ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଆରମ୍ଭରେ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମର ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ଦାକୁଛୁ – ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଅପରିମିତ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣ ହୋତାର ଭାବେ, ଏହି କୁଶ ଉପରେ ବସିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ହୋତାର, ଦେବତାମାନେ ଓ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ବାଛୁଛୁ – ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ହୋତାର, ଯିଏ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବାଧା ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି, ଅପାର ଧନର ଦାତା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଜ୍ୱଳିତ ଓ ଆମ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ। ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ଅତି ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ; ଆପଣ ବନ୍ଧୁ ସମ, ଏକ ରଥ ଭଳି ଯଜ୍ଞ ବେଦୀରେ ରଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଆମେ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁ ଓ ମାନବ ଦ୍ୱେଷରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ବାଣୀ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ପ୍ରଶଂସାରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବଢ଼େଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ, ସୋମ ରସ ଭଳି। ଆପଣ, ଅଗ୍ନି, ଆମର ମନ ଦୂରରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦିଗେ ଯାଉଛି; ଆମ ଶବ୍ଦରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷ କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଅଥର୍ବନ ଏକ ଅପୂର୍ବ ପଦ୍ମ ରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ମନ୍ଦ୍ରା କରିଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟର ଶିରୋପରି ଆପଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଧନ ଆମ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣ ଆମ ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେବତା। ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛୁ; ଜନମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କ୍ଷମା ନ କରି ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ। ଦୂତ ଭାବେ, ଅମୃତ ଅର୍ପଣ ବହିବାରେ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅତି ଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଗୀତରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ନାରୀମାନେ ଅର୍ପଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଆପଣଙ୍କୁ ଗୀତ ଦେଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବାୟୁଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସିଛନ୍ତି। ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ, ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ ଆସୁଛୁ। ଚତୁର୍ଜ୍ଞ, ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଏକ ଏକ ପୂଜକ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁ। ଅଗ୍ନି, ଗୋମାନେର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ସୁନ୍ଦର ଯଜ୍ଞରେ ଆପଣଙ୍କୁ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ିଆ ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ମନ୍ୟତାରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ; ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି। ଅଗ୍ନି, ଔର୍ବ ଓ ଭୃଗୁଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ଜନ୍ମିତ, ପବିତ୍ର, ପାପରହିତ, ସମୁଦ୍ରରେ ବସିଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଏକ ମାନବ ଅପଣଙ୍କୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳାଇ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଏକତ୍ର କରେ; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଜ୍ୱଳାଇ। ପୁରାତନ ବୀଜରୁ, ସେମାନେ ଦିନ ଆଲୋକକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଯଜ୍ଞ ବଢ଼ାଇବା ଅଗ୍ନି, ଅତି ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛୁ। ଅଗ୍ନି, ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧୀମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ଏହି ବଡ଼ ଦେବ-ଉପାସକ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ଯଜ୍ଞ ବେଦୀକୁ ନେଇଯିବାରେ ଆଗୁଆ ହୋନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଅପକାରକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭସ୍ମ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କ ଶୀଘ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯୋକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ପଣକୁ ସହଜରେ ବହି ନେଇଯାନ୍ତି। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ, ଜନମାନଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ଶୂର ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଜ୍ୱଳିତ ହୋନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆକାଶର ମୁକୁଟ, ଶିଖର, ପୃଥିବୀର ନାଥ; ସେ ଜଳର ବୀଜକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ଗୀତ, ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ମିତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଗୋପାଳକଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ; ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଏହି ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ଧନର ନାଥ, ଅର୍ପଣ ଚାରିପାଖରେ ଘୁମି ଚାଲିଛନ୍ତି; ସେ ପୂଜକକୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେଇ ଜାତବେଦାସ୍ ଦେବତାକୁ କିରଣମାନେ ଉପରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ। ଯଜ୍ଞରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, ଯିଏ ଅପକରକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଦେବୀମାନେ ଆମର ଇଛା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ସେମାନେ ପାନରେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ଦୟାର ଧାରା ଆମ ପାଇଁ ବହିଯାଉ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣ କିଏଙ୍କୁ ଆବୃତ କରୁଛନ୍ତି? କିଏଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଆପଣ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଛନ୍ତି, ଧର୍ମର ନାଥ, କିଏଙ୍କ ଗୀତରେ ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ? ଯଜ୍ଞ ପରେ ଯଜ୍ଞ, ଗୀତ ପରେ ଗୀତ, ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ, ଅମର ଜାତବେଦାସ୍, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର ଭଳି, ଆମେ ସଦା ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଏକ ସୁରକ୍ଷାରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ତୃତୀୟ ଗୀତରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିର ନାଥ; ଚତୁର୍ଥ ଧନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖାରେ ଚମକନ୍ତୁ; ଶୁଦ୍ଧ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକନ୍ତୁ। ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳିତ, ସବୁଠୁ କମ୍ ଆୟୁ ଓ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଉତ୍ତମ ଦାନଶୀଳ ନାଥମାନେ ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇଛନ୍ତି, ଗୋମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଚରାଗାହ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଗୀତକାର, ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ଦୀଘ୍ର, ଅପକାର ଦୂର କରୁଥିବା ଦେବତା, ଅନିଦ୍ର ଗୃହର ରକ୍ଷକ, ଆପଣ ବଡ଼, ଗୃହର ସୁରକ୍ଷକ, ଆକାଶରେ ବସିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅମୃତ, ଆଜି ପୂଜକଙ୍କୁ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଆମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ।