ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ସୋମର ରସ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଛି, ସେମାନେ ଆମ ପଥକୁ ଦେଖାଉଥିବା, ମିତ୍ରଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲଭାବେ ଚାପିଯାଇଥିବା, ଦୋଷରହିତ ଓ ସ୍ୱୟଂସ୍ଥିତିଶୀଳ। ସେହି ସୋମ ରସଗୁଡିକ, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଧାରଣ କରି, ବୀର ପରି ଦିଶିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିଜୟୀ ଓ ଘୃତରେ ଅଟୁଟ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି। ଏହି ସୋମ ରସଗୁଡିକ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଚାପିଯାଇ, ଗାୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚର୍ମ ଉପରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ବହିଯାଉଛି। ସେମାନେ ଚାରିପଟେ ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଆଣୁନ୍ତୁ। ଏହି ଶୁଧ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୋମ, ଧନରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ହେ ରସବିନ୍ଦୁ, ସେଇ ହ୍ରଦରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଏବଂ ନଦୀରେ ବହିଯାଉ। ତାଙ୍କ ପଥକୁ ବାୟୁ ବି ଅଟକାଇପାରେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଜ୍ଞାନୀ, ଚିନ୍ତନଶୀଳ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତି। ଏହି ଶୁଧ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୋମ, ଖ୍ୟାତିର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଆମ ପାଇଁ ଏକ ପକ୍କ ଗଛର ପରି ଷଠି ହଜାର ଧନର ଫଳ ଝାଡି ଦିଅ। ତାଙ୍କର ବୃଷଭ ନାମ ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ବଡ଼, ସେ ମାଂସ, ଛାଣି କିମ୍ବା ପାତ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ହେଉନାକି, ଲୁଚିଥିବା ସେ ନିଦ୍ରାନ୍ତ କରେ, ଅନୁମୋଚିତ କରେ, ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂର କରେ ଓ ଅଜ୍ଞାନକୁ ହଟାଏ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମର ସବୁଠୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଓ ରକ୍ଷକ। ତୁମେ ଶୁଭ ଓ ଆଶ୍ରୟ ହେଉ। ଅଗ୍ନି ଧନର ଧାମ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆସ, ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଦିଅ। ହେ ଚମକୁଥିବା ଦେବତା, ଆମ ଓ ଆମ ସହଚରଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମର କୃପା ଚାହୁଁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଲୋକରେ ଆମ ସହ ବସନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞ, ଶରୀର ଓ ସନ୍ତାନକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମାରୁତମାନେ ଆମକୁ ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ, ଯିଏ ଭୃତ୍ରକୁ ବଧ କଲେ, ପ୍ରେରଣାଦାତା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଥିବା, ସେଇ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି; ଯୁବକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ପ୍ରଶଂସିତ। ଆମେ ମାଧୁର୍ୟରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ଧନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା। ଉଶନାସ ପରି ଜ୍ଞାନ ଘୋଷଣା କରି, ଦେବତା ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି; ମହାବ୍ରତୀ, ଶୁଧ୍ଧ ବନ୍ଧିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବରାହ ପଦକ୍ରମରେ ହୁଙ୍କାର କରି ବାହାରିଆସନ୍ତି। ହଂସମାନେ ତିନି ମାପରେ ଚାଲିଗଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୃଷଭମାନଙ୍କ ସହିତ; ମିତ୍ରମାନେ ଏହି ଶୁଧ୍ଧି ଓ ଅଜୟ, ହୁଙ୍କାର କରୁଥିବା ଦେବତା ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି। ସେ, ବିଶାଳ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଏକଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି; ଗାୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାପିପାରିନାହାନ୍ତି; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଦିନେ ଦେଖାଯାଏ, ରାତିରେ ଶୁଧ୍ଧିତ। ଧ୍ୱନିମୟ ଯେଉଁମାନେ ତୀବ୍ର ରଥ ପରି, ସେମାନେ ସହାୟକ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି; ସୋମମାନେ ଧନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଚାପିଯାଇ, ରଥପରି, ହାତରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ପରି ବୋହନ୍ତି। ସୋମମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ପରି ସ୍ତୁତିରେ ଶୋଭିତ, ଗାୟମାନେ ଶୋଭିତ; ଯଜ୍ଞ, ସପ୍ତ ବିନ୍ୟାସକାରୀ ପରି। ଧ୍ୱନିମୟ ରସବିନ୍ଦୁମାନେ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ଓ ଗୀତ ସହିତ ପ୍ରବାହିତ; ସେମାନେ ମଧୁ ଝରାଉଛନ୍ତି। ଆଲୋକ ପିବିବା ଲୋକେ ପ୍ରଭାତର ଧନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାର, କ୍ରିୟାଶୀଳମାନେ ଖୋଲନ୍ତି; ବୃଷଭ ଶକ୍ତିର ତୀବ୍ରମାନେ। ସପ୍ତ ଜନ୍ମ ଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏକ ପଥ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି, ଏକ ଚିହ୍ନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ନାଭିରେ ଯେପରି ନାଭି ରହିଛି, ସେପରି ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏହାକୁ ରଖିଛି; ମୁଁ ଋଷିଙ୍କ ସନ୍ତାନକୁ ଆଣୁଛି। ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ ଆସନ, ପୁରୋହିତମାନେ ଲୁଚାଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାକୁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖନ୍ତି। ରସବିନ୍ଦୁମାନେ ତଥ୍ୟ ମାର୍ଗରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆକୃତିରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ବିନ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଯୋଗ। ମଧୁର ପ୍ରଥମ ପ୍ରବାହ, ବଡ଼, ଜଳକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛି; ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଅର୍ପଣ। ବୃଷଭ, ବାଣୀରେ ପ୍ରଥମ, ଅରଣ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇ ହୁଙ୍କାର କରିଛି; ସତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଗୃହରେ ବସିଛି। ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ଋଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିବା, ସେ ଆଲୋକ ଲୋକକୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଶୁଧ୍ଧିକାରୀ, ରାଜା ପରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ। ପ୍ରିୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରବାହରେ ଘିରିଛନ୍ତି; ହୁଙ୍କାର କରୁଥିବା ଦେବତା ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ସେ ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ସହ ମଦରେ ବସନ୍ତି, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଭାଗ ପାଇଁ ମଧୁର ଲହରୀ ବହୁଛି, ତାଙ୍କ ବିନ୍ୟାସ, ଶକ୍ତି ସହିତ। ଦୁଇ ଜଗତ୍ ଆମକୁ ଧନ, ମାଧୁର୍ୟ, ବିଜୟର ଶକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ସଞ୍ଚିତ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଆମେ ତୁମକୁ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଚୟନ କରୁଛୁ। ହେ ମୃଦୁ, ଯୋଗ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଚିନ୍ତାଶୀଳ, ଆମେ ତୁମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଧନଦାତା, ଶୁଭ ପରାମର୍ଶ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଦାତା, ଆମେ ତୁମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସାର୍ବଭୌମ, ସ୍ୱର୍ଗର ମୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ପୃଥିବୀର ଆଧାର, ଋଷି, ସ୍ୱାମୀ, ଲୋକଙ୍କ ଅତିଥି, ସଦା ନିକଟ, ଅର୍ପଣ ପାତ୍ର। ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବତାମାନେ ନବଜାତ ଅଗ୍ନିରେ ଶିଶୁ ପରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ହେ ସାର୍ବଭୌମ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ଦୁଇ ଜନକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ଉଦିତ ହେଲେ।