ସାମଵେଦଃ

ନଦୀର ଅପତ୍ୟ ସୋମ ରସକୁ ପବିତ୍ର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରାଯାଉଛି । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ସହିତ, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ତାଳାରେ ଯାଉଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଏହା ଏକତ୍ରିତ । ଏହି ରସ ଆମ ଭଲରେ, ବାୟୁ, ପୂଷଣ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ଓ ମନୋହର ଭାବରେ ବହିଯାଉଛି । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆମର ସମାବେଶ ଧନ ଓ ପୋଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଯାହା ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିବ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଯୋକ୍ତ ହୋଇ ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ରଥ ଚକ୍ର ଭଳି ଶୀଘ୍ର ଆସ । ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ତୁମେ ଗାୟକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ସମୟରେ ରଥ ଚକ୍ର ଭଳି ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଚଳିଥାଉ । ଭଲ ଆକୃତି ପାଇଁ ଆମେ ତୁମେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ, ମଧୁର ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦୁହୁଥିବା ପରି, ହେ ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିବା ଦେବତା । ହେ ସୋମପାନ କରୁଥିବା ଦେବତା, ଆମ ଅର୍ପଣରେ ଆସ, ସୋମପାନ କର; ଦାନଶୀଳ ଲୋକର ଆନନ୍ଦ ଗାଈ ଦେବାରେ ଅଛି । ଏହା ପରେ ଆମେ ତୁମର କୃପାର ସୀମା ଜାଣିପାରିବା; ଆମକୁ ଛାଡି ଯିବନି, ଏଠାରେ ଆସ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଉଷା ଭଳି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରଣ କରିଥିବାବେଳେ, ତୁମେ ବଳୀୟ ରାଜା, ଜନସମୂହର ନାୟକ; ଦିବ୍ୟ ମାତା, ଶୁଭ୍ର ମାତା ତୁମେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି । ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଥିବା, ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୂର୍ବ ଚରଣରେ ଚଳିବା, ଦାନଶୀଳ ଦେବତା, ଆମେ ଯମ ଭଳି ଚଳିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଦିବ୍ୟ ମାତା, ଶୁଭ୍ର ମାତା ତୁମେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି । ମାନବ ର କ୍ଷତିକାରୀତା ଆମଠାରୁ ଦୂର କର, ତାଙ୍କର ପଦକୁ ନିମ୍ନ ଓ ଦୃଢ଼ କର, ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆମ ତଳେ ପତିତ କର; ଦିବ୍ୟ ମାତା, ଶୁଭ୍ର ମାତା ତୁମେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି । ପାହାଡ଼ରେ ଚାପି ହୋଇଥିବା ଗୁଞ୍ଜନ ଦେଉଥିବା ସୋମ ରସ ତାଳାରେ ବହିଯାଉଛି; ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିତ । ତୁମେ ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ଋଷି, ଚାପି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମଧୁର; ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିତ । ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାଠି ହୋଇ ତୁମେ ମଦିରା ପାନ କରିଛନ୍ତି; ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିତ । ଧନ ଆଣି ଦେଇଥିବା, ଧନର ନାୟକ, ଅର୍ପଣର ନାୟକ, ଭଲ ବାସସ୍ଥାନର ଉପପତି ସୋମ ଚାପି ହୋଇଛି । ଯାହାର ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ, ଭଗ, ଦାନ ଦେଇଥିବା, ପାନ କରନ୍ତି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇପାରିବା । ତୁମ ମିତ୍ର ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତା ଗାନ କର; ପ୍ରଶଂସାରେ ଶିଶୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପରି ଅର୍ପଣ କର । ଛେଉଁ ମାଁଙ୍କ ସହ ମେଁଦା ଭଳି, ରସ ଚାପି ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି; ଚିନ୍ତାରେ ଶୋଭିତ ଆନନ୍ଦ ଦାୟୀ ରସ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଏହି ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ଦକ୍ଷତା, ଶକ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ମଧୁରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି । ଆମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ, ଆମକୁ ଗତି ଦେଉଥିବା, ମିତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଚାପି ହୋଇଥିବା, ଦୋଷରହିତ, ନିଜେ ଉପଯୋଗୀ, ଆଲୋକ ଜାଣିଥିବା । ଏହି ପବିତ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ ସୋମ, ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ବୀର ଭଳି, ଦେଖିବାକୁ ଶୋଭା, ଜିତିଥିବା, ଘୃତରେ ଅବିଚଳ । ପଥରରେ ଭଲ ଚାପି ହୋଇ, ଗାଈର ଚମକୁଥିବା ଚମଡ଼ରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ବହିଯାଉଛି; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦେଉ, ଧନ ଦେଉ । ଏହି ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୋମ, ଧନରେ ବହିଯାଉ; ହେ ରସ, ଝିଲିକରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଧାରାରେ ଦୌଡ଼ିଯାଉ, ଯାହାର ଗତିକୁ ବାୟୁ ବାଧା ଦେଇନାହିଁ, ଯାହାକୁ ଅନେକ ଜ୍ଞାନୀ, ଚିନ୍ତାଶୀଳ, ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଏହି ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୋମ, ପ୍ରସିଦ୍ଧିର ଥାନକୁ ବହିଯାଉ; ଆମ ପାଇଁ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଧନ ଦେଉ, ପକ୍ୱ ଗଛ ଭଳି, ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ । ଚାପି ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ବୃଷଭ ଭଳି ନାମ ବଡ଼; ମାନ୍ସ ହେଉ କି ତାଳା କି ପାତ୍ରରେ; ଲୁଚିଥିବା ଦେବତା ଶାନ୍ତ କରେ, ଆର୍ଦ୍ର କରେ, ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂର କରେ, ଅବିବେକୀକୁ ଦୂର କରେ । ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମର ନିକଟତମ ଓ ରକ୍ଷକ; ଶୁଭ ହେଉ, ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ । ଅଗ୍ନି ଧନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧନର ଧାରୀ; ଅତି ଚମକୁଥିବା, ଆସ, ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଦିଅ । ହେ ଅତି ଚମକୁଥିବା, ଚାମତ୍କାରିକ, ଆମେ ଏବେ ଆମ ଓ ଆମ ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମ କୃପା ଚାହୁଁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଲୋକରେ ଆମ ସହ ବସନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟ ଆମର ଯଜ୍ଞ, ଶରୀର, ଓ ଆମ ସନ୍ତାନକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମାରୁତ ସହିତ ଆମକୁ ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ପ୍ରେରିତ ଦେବତା, ଯାହା ଆନନ୍ଦରେ ଆସିଥାଏ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଉ । ମାରୁତ, ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା, ହେମ୍ନ ଗାନ କରନ୍ତି; ଯୁବ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପ୍ରଶଂସିତ । ମଧୁରତାରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା ଓ ଧନ ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁ । ଉଶନା ଭଳି ଜ୍ଞାନ ଘୋଷଣା କରି, ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କୁ ଘୋଷଣା କରେ; ଦୀର୍ଘବ୍ରତୀ, ଶୁଦ୍ଧ ବନ୍ଧନୀ, ଚମକୁଥିବା, ଖରା, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରି, ଚରଣରେ ଆସିଥାଏ । ହଂସ, ତିନି ମାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୃଷଭ ସମୂହ ସହିତ ଆଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି; ମିତ୍ରମାନେ ଅଜୟ, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି । ତିନି ମାପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଯୋଗ ହୋଇଛି; ଗାଈମାନେ ଅପରିମାପ୍ୟ ଦେବତା ଖେଳ କରୁଥିବାକୁ ମାପିପାରିନାହିଁ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶଙ୍ଖ ଧାରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା ଦିନ ଦୃଶ୍ୟ, ରାତିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଚକ୍ର କରେ । ଗୁଞ୍ଜନ ଦେଉଥିବାମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥ ଭଳି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି; ସୋମ ଧନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଛି । ଚାପି ହୋଇ ରଥ ଭଳି, ହସ୍ତରେ ସ୍ଥାପିତ; ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଭଳି ଧାରଣ କରିଥାଏ । ଏହି ଭାବରେ, ପବିତ୍ର ସୋମ ରସ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇ, ଉନ୍ନତ ଶକ୍ତି, ଆନନ୍ଦ, ଧନ, ରକ୍ଷା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଉପଚାର ଦେଉଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ ।