦେବତା ଦେବମାନଙ୍କ ମୂଳ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ସେହି ମହାନ ନିୟମବାନ୍, ଶୁଦ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବରାହ ଗର୍ଜନ କରି ଆଗକୁ ଆସନ୍ତି। ତିନି ମାପରେ ହଂସମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ଗଲେ; ମିତ୍ରମାନେ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ, ଅଜୟ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛନ୍ତି। ସେ ବିଶାଳ ଯଶସ୍ବୀ ପଥରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି; ଗାଁମାନେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଖେଳୁଥିବାକୁ ମାପିପାରିନାହାନ୍ତି; ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେହୀ ଦିନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଧ୍ୱନିମୟମାନେ ଦ୍ରୁତ ରଥ ଭଳି ସହାୟକ ଭାବେ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସୋମମାନେ ଧନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ରଥ ଭଳି ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ହାତରେ ବସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ କୁଶଳୀ କର୍ମକୁଳର ବହକ ଭଳି। ସୋମମାନେ ରାଜାମାନେ ପ୍ରଶଂସାରେ ଗୋଧନରେ ଶୋଭିତ; ଯଜ୍ଞ ସପ୍ତ ବିନ୍ୟାସକାରୀ ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠିତ। ମଧୁର ଶକ୍ତି ଓ ଗୀତରେ ଧ୍ୱନିମୟ ବିନ୍ଦୁମାନେ ପରିବ୍ରମଣ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରବାହରେ ମଧୁ ଝରାନ୍ତି। ଆଲୋକ ପାନକାରୀମାନେ ଉଷାର ସମ୍ପଦକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ବ୍ୟାପକ କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଚିନ୍ତାର ଦ୍ୱାରମାନେ, କ୍ରିୟାଶୀଳ ଉଦ୍ଘାଟିତ; ବଳଦର ଶକ୍ତିର ତୀବ୍ର ଗତି ଦ୍ୱାରା। ସପ୍ତଜନ୍ମ ପୁରୋହିତମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏକ ମାର୍ଗ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି, ସେହି ଏକ ଚିହ୍ନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ନାଭିରେ ଯେପରି ନାଭି ସ୍ଥାପିତ, ଏମିତି ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏହାକୁ ରଖିଛି; ମୁଁ ଋଷିଙ୍କ ସନ୍ତତିକୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ, ପୁରୋହିତମାନେ ଗୁପ୍ତ କରିଥିବା ସେଠାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଦେଖନ୍ତି। ସତ୍ୟର ପଥରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିନ୍ଦୁମାନେ ପ୍ରବାହିତ; ସେମାନଙ୍କ ବିନ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଯୋଗ। ମଧୁର ପ୍ରବାହ ମହାନ ଜଳକୁ ବ୍ୟାପିଛି; ଏହି ନିବେଦିତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନିବେଦନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ। ବଳଦ, ବାଣୀରେ ପ୍ରଧାନ, ବନରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରେ; ସତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଗୃହମାନେ ବିରାଜିତ। ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଋଷି କ୍ରିୟାମୟ ଚକ୍ରରେ ବିଚରଣ କରି, ଆଲୋକର ଲୋକ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ଏକ, ରାଜା ଭଳି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ପ୍ରିୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା ବନରେ ବସିଛନ୍ତି; ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଉହାକୁ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି। ସେ ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସହିତ, ମଦ ଭୋଗ କରି, ନିଜ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଲନ୍ତି। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଭାଗଙ୍କୁ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବାହିତ। ଦୁଇ ଜଗତ ଆମକୁ ଧନ, ମଧୁରତା, ବିଜୟ ଶକ୍ତି, କୀର୍ତି ଓ ସଞ୍ଚିତ ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବାଛୁଛୁ; ଆପଣ ଦୂରଗାମୀ ଓ ଶରଣଦାତା। ହେ ମୃଦୁ, ଯୋଗ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଚିନ୍ତାଶୀଳ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ଆଜି ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବାଛୁଛୁ। ଧନଦାତା, ଉତ୍ତମ ପରାମର୍ଶ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମର ଦାତା, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବାଛୁଛୁ। ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ଶିର ଉପରୁ ଜନ୍ମ, ପୃଥିବୀର ଆଧାର, ଋଷି, ସ୍ୱାମୀ, ଲୋକଙ୍କ ଅତିଥି, ନିକଟସ୍ଥ, ନିବେଦନର ପାତ୍ର। ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବତା ନବଜାତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାଭି, ଧନର ଆସନ, ମହାନ୍, ବଳଶାଳୀ ଭାବେ ସେହି ସମସ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେ ଯଜ୍ଞର ସୂଚକ, ଉପଚାରର ରଥୀ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଗୀତରେ ଗାଓ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶାସନ ପାଇଁ। ଏହି ଦୁଇ ଶାସକ, ଘୃତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ବଡ଼, ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଶାସନ ବଡ଼। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମୟ ଆଲୋକ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ; ଏହି ଚାପିଥିବା ପାନୀୟ ଆମ ହାତରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନେଇ, ଚାପିଥିବା ସୋମ ଓ ଗାୟକମାନଙ୍କ ହ୍ୟମ୍ନ କୁ ଆସନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଉତ୍ସାହରେ, ହରିବର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ଗୀତକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆମ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ସୋମକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଜିହ୍ୱାରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି। ଯିଏ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଚାହେ, ସେ ମର୍ତ୍ୟ ଅପାର ଜଳ ଓ କୀର୍ତି ଲାଭ କରେ। ସେହି ଦ୍ରୁତ ଓ ପୁରସ୍କୃତ ଉପହାରମାନେ ଆମେ ଓ ଆମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏହି ଯାତ୍ରା ନିକଟରେ ନେଉ।