सामवेदः

अ वीडु चिदारुजत्नुभिर्गुहा चिदिन्द्र वह्निभिः च् अविन्द उस्रिया अनु

इंद्रा, अग्नीच्या सहाय्याने, लपलेली गोष्टसुद्धा तू शोधून काढतोस, अडथळे फोडून, गायींच्या मागे जातोस.

अ ता हुवे ययोरिदं पप्ने विश्वं पुरा कृतम् च् इन्द्राग्नी न

ज्यांनी हे सर्व पूर्वी घडवले, त्या दोघांना—इंद्र आणि अग्नी—मी आवाहन करतो.

अ उग्रा विघनिना मृध इन्द्राग्नी हवामहे च् ता नो मृडात ईदृशे

इंद्र आणि अग्नी, हे उग्र, अडथळे दूर करणारे, आम्ही तुम्हाला हाक मारतो; अशा प्रकारे आम्हाला कृपा द्या.

अ हथो वृत्राण्यार्या हथो दासानि सत्पती च् हथो विश्वा अप द्विषः

तुम्ही शत्रू असलेल्या वृत्रांचा नाश करता, दस्यूंचा नाश करता, हे सच्चे स्वामी; तुम्ही सर्व वैर संपवता.

अ अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् च् समुद्रस्याधि विष्टपे मनीषिणो मत्सरासो मदच्युतः

पिळलेले, आनंददायक सोम, आनंदाने भरलेले, ज्ञानी, समुद्राच्या पृष्ठभागावर ओसंडून वाहतात, उत्कटतेने, आनंदाने भरून.

अ तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् च् अर्षा मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत्

पवित्र करणारा राजा, तू आपल्या लाटेने समुद्र ओलांडतोस, देव, सत्यात महान; मित्र आणि वरुण यांच्या नियमाने, तू मोठ्या सत्याला पुढे नेतोस.

अ नृभिर्येमाणो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्र्यः

राजा, समुद्राचा देव, पुरुषांनी अलंकृत, तेजस्वी आणि सूज्ञ, प्रकट होतो.

अ तिस्रो वाच ईरयति प्र वह्निरृतस्य धीतिं ब्रह्मणो मनीषाम् च् गावो यन्ति गोपतिं पृच्छमानाः सोमं यन्ति मतयो वावशानाः

तो तीन वाणी उच्चारतो: अग्नी सत्याची प्रेरणा आणि पुरोहिताची बुद्धी पाठवतो; गायी आपल्या राखणदाराकडे विचारत जातात, आणि विचार, तृष्णेने, सोमाकडे धावतात.

अ सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पृच्छमानाः च् सोमः सुत ऋच्यते पूयमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभः सं नवन्ते

गायी, दूध देणाऱ्या, तृष्णेने सोमाकडे जातात; ज्ञानी आपल्या विचारांनी सोमाचा शोध घेतात; पिळलेला, शुद्ध झालेला सोम स्तुतीला पात्र ठरतो; सोमासाठी स्तोत्रे, त्रिष्टुप छंद एकत्र येतात.

अ एवा नः सोम परिषिच्यमान आ पवस्व पूयमानः स्वस्ति च् इन्द्रमा विश बृहता मदेन वाचं जनया पुरन्धिम्

हे सोम, तू ओतला जात असताना आणि शुद्ध होत असताना, आमच्या कल्याणासाठी वाह; आपल्या महान मदाने इंद्रात प्रवेश कर, आणि आमच्यासाठी विपुल वाणी उत्पन्न कर.

अ यद्द्याव इन्द्र ते शतंशतं भूमीरुत स्युः च् न त्वा वज्रिन्त्सहस्रं सुर्या अनु न जातमष्ट रोदसी

इंद्रा, जरी तुझ्याकडे शेकडो आकाश आणि पृथ्वी असतील, तरी हजार सूर्यही तुझ्याशी तुलना करू शकत नाहीत, आणि दोन्ही जगही तुझ्या जन्माशी जुळू शकत नाहीत.

अ आ पप्राथ महिना वृष्ण्या वृषन्विश्वा शविष्ठ शवसा च् अस्मां अव मघवन्गोमति व्रजे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः

तू आपल्या महान सामर्थ्याने विस्तारला आहेस, हे बलाढ्य, शक्तीमध्ये श्रेष्ठ; गोमय संपत्तीमध्ये, हे दानशूर, वज्रधारी, आम्हाला तुझ्या तेजस्वी सहाय्याने वाचव.

अ वयं घ त्वा सुतावन्त आपो न वृक्तबर्हिषः च् पवित्रस्य प्रस्रवणेषु वृत्रहन्परि स्तोतार आसते

आम्ही सोम पिळून, जसे पाणी वेदीकडे येते तसे तुझ्याकडे येतो; पवित्र करणाऱ्याच्या प्रवाहात, हे वृत्रहंता, तुझे स्तोत्र करणारे एकत्र येतात.

अ स्वरन्ति त्वा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः च् कदा सुतं तृषाण ओक आ गम इन्द्र स्वब्दीव वंसगः

हे वसु, तुझ्या सुतासाठी लोक स्तुतीने हाक मारतात; ओ इंद्रा, आमच्या घरी तू कधी येणार, तुझ्या आगमनाचा आवाज बांबूच्या वाजासारखा घुमतो.

अ कण्वेभिर्धृष्णवा धृषद्वाजं दर्षि सहस्रिणम् च् पिशङ्गरूपं मघवन्विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे

कण्वांसोबत, हे बलवान, आम्ही तुझा ध्वजधारी, हजारो देणारा, पिवळसर रूपाचा, बुद्धिमान मगवान पाहिला; आम्ही लवकरच गायींनी भरलेलं धन मागतो.

अ तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा च् आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम्

जो जलद आहे, तो पुरंधीसोबत जिंकण्यासाठी धावतो; हे इंद्रा, अनेकदा हाक दिलेला, मी गाण्याने तुला वाकतो, जणू सुंदर आणि मजबूत चाकासारखा.

अ न दुष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते न स्रेधन्तं रयिर्नशत् च् सुशक्तिरिन्मघवं तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि

जे वाईट स्तुतीचे असतात त्यांची श्रीमंतांत स्तुती होत नाही, आणि कमी पडणारे धन टिकत नाही; हे मगवान, तुझ्यासाठी, बलवानासाठी, उदारांना स्वर्गातील सर्वोत्तम मिळो.

अ तिस्रो वाच उदीरते गावो मिमन्ति धेनवः च् हरिरेति कनिक्रदत्

तीन आवाज उठतात; गायी हंबरण करतात, दुधाळ गायी बोलावतात; पिवळसर तो मोठ्याने गर्जतो.

अ अभि ब्रह्मीरनूषत यह्वीरृतस्य मातरः च् मर्जयन्तीर्दिवः शिशुम्

ब्रह्मप्रार्थना मागे येतात, सत्याच्या तरुण मातांनी स्वर्गाच्या बालकाला शुद्ध केले.

अ रायः समुद्रांश्चतुरो ऽस्मभ्यं सोम विश्वतः च् आ पवस्व सहस्रिणः

हे सोम, सर्व बाजूंनी आम्हाला हजारोने भरलेले चार धनाचे समुद्र ओत.

अ सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः च् पवित्रवन्तो अक्षरं देवान्गच्छन्तु वो मदाः

सर्वात मधुर, पिळलेले सोम, इंद्राला प्रिय, गाळणीतून, तुमचे आनंद देवांपर्यंत अखंड पोहोचू देत.

अ इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन् च् वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसाः

‘इंद्रासाठी इंदु पिळला जातो,’ असे देवांनी सांगितले; वाणीचा स्वामी यज्ञात आनंद मानतो, सर्व शक्तींचा अधिपती.

अ सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः च् सोमस्पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे

हजारो प्रवाहांनी समुद्र वाहतो, वाणी शोधतो; सोम, धनांचा स्वामी, इंद्राचा मित्र, दिवसेंदिवस.

अ पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः च् अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तः सं तदाशत

तुझे गाळणे पसरले आहे, हे ब्रह्मणस्पते; तू सर्व शरीरांतून प्रभू म्हणून फिरतोस; ज्याचे शरीर तापलेले नाही, अशक्त तो ते गाठू शकत नाही; जे शुद्ध झाले, ते अर्पण वाहत एकत्र पोहोचतात.

अ तपोष्पवित्रं विततं दिवस्पदे ऽर्चन्तो अस्य तन्तवो व्यस्थिरन् च् अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवः पृष्ठमधि रोहन्ति तेजसा

तपाच्या गाळणी स्वर्गाच्या आसनात पसरली आहे; तिच्या तेजस्वी तारा विखुरल्या आहेत; शुद्ध करणाऱ्या ज्वाळा, तिच्या गाळण्या, तेजाने स्वर्गाच्या पाठीवर चढतात.

अ अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः च् मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमा दधुः

प्रश्नीचा पहिला वळू पहाटे उजळला, जगांत बळासाठी गर्जला; मायावी त्याला आपल्या मायेनं मोजतात; मानवदृष्टी असलेल्या ऋषींनी गर्भ ठेवला.

अ प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे च् उपस्तुतासो अग्नये

सर्वात मोठ्या, तेजस्वी, ऋताचे पालन करणाऱ्या, तेजाने झळाळणाऱ्या, बलाढ्य अशा अग्नीचे गायन करा; स्तुती केलेले अग्नीला जवळ येतात.

अ आ वंसते मघवा वीरवद्यशः समिद्धो द्युम्न्याहुतः च् कुविन्नो अस्य सुमतिर्भवीयस्यच्छा वाजेभिरागमत्

वीरांनी प्रसिद्ध मगवान प्रज्वलित झाला, तेजाने बोलावला गेला; त्याची कृपा आमच्यावर येवो, तो बक्षीसांसह आमच्याकडे येवो.

अ तं ते मदं गृणीमसि वृषणं पृक्षु सासहिम् च् उ लोककृत्नुमद्रिवो हरिश्रियम्

तुझा तो आनंद आम्ही गातो, हे बलवान, पिळण्यात मजबूत, विजयी, जगनिर्माता, दगडहस्त, सुवर्ण तेजाचा.