ସାମଵେଦଃ

ସପ୍ତ ମାତାଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ବିରାଟ ଶକ୍ତିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ମହିମା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଦୃଢ଼ ଆସ୍ଥାରେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀର ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଏହି ଚିନ୍ତା ଆମ ପାଖକୁ ଦିନେ ଦିନେ ଆସୁ, ଯେପରି ଆଦିତିର କୃପା ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ଦେଉ, ବିପଦ ଦୂର କରୁ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ସ୍ତୁତି ହେଉ। ଜାତଵେଦାସଙ୍କୁ ବଳି ଦିଅ, ଯାହାଙ୍କର ଧୂଆଁ ଚଳିଥାଏ କିନ୍ତୁ କେହି ଧରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଶିଖା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଅଟୁଟ। ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେଉଁଠାରେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଅପରାଧୀ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋରକୁ ଦୂରେ ଦୂରେ ଦେଖ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କର ପାଳକ ଭାବେ ତାଙ୍କର ଜୀବନପଥ ସହଜ କର। ମୋର ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ହେ ଅଗ୍ନି, ହେ ବୀର, ଜନସମୂହରେ ନାୟକ; ତୁମ ତାପରେ, ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ର କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦହିଦେଉ। ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ତୁତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାନ, ସତ୍ୟର ପାଳକ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗାନ କର। ଯାହାଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ଓ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଶକ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ମିତ୍ରତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଅମର ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହବିବାହକ ଭାବେ ବସାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଖରୁ ଦୂର ହେଉନି, ଆମ ଅତିଥି ଓ ଉପକାରୀ, ଅନେକଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଯାହାକୁ ମିଳେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞିକ ଓ ଉତ୍ତମ କର୍ମକାରୀ। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଆହ୍ୱାନ କରାଯାନ୍ତି, ସେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉନ୍ତୁ; ଦାନ, ବଳି, ଓ ସ୍ତୁତି ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅମର ପୁରୋହିତ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବେ ବାଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ସେଇ ମହିମା ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଆଶୟ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ରୋଷକୁ ଜିତିପାର। ଯେତେବେଳେ ଜନସମୂହର ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ତେଉଁବେଳେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିର ଅଂଶ ଶେଷ, ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଅଂଶ ଆରମ୍ଭ: ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ସୋମ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବାବେଳେ, ଅନେକ ଆହ୍ୱାନିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଶକ୍ତି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତଶକ୍ତିଧର, ତୁମର ସେଇ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ ମଦ ମୋତେ ପୁନଃ ପୁନଃ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଯଜ୍ଞର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଈମାନେ ଜଳସ୍ଥଳକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସୁନା ଆଳଙ୍କାର ତାଙ୍କର କାନରେ ଶୋଭିତ। ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନରଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରର ନିବାସ ପାଇଁ ଗୀତ କର। ଆମେ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁ, ବଡ଼ ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ; ସେ ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷଭ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶକ୍ତିରୁ ଶକ୍ତି ନେଇଛ, ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ; ବୃଷଭ ହେବା ସତ୍ତା ତୁମେ ସଦା ବୃଷଭ ରହ। ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଉଠିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଯେପରି, ତୁମେ ସେପରି ହେଉ; ସମ୍ପଦ ମୋ ପାଖରେ ରହୁ, ମୋ ସ୍ତୁତିକାରୀ ଗୋମିତ୍ର ହେଉ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାୟକ ଏଠାକୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଆସୁନ୍ତୁ, ସୋମ ମଦ, ବୀର, ଓ ନାୟକ ପାଇଁ। ହେ ଉପକାରୀ, ଏହି ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ମଦ ପିଉ, ପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ; ଏଠାରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଉ ନାହିଁ। ମହିମାଶାଳୀ ବୃଷଭ, ଦାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଉପରକୁ ଉଠିଲେ; ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ। ଏହି ଦିନ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଯାହା କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ, ସେସବୁ ତୁମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ। ଦୂର ଦେଶରୁ ତୁର୍ବଶ ଓ ଯଦୁଙ୍କୁ ନେଇଅସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପ୍ରାଣସଖା ହେଉ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଆମ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମେ ସାଥି ଥିଲେ, ଏହି ଦିନର ଆଲୋକରେ ଆମେ ଜିତିପାରିବା। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ବହୁଳ, ସଦାବିଜୟୀ ଓ ଦାନଶୀଳ ସମ୍ପଦ ଆଣ। ଆମେ ବଳିଷ୍ଠ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଧନ ପାଇଁ ଡାକୁ। ହଜାର ହାତର ଇନ୍ଦ୍ର କଦ୍ରୁବମାନଙ୍କର ସୋମ ମଦ ପିଇଥିଲେ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷ ସ୍ୱାମୀୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ପୂଜକ, ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁ; ବଳିଷ୍ଠ, ଆମକୁ ତୁମର ଭାବରେ ଜାଣ, ଦାନଶୀଳ ପ୍ରଭୁ। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନି ଜଳାନ୍ତି ଓ କୁଶ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁବକ ମିତ୍ର। ଆମ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗ, ବିଘ୍ନକୁ ଦୂର କର, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାର; ଆମକୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ଦିଅ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଚାବୁକର ସ୍ୱର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ; ଯେଉଁମାନେ ଚଳାନ୍ତି, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଦଳ ଶୋଭିତ। ଏହି ସୋମାର୍ପଣ କରୁଥିବା ବନ୍ଧୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯେପରି ଗୋପାଳକ ପାଇଁ ଗାଈ ପୋଷଣ କରେ। ବଳିଷ୍ଠଙ୍କର କ୍ରୋଧ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜନ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀ ଶାଗରକୁ। ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆମ ଉପକାର ପାଇଁ ବାଛୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଆସୁ। ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ସୋମ ଧ୍ୱନିକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦିଅ, ଯେପରି କକ୍ଷୀବାନ୍ତ ଉଶିଜପୁତ୍ର କରିଥିଲେ। ବୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ସଚେତନ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁନ୍ତୁ; ଶକ୍ର ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ବହୁତ ଉପକାର କରନ୍ତୁ।