सामवेदः

अ ता सम्राजा घृतासुती आदित्या दानुनस्पती च् सचेते अनवह्वरम्

ते सम्राट, आदित्य, दानांचे स्वामी, अखंड तुपाच्या प्रवाहात आनंद मानतात.

अ इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्वृत्राण्यप्रतिष्कुतः च् जघान नवतीर्नव

इंद्राने दधीच्याच्या हाडांनी, कुणीही जिंकू न शकणारा, नव्याण्णव शत्रूंना पराभूत केले.

अ इच्छन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम् च् तद्विदच्छर्यणावति

घोड्याचे डोके पर्वतात लपलेले होते, ते शोधताना त्याने गरुडाच्या मदतीने ते मिळवले.

अ अत्राह गोरमन्वत नाम त्वष्टुरपीच्यम् च् इत्था चन्द्रमसो गृहे

इथे त्यांनी गायीचे नाव, त्वष्ट्याचा अपत्य, शोधले; असे चंद्राच्या घरात घडले.

अ इयं वामस्य मन्मन इन्द्राग्नी पूर्व्यस्तुतिः च् अभ्राद्वृष्टिरिवाजनि

ही इंद्र आणि अग्नीची प्राचीन स्तुती, सुंदर मनातून जन्मलेली, जशी ढगातून पाऊस पडतो तशी आहे.

अ शृणुतं जरितुर्हवमिन्द्राग्नी वनतं गिरः च् ईशाना पिप्यतं धियः

इंद्र आणि अग्नी, गायकाची प्रार्थना ऐका; गीते स्वीकारा आणि आमच्या बुद्धीला पोषक ठेवा.

अ मा पापत्वाय नो नरेन्द्राग्नी माभिशस्तये च् मा नो रीरधतं निदे

इंद्र आणि अग्नी, आम्हाला पाप किंवा निंदा याकडे नेऊ नका; आमच्या निवासात आम्हाला त्रास देऊ नका.

अ पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे च् मरुद्भ्यो वायवे मदः

हे पिवळ्या रंगाचे, तुझ्या कौशल्याने देवांसाठी प्रवाहित हो, त्यांना पिण्यासाठी. आणि हा आनंद मरुतांसाठी, वायूसाठी असो.

अ सं देवैः शोभते वृषा कविर्योनावधि प्रियः च् पवमानो अदाभ्यः

तो बलवान कवी देवांसोबत तेजाने उजळतो, आपल्या जन्मस्थळी प्रिय, निर्मळ आणि कोणाच्याही आव्हानाला न जुमानणारा.

अ पवमान धिया हितो ऽभि योनिं कनिक्रदत् च् धर्मणा वायुमारुहः

हे शुद्ध झालेल्या, विचाराने चालना मिळून, गर्जत, तू आपल्या गर्भात येतोस आणि आपल्या धर्माने वायूकडे जातोस.

अ तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे च् पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीं रति तांइहि

हे सोम, हे पिवळ्या रंगाचे इंदु, तुझ्या मैत्रीसाठी मी दररोज तुझ्या कृपेची मागणी करतो; अनेक आनंद माझ्याकडे येतात — तू मला तो आनंदाचा वर्तुळ मिळवून दे.

अ तवाहं नक्तमुत सोम ते दिवा दुहानो बभ्र ऊधनि च् घृणा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम

हे सोम, तुझ्यासाठी मी रात्री आणि दिवसा तुझ्या प्रवाहाकडे येतो, हे पिवळ्या रंगाचे; तीव्र इच्छेने मी जळत्या सूर्यापलीकडे, पक्ष्यासारखा उडतो.

अ पुनानो अक्रमीदभि विश्वा मृधो विचर्षणिः च् शुम्भन्ति विप्रं धीतिभिः

स्वतःला शुद्ध करत, तो ज्ञानी सर्व विरोधांवर मात करून पुढे पाऊल टाकतो; प्रेरित लोक आपल्या विचारांनी त्याला सजवतात.

अ आ योनिमरुणो रुहद्गमदिन्द्रं वृषा सुतम् च् ध्रुवे सदसि सीदतु

तो लालसर रंगाचा गर्भात चढतो, बलवान इंद्राकडे, दाबलेला, येतो; तो स्थिर आसनावर बसू दे.

अ नू नो रयिं महामिन्दो ऽस्मभ्यं सोम विश्वतः च् आ पवस्व सहस्रिणम्

आता, हे सोम, सर्व बाजूंनी आम्हाला मोठे धन दे; हजारो घेऊन प्रवाहित हो.

अ पिबा सोममिन्द्र मदन्तु त्वा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः च् सोतुर्बाहुभ्यां सुयतो नार्वा

हे इंद्रा, सोम प्या; तो तुला आनंद देओ, जो दगडाने तुझ्यासाठी दाबला आहे, हे वेगवान घोड्यांनो, द्रव काढणाऱ्याच्या हातांनी कुशलतेने आणलेला.

अ यस्ते मदो युज्यश्चारुरस्ति येन वृत्राणि हर्यश्व हंसि च् स त्वामिन्द्र प्रभूवसो ममत्तु

तुझा तो सुंदर, जुळवलेला आनंद, ज्याने, हे वेगवान इंद्रा, तू वृत्रांचा नाश केला — तोच, हे बलाढ्य, तुला आनंद देओ.

अ बोधा सु मे मघवन्वाचमेमां यां ते वसिष्ठो अर्चति प्रशस्तिम् च् इमा ब्रह्म सधमादे जुषस्व

हे उदार, माझी ही स्तुती नीट ऐक, जी वसिष्ठ तुझ्यासाठी गातो; या स्तोत्रांना एकत्रित यज्ञात स्वीकार.

अ विश्वाः पृतना अभिभूतरं नरः सजूस्ततक्षुरिन्द्रं जजनुश्च राजसे च् क्रत्वे वरे स्थेमन्यामुरीमुतोग्रमोजिष्ठं तरसं तरस्विनम्

सर्व लोकांच्या समूहांनी, आपल्या सोबत्यांसह, इंद्राला राजेपदासाठी घडवले; सामर्थ्यासाठी, उत्तम स्थानासाठी, व्यापक शक्तीसाठी, तो उग्र, सर्वात बलवान, वेगवान आहे.

अ नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरे च् सुदीतयो वो अद्रुहो ऽपि कर्णे तरस्विनः समृक्वभिः

ज्ञानी लोक आपल्या नजरेने कडेला वाकवतात, गाणे म्हणतात; तुझे निर्दोष, तेजस्वी लोक, हे बलशाली, आपल्या कानांनी त्या गाण्यात सामील होतात.

अ समु रेभसो अस्वरन्निन्द्रं सोमस्य पीतये च् स्वःपतिर्यदी वृधे धृतव्रतो ह्योजसा समूतिभिः

गायकांनी एकत्र येऊन इंद्राला सोम पिण्यासाठी बोलावले, जेव्हा तो उत्तम गोष्टींचा स्वामी, व्रतस्थ, आपल्या समूहांसह, सामर्थ्याने वाढतो.

अ यो राजा चर्षणीनां याता रथेभिरध्रिगुः च् विश्वासां तरुता पृतनानां ज्येष्ठं यो वृत्रहा गृणे

जो लोकांचा राजा आहे, रथांवर प्रवास करणारा, न थकणारा, सर्व सैन्यांचा नाश करणारा, श्रेष्ठ, वृत्रहंता — मी त्याची स्तुती करतो.

अ इन्द्रं तं शुम्भ्य पुरुहन्मन्नवसे यस्य द्विता विधर्त्तरि च् हस्तेन वज्रः प्रति धायि दर्शतो महां देवो न सूर्यः

त्या इंद्राची स्तुती कर, जो मदतीसाठी दानशूर आहे, ज्याच्या हातात वज्र बुद्धिमान नियंत्याने ठेवला आहे; तो महान देव, सूर्यासारखा स्पष्ट दिसणारा.

अ परि प्रिया दिवः कविर्वयांसि नप्त्योर्हितः च् स्वानैर्याति कविक्रतुः

स्वर्गाचा प्रिय कवी, संततींच्या मार्गात स्थिर, आपल्या स्वरांनी चालतो, कवींना साजेशी बुद्धी असलेला.

अ स सूनुर्मातरा शुचिर्जातो जाते अरोचयत् च् महान्मही ऋतावृधा

तो शुद्ध पुत्र आपल्या मातांकडून जन्मला, जन्मताना तेजाने उजळला, महान आणि बलाढ्य, ऋताने वाढलेला.

अ प्रप्र क्षयाय पन्यसे जनाय जुष्टो अद्रुहः च् वीत्यर्ष पनिष्टये

हे सोमदेव, थकवा न येता, तू शुद्ध स्वरूपाने निष्कलंक, कमी न होणाऱ्या लोकांसाठी ओतला जातोस, त्यांना वाढ मिळावी म्हणून.

अ त्वं ह्यांङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः च् अमृतत्वाय घोषयन्

हे पवमान, तू देवांच्या जन्मांमध्ये तेजस्वी आहेस, अमरत्वाचा संदेश देणारा आहेस.

अ येना नवग्वो दध्यङ्ङपोर्णुते येन विप्रास आपिरे च् देवानां सुम्ने अमृतस्य चारुणो येन श्रवांस्याशत

ज्याच्यामुळे नवग्व आणि दध्यंच तृप्त झाले, ज्याच्यामुळे ज्ञानी लोकांना लाभ मिळाला, देवांची कृपा आणि सुंदर अमृत मिळाले, आणि ज्याच्यामुळे कीर्ती मिळाली.

अ सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यं वारं वि धावति च् अग्रे वाचः पवमानः कनिक्रदत्

शुद्ध झालेला सोम आपल्या लाटेसह गाळणीतून धावतो, आणि पुढे, पवमान गर्जना करत आपला आवाज उमटवतो.