सामवेदः

अ तव श्रियो वर्ष्यस्येव विद्युतोग्नेश्चिकित्र उषसामिवेतयः च् यदोषधीरभिसृष्टो वनानि च परि स्वयं चिनुषे अन्नमासनि

तुझे तेज जसे पावसाच्या चमकासारखे, अग्नीच्या उजेडासारखे, उषेच्या मार्गासारखे आहे; जेव्हा तू औषधींमध्ये आणि वनांमध्ये संचार करतोस, तेव्हा स्वतःच जेवणासाठी अन्न गोळा करतोस.

अ वातोपजूत इषितो वशां अनु तृषु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे च् आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पृथक्शर्धांस्यग्ने अजरस्य धक्षतः

वाऱ्याने चालवला, इच्छेने प्रेरित, तू कळपांमध्ये उभा राहतोस, अन्नासाठी उत्सुक असताना; मग रथवाले तुझ्यासाठी धडपडतात, जसे अमर ज्वलंत अग्नीच्या वाटपासाठी.

अ मेधाकारं विदथस्य प्रसाधनमग्निं होतारं परिभूतरं मतिम् च् त्वामर्भस्य हविषः समानमित्तवां महो वृणते नान्यं त्वत्

बुद्धीचा निर्माता, सभेचा व्यवस्थापक, अग्नी, पुरोहित, विचाराला व्यापणारा—बालकाच्या हविर्दानासाठी, हे महाबळ, सर्वजण तुलाच मित्र मानून निवडतात; तुझ्याशिवाय दुसरा कोणी नाही.

अ पुरूरुणा चिद्ध्यस्त्यवो नूनं वां वरुण च् मित्र वंसि वां सुमतिम्

तुमच्याकडून खूप मदत मिळते; आता, वरुणा आणि मित्रा, मी तुमची कृपा मागतो.

अ ता वां सम्यगद्रुह्वाणेषमश्याम धाम च च् वयं वां मित्रा स्याम

हे बलवान देवांनो, आम्ही तुमच्या सुरक्षित निवासस्थानी पोहोचू, आणि मित्रा, आम्ही तुमचे मित्र होऊ.

अ पातं नो मित्रा पायुभिरुत त्रायेथां सुत्रात्रा च् साह्याम दस्यूं तनूभिः

मित्रा, तुझ्या रक्षणांनी आम्हाला सांभाळ, आणि तुम्ही दोघेही आम्हाला मजबूत मदतीने वाचवा; आम्ही आमच्या शरीराने शत्रूंना जिंकू.

अ उत्तिष्ठन्नोजसा सह पीत्वा शिप्रे अवेपयः च् सोममिन्द्र चमूसुतम्

शक्तीने उभा राहून, सामर्थ्याने एकत्र येऊन, पिऊन झाल्यावर, इंद्रा, तू आपल्या गालांना हलवलेस, सैन्यातील दाबलेल्या सोमासाठी.

अ अनु त्वा रोदसी उभे च् इन्द्र यद्दस्युहाभवः

इंद्रा, जेव्हा तू शत्रूंचा संहारक झालास, तेव्हा दोन्ही जग तुझ्या मागे आले.

अ वाचमष्टापदीमहं नवस्रक्तिमृतावृधम् च् इन्द्रात्परितन्वं ममे

मी इंद्राकडून सत्यात वाढलेली, नव्या रंगाची, आठ पावलांची वाणी मागतो, माझ्या शरीराच्या वाढीसाठी.

अ इन्द्राग्नी युवामिमे ऽभि स्तोमा अनूषत च् पिबतं शम्भुवा सुतम्

इंद्र आणि अग्नी, या स्तुती खास तुमच्यासाठी रचलेल्या आहेत; या आणि दोघांसाठी प्रिय असलेला, गोड सोमपान करा.

अ या वां सन्ति पुरुस्पृहो नियुतो दाशुषे नरा च् इन्द्राग्नी ताभिरा गतम्

इंद्र आणि अग्नी, तुमच्याकडे ज्या कितीही उत्साही मंडळी आहेत, त्या सर्वांसह, हे बलवान देवता, भक्ताजवळ या.

अ ताभिरा गच्छतं नरोपेदं सवनं सुतम् च् इन्द्राग्नी सोमपीतये

हे वीरांनो, त्या मंडळींसह या सोमयज्ञाजवळ या, इंद्र आणि अग्नी, सोमपानासाठी या.

अ अर्षा सोम द्युमत्तमो ऽभि द्रोणानि रोरुवत् च् सीदन्योनौ योनेष्वा

तो तेजस्वी सोम वाहू दे, मोठ्या आवाजात पात्रांमध्ये ओतू दे, आणि योग्य जागी स्थिर होऊ दे.

अ अप्सा इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः च् सोमा अर्षन्तु विष्णवे

सोम इंद्रासाठी, वायूसाठी, वरुणासाठी, मरुतांसाठी आणि विष्णूसाठी वाहू दे.

अ इषं तोकाय नो दधदस्मभ्यं सोम विश्वतः च् आ पवस्व सहस्रिणम्

हे सोम, सर्व बाजूंनी आम्हाला पोषण आणि संतती दे, आणि हजारो प्रकारचं संपत्ती घेऊन वाहू दे.

अ सोम उ ष्वाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् च् अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया

सोम, याजकांनी पिळून आणि गाळून, वेगवान घोड्यासारखा, आनंददायक धारांनी पुढे जातो.

अ अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः च् समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते

संपन्न कुरणांत, गायींनी समृद्ध, दूध देणाऱ्या गायींनी राखलेला सोम, नद्यासारखा समुद्राकडे वाहतो आणि आनंदात न्हालेला असतो.

अ यत्सोम चित्रमुक्थ्यं दिव्यं पार्थिवं वसु च् तन्नः पुनान आ भर

हे सोम, ज्या स्वर्गीय किंवा पृथ्वीवरील सुंदर संपत्तीचं स्तवन केलं जातं, शुद्ध करून ती आम्हाला आण.

अ वृषा पुनान आयुंषि स्तनयन्नधि बर्हिषि च् हरिः सन्योनिमासदः

तो बलवान, शुद्ध झालेला, गडगडणारा सोम, आयुष्य घेऊन पवित्र कुशांवर बसतो; पिवळसर रंगाचा तो एकत्र जागी स्थान घेतो.

अ युवं हि स्थः स्वःपती इन्द्रश्च सोम गोपती च् ईशाना पिप्यतं धियः

तुम्ही दोघेच खऱ्या अर्थाने सौख्याचे स्वामी आहात—इंद्र आणि सोम, गायींचे रक्षक; राजासारखे आमच्या प्रार्थना फळवंत करा.

अ इन्द्रो मदाय वावृधे शवसे वृत्रहा नृभिः च् तमिन्महत्स्वाजिषूतिमर्भे हवामहे स वाजेषु प्र नो ऽविषत्

इंद्र आनंदासाठी, सामर्थ्यासाठी, आणि वृत्राचा वध करणारा म्हणून, पुरुषांसह बळकट झाला; आम्ही मोठ्या युद्धांत त्याला हाक मारतो—तो आमच्यावर विजयाचा वर्षाव करो.

अ असि हि वीर सेन्यो ऽसि भूरि पराददिः च् असि दभ्रस्य चिद्वृधो यजमानाय शिक्षसि सुन्वते भूरि ते वसु

तू खरा वीर सेनापती आहेस; तू भरपूर देतोस; अगदी लहान माणसालाही तू उदारपणे देतोस; यज्ञ करणाऱ्याला, सोम पिळणाऱ्याला, तू मोठं धन देतोस.

अ यदुदीरत आजयो धृष्णवे धीयते धनाम् च् युङ्क्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधो ऽस्मां इन्द्र वसौ दधः

जेव्हा वीर युद्धासाठी सज्ज होतात, जेव्हा धाडसीसाठी बक्षीस ठेवलेलं असतं, तेव्हा तू आनंद देणारे घोडे जोख; कोणाला तू पराभूत करशील, कोणाला धन देशील? हे इंद्रा, आम्हाला धन दे.

अ स्वादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः च् या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु स्वराज्यम्

त्या गायी मधुर, ओसंडून वाहणारे मध पितात; ज्या इंद्रासोबत, बलवानासोबत, सामर्थ्यात आनंद मानतात, त्या तेजाने उजळतात, संपत्तीने समृद्ध राहतात आणि सूर्याच्या राज्याचा पाठपुरावा करतात.

अ ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः च् प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम्

त्या चित्ताकर्षक गायी त्याच्यासाठी सोम पिळतात; इंद्राला प्रिय असलेल्या त्या गायी वज्र आणि बाण तयार करतात, संपत्तीने समृद्ध राहतात आणि सूर्याच्या राज्याचा पाठपुरावा करतात.

अ ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः च् व्रतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीरनु स्वराज्यम्

त्या ज्ञानी, नम्रतेने त्याच्या सामर्थ्याची सेवा करतात; त्याच्या अनेक प्राचीन व्रतांची पूर्तता त्याच्या आनंदासाठी करतात, संपत्तीने समृद्ध राहतात आणि सूर्याच्या राज्याचा पाठपुरावा करतात.

अ असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः च् श्येनो न योनिमासदत्

तो सोम, आनंदासाठी पिळलेला, पाण्यात कुशल, पर्वतात राहणारा, गरुडासारखा, आपल्या जागी स्थिर झाला आहे.

अ शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धौतं नृभिः सुतम् च् स्वदन्ति गावः पयोभिः

तो निर्मळ, दोषरहित, देवांच्या वाऱ्याने चालवलेला, पाण्यात धुतलेला, माणसांनी पिळलेला आहे. गायी त्यांच्या दुधाने त्याला गोड करतात.

अ आदीमश्वं न हेतारमशूशुभन्नमृताय च् मधो रसं सधमादे

जसे जूंपलेल्या घोड्याला सजवतात तसे अमृतासाठी गोड रस सभेत सजवला जातो.