सामवेदः

अ तदद्या चित्त उक्थिनो ऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा च् वृषपत्नीरपो जया दिवेदिवे

आजही, हे विचारवंतांनो, स्तोत्रकार पूर्वीप्रमाणेच स्तुती करतात; पाण्यांनी, बलवानाच्या पत्नी, दिवसेंदिवस विजय मिळवतात.

अ श्रुधी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति च् सुवीर्यस्य गोमतो रायस्पूर्धि महां असि

हे इंद्रा, आमचे आवाहन ऐक, जो तुझी भक्ती करतो त्यासाठी. तू महान आहेस, आम्हाला वीरशक्ती आणि गाईंच्या संपत्तीने परिपूर्ण कर.

अ यस्त इन्द्र नवीयसीं गिरं मन्द्रामजीजनत् च् चिकित्विन्मनसं धियं प्रत्नामृतस्य पिप्युषीम्

इंद्रा, ज्याने नवे, आनंददायक गीत निर्माण केले, आणि ज्याने प्राचीन, सत्याने पोसणारी, बुद्धिमान कल्पना घडवली—

अ तमु ष्टवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वावृधुः च् पुरूण्यस्य नौंस्या सिषासन्तो वनामहे

ज्याला स्तोत्रांनी बळ दिले, त्या इंद्राचे आपण स्तवन करूया; त्याच्या असंख्य दानांची इच्छा करत, आपण त्याची कृपा मिळवूया.

तृतीय प्रथमो ऽर्धः अ प्र त आश्विनीः पवमान धेनवो दिव्या असृग्रन्पयसा धरीमणि च् प्रान्तरिक्षात्स्थाविरीस्ते असृक्षत ये त्वा मृजन्त्यृषिषाण वेधसः

पवमान, दिव्य अश्विनांच्या गायींनी वेदीवर दूध ओतले; आकाशातून त्या प्राचीन गायी वाहत आल्या, ज्या ऋषी आणि कुशलांनी शुद्ध केल्या.

अ उभयतः पवमानस्य रश्मयो ध्रुवस्य सतः परि यन्ति केतवः च् यदी पवित्रे अधि मृज्यते हरिः सत्ता नि योनौ कलशेषु सीदति

पवमानाच्या दोन्ही बाजूंनी तेजाचे किरण, स्थिर ध्वजांसारखे फिरतात; जेव्हा पिवळसर रस शुद्ध होतो, तेव्हा तो गर्भात, कलशांत स्थिरपणे बसतो.

अ विश्वा धामानि विश्वचक्ष ऋभ्वसः प्रभोष्टे सतः परि यन्ति केतवः च् व्यानशी पवसे सोम धर्मणा पतिर्विश्वस्य भुवनस्य राजसि

सर्व ठिकाणी, सर्व पाहणारे, कुशलांचे ध्वज त्या स्थिर असलेल्या भोवती फिरतात; सोम, तू आपल्या नियमाने सर्वत्र वाहतोस, सर्व सृष्टीचा स्वामी आणि राजा आहेस.

अ पवमानो अजीजनद्दिवश्चित्रं न तन्यतुम् च् ज्योतिर्वैश्वानरं बृहत्

पवमानाने आकाशातून अद्भुत, वीजेसारखा गडगडाट निर्माण केला, आणि महान, सर्वत्र प्रकाश पसरवला.

अ पवमान रसस्तव मदो राजन्नदुच्छुनः च् वि वारमव्यमर्षति

पवमान, तुझा रस, तुझा आनंद, हे राजांनो, कोणत्याही अडथळ्याशिवाय सर्वत्र धावतो.

अ पवमानस्य ते रसो दक्षो वि राजति द्युमान् च् ज्योतिर्विश्वं स्वर्दृशे

पवमान, तुझा रस कुशलतेने उजळतो, तेजस्वी आहे; हे प्रकाश, सर्वत्र पाहणारे, स्वर्गदृष्टीसाठी आहे.

अ प्र यद्गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः च् घ्नन्तः कृष्णामप त्वचम्

जेव्हा उत्सुक गायींसारख्या वेगवान, बलवान धारांनी धाव घेतली, आणि काळी कातडी फोडली.

अ सुवितस्य मनामहे ऽति सेतुं दुराय्यम् च् साह्याम दस्युमव्रतम्

आपण उत्तम दाता याची कृपा मागतो, कठीण अडथळा पार करण्यासाठी; आपण धर्महीन शत्रूवर विजय मिळवू.

अ शृण्वे वृष्टेरिव स्वनः पवमानस्य शुष्मिणः च् चरन्ति विद्युतो दिवि

पवमानाचा आवाज पावसाच्या गडगडाटासारखा ऐकू येतो; आकाशात वीज चमकत आहेत.

अ आ पवस्व महीमिषं गोमदिन्दो हिरण्यवत् च् अश्ववत्सोम वीरवत्

सोमा, आमच्यासाठी मोठ्या संपत्तीने, गायींसह, सोन्यासह, घोड्यांसह, वीरांसह वाह.

अ पवस्व विश्वचर्षण आ मही रोदसी पृण च् उषाः सूर्यो न रश्मिभिः

सर्वांचे पालन करणारा, तू वाह, हे सोम, मोठ्या आकाश आणि पृथ्वीला भरून टाक; आपल्या किरणांनी उषा आणि सूर्याप्रमाणे चमक.

अ परि नः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः च् सरा रसेव विष्टपम्

सोमा, तुझ्या सर्वदूर प्रवाहाने आम्हाला आश्रय दे; रसासारखा सर्वत्र पसरत राहा.

अ आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना च् यत्र देवा इति ब्रुवन्

हे बलवान, उंच मनाने धाव घे, आपल्या प्रिय निवासाने वेढून टाक, जिथे देव राहतात असे म्हणतात.

अ परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः च् वृष्टिं दिवः परि स्रव

अशुद्ध शुद्ध करत, लोकांसाठी वाईट दूर करत, आकाशातून पाऊस ओत.

अ अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ च् सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत्

हा तो आहे, जो शुद्ध होऊन, झपाट्याने आकाशभर वाहतो; नदीची लाट सर्वत्र पसरली आहे.

अ सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा च् विचक्षाणो विरोचयन्

पिळलेला सोम शुद्धपणे येतो, तेज आणि बळ घेऊन उजळतो, सर्वांना प्रकाश देतो.

अ आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः च् इन्द्राय सिच्यते मधु

पिळलेला सोम इंद्रासाठी दूरवरून आणि जवळून मधासारखा ओतला जातो.

अ समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः च् इन्दुमिन्द्राय पीतये

सर्वजण एकत्र येऊन, दगडांनी पिवळ्या रंगाच्या सोमाला पिळतात; तो सोम इंद्रासाठी प्यायला तयार करतात.

अ हिन्वन्ति सूरमुस्रयः स्वसारो जामयस्पतिम् च् महामिन्दुं महीयुवः

कुशल भगिनींनी वीर, संततींचे स्वामी असलेल्या महान सोमाला, बलाढ्यांनी पिळून तयार केले.

अ पवमान रुचारुचा देवो देवेभ्यः सुतः च् विश्वा वसून्या विश

प्रभेने झळकणारा पवमान, देवांसाठी पिळलेला देव, सर्व लोकांना सर्व संपत्ती वाटतो.

अ आ पवमान सुष्टुतिं वृष्टिं देवेभ्यो दुवः च् इषे पवस्व संयतम्

हे पवमान, देवांसाठी उत्तम स्तुती आणि पाऊस आण; एकत्रित यज्ञासाठी प्रवाहित हो.

अ जनस्य गोपा अजनिष्ट जागृविरग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे च् घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृषा द्युमद्वि भाति भरतेभ्यः शुचिः

जनतेचा रक्षक, जागृत, कुशल आणि नव्या समृद्धीसाठी अग्नी जन्म घेतो; तुपाने लिप्त, आकाशाला स्पर्श करणारा, तेजस्वी, तो भरतांसाठी शुद्धतेने झळकतो.

अ त्वामग्ने अङ्गिरसो गुहा हितमन्वविन्दञ्छिश्रियाणं वनेवने च् स जायसे मथ्यमानः सहो महत्वामाहुः सहसस्पुत्रमङ्गिरः

अग्न्या, अङ्गिरसांनी तुला प्रत्येक जंगलात लपलेला, शोभिवंत असा शोधला; मंथन केल्यावर तू जन्म घेतोस, बलवान, म्हणून तुला अङ्गिरसांचा पुत्र म्हणतात.

अ यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरोहितमग्निं नरस्त्रिषधस्थे समिन्धते च् इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन्नि होता यजथाय सुक्रतुः

पुरुष यज्ञाचा चिन्ह, पहिला पुरोहित अग्नी, त्रिस्थळी प्रज्वलित करतात; इंद्र आणि देवांसह, तो कुशावर बसतो, यज्ञासाठी हुशार होतारूपाने.

अ अयं वां मित्रावरुणा सुतः सोम ऋतावृधा च् ममेदिह श्रुतं हवम्

मित्रावरुणांनो, सत्याने वाढलेला हा पिळलेला सोम तुमच्यासाठी आहे; येथे माझी प्रार्थना ऐका.