ସାମଵେଦଃ

ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କର୍ଷ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଉଛି । ଦୁଇଜଣ ଦେବତା ମୃଦୁ ଦାୟକ ଓ ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଶାସନରେ, ଭକ୍ତମାନେ ନିଜର ପ୍ରାର୍ଥନାର ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛନ୍ତି, ମାନବଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ର ନାଶକ ଭାବେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଡାକାଯାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି, ଜୟ ଆଶା କରାଯାଉଛି । ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ନାୟକ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଦାୟାଳୁ । ସୋମା ପିତା ଭକ୍ତମାନେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଯୁଦ୍ଧର ଆମନ୍ତ୍ରଣ ହେଲେ, ବୀରମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡା ଯୁଗାଇଛନ୍ତି । କେଉଁଠି ଆଘାତ ଦେବେ, କେଉଁଠି ଧନ ଦେବେ, ଏହାର ଆଶା ଭକ୍ତମାନେ କରନ୍ତି । ଗୋମାନେ ମଧୁର ମଧୁ ଖାଇଥାନ୍ତି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଏକତାରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ଧନ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି । ଗୋମାନେ ସୋମା ପିଟି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଗୋମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଓ ବାଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଭୟଭକ୍ତି ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରିୟାବଳୀ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି । ସୋମା, ଜଳରେ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ପିଟି ଯାଇ, ପାହାଡ଼ରେ ଅନ୍ତିମ ସ୍ଥାନ ନେଇଛି । ଶୁଦ୍ଧ ସୋମା, ଦେବମାନେ ଚାଳିଥିବା ବାୟୁରେ ପ୍ରବାହିତ, ଜଳରେ ଧୋଇ ଗୋମାନେ ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ମଧୁର କରନ୍ତି । ଘୋଡ଼ା ଯୋକ୍ତ ହେବା ପରି, ଅମୃତ ରସ ଭାବେ ସୋମା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । ଶକ୍ତିର ଦେବତା, ପ୍ରଶଂସାର ଅଧିକାରୀ, ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି, ମଧ୍ୟପାତ୍ର ଖୋଲିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି । ଦକ୍ଷ ଦେବତା, ପିଟି ଯାଇଥିବା ରସକୁ ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ପରି ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱାଳା କରନ୍ତି । ସୋମା ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରି ମେଘ ପରି ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ଗୋଧନ ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଧାରା ଆଣନ୍ତି । ମହାଦେବମାନଙ୍କର ଶିଶୁ ତପ୍ତ ପ୍ରଭାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇ, ଏକତା ରଖେ । ତୃତାଙ୍କ ପାଷାଣ କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଲୁଚିଥିବା ସ୍ଥାନ ଉନ୍ମୋଚନ କରି, ସାତ ଅଧିକାର ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରିୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି । ତୃତାଙ୍କ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ସୋମା ଗତି କରି, ଯାତ୍ରା ମାପିଛି, ତାଙ୍କର ଯୋକ୍ତ ବହୁତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ । ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଫିଲ୍ଟରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ମଧୁର ମଧୁ ସହିତ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ । ଚିନ୍ତାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଫିଲ୍ଟରରେ ଅପରାଧ ନଥିବା, ମାଆଁ ପରି ନବଜାତ ଛୋଟ ଛାଁ ପାଇଁ ଦୟାଳୁ । ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହ ଦିନ ଓ ଜମି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛି, ଅପରିଚ୍ଛଦ ଖୋଲିଛି । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ, ଗୋଧନ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର । ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମା ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଆଣନ୍ତି, ଦେବତା ଦୂତକୁ ନାଶ କରି, ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରି, ବିଶାଳ ପଥ ଦେଇ, ପ୍ରଜାର ରାଜା ହୋଇଥାନ୍ତି । ମଧୁର ରସ ଫିଲ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ମିଶି, ପାଷାଣରୁ ଦୁହାଯାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଳି ଉତ୍ସାହ ଆଣନ୍ତି । ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୋମା ନିଜ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ପ୍ରବାହିତ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ସତ୍ୟରେ ଆବୃତ, ନିୟମ ରକ୍ଷା କରି, ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଚଳ ଶିଖରରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଅଗ୍ନିକୁ ଅମର, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧ ଚମକି ଉଠୁ, ଗାୟକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଂଶ ପାଇଁ ଆଶା କରନ୍ତି । ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦେବତା, ଅପୂର୍ବ ଲୋକନାୟକ, ହୋମ ନେଇ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି । ଦୁଇ ଚମଚ ତାଙ୍କୁ ଭରି ଦିଆଯାଇଛି, ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଆଶା କରନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶାମନ ଗାଉଥିବା, ପ୍ରେରିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାର୍ଥନାର ରଚୟିତା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରଶଂସିତ । ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ କୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଚମକି ଉଠାଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ମାତା, ମହାଦେବତା । ଦେବମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରଭାରେ ଅଲକ୍ଷ୍ୟ ଲୋକକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଆନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ମିତ୍ରତା କରିଛନ୍ତି । ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଟି ଯାଇଛି, ଶକ୍ତି ସହ ଆସନ୍ତୁ । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆକାଶ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି । ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ର ନାଶକ, ନିଜ ରଥରେ ଦଢ଼ି, ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଯୋକ୍ତ । ପାଷାଣ ତାଙ୍କୁ ଆଗ୍ନି ସହ ଆମ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରୁ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଉଛି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେହି ପ୍ରତିବନ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଋଷିମାନେର ପ୍ରଶଂସା ଓ ମାନବଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତି । ସୋମା, ଯଜ୍ଞର ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରିୟ, ମଧୁର ରସ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ, ଦେବମାନେର ପିତା, ଧନର ନିର୍ମାତା । ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଧନ ଦିଆଯାଉଛି, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତିର ଏସେନ୍ସ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ମନ୍ତୁରେ ଧାରା ଦିଆଯାଉଛି, ଶତଧାରା, ତୃତିୟତାର ନିବାସୀ, ନଦୀରେ ଶୁଦ୍ଧ, ମିତ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିଛି । ନଦୀମାନେର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଶୁଦ୍ଧ ସୋମା ଗୋମାନେ ସହ ଯାଉଛି । ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ, ଧନ ଜିତି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ସୋମା ପିଟିଥିବା ଲୋକ ସହ । ବଳିଯୁକ୍ତ, ଶୀଘ୍ର, ବୃଷଭ ସୋମା ଧନ, ଗୋଧନ, ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ । ତ୍ରୁତିହୀନ ଜନମାନେର ହାତରେ ଶୁଦ୍ଧ, ଦୁଇ ହାତ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ । ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ଧନ, ସୋମା, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ । ମଧ୍ୟ ଲୋକର ଧନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ । ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଫିଲ୍ଟରରେ ସୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଚୁର, ବୃଷଭ ସୋମା ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରି, ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ । ପ୍ରିୟ ମଧୁର ରସ ଦୁହାଯାଇଛି, ପିଟି ଯାଇଥିବା ଦେବତାର ଧାରା ପ୍ରବାହିତ । ଜଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବାହିତ କରୁ । ବଡ଼ ନଦୀମାନେ ସୋମା ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଗୋମାନେ ସହ ପାହିଲେ, ସୋମା ମହାନ୍ ।