सामवेदः

अ ता वां गीर्भिर्विपन्युवः प्रयस्वन्तो हवामहे च् मेधसाता सनिष्यवः

तुम्हा दोघांना, सुंदर शब्दांनी, उत्साहीपणे आम्ही बोलावतो; ज्ञानासाठी, आम्ही तुमचे दान मागतो.

अ वृषा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः च् दिश्वा दधान ओजसा

हे बलवान, आपल्या प्रवाहाने, मरुतांसाठी आनंददायक होऊन वाह; सामर्थ्य देणारे तुझे दान आम्हाला मिळू दे.

अ तं त्वा धर्त्तारमोण्योः पवमान स्वर्दृशम् च् हिन्वे वाजेषु वाजिनम्

हे शुद्ध करणारा, दोन बलवानांचा आधार, सूर्यदृष्टी असलेला, स्पर्धेत वेगवान असलेला, तुला मी पुढे ढकलतो.

अ अया चित्तो विपानया हरिः पवस्व धारया च् युजं वाजेषु चोदय

या शुद्ध गाळणीने, हे पिंगट रंगाच्या, आपल्या प्रवाहाने वाह; स्पर्धेत तुझ्या जोडीदाराला पुढे ने.

अ वृषा शोणो अभिकनिक्रदद्गा नदयन्नेषि पृथिवीमुत द्याम् च् इन्द्रस्येव वग्नुरा शृण्व आजौ प्रचोदयन्नर्षसि वाचमेमाम्

तो बलवान, लाल रंगाचा, मोठ्याने गर्जत, पृथ्वी आणि आकाश दणाणतो; इंद्राच्या अग्नीप्रमाणे, माझे हे बोल ऐक, स्पर्धेत प्रेरणा देत आहे.

अ रसाय्यः पयसा पिन्वमान ईरयन्नेषि मधुमन्तमंशुम् च् पवमान सन्तनिमेषि कृण्वन्निन्द्राय सोम परिषिच्यमानः

रसाने भरलेला, गोडतेने ओथंबलेला, तू वाहतोस, मधुर रस देतोस; हे शुद्ध करणारा, इंद्रासाठी, सोमाचा प्रवाह निर्माण करतोस.

अ एवा पवस्व मदिरो मदायोदग्राभस्य नमयन्वधस्नुम् च् परि वर्णं भरमाणो रुशन्तं गव्युर्नो अर्ष परि सोम सिक्तः

असा वाह, आनंद देणारा, मदासाठी, शत्रूंना नमवत, तुझा तेजस्वी रंग घेऊन, गायींसारखा, सोम, सर्वत्र पसरत वाह.

अ त्वामिद्धि हवामहे सातौ वाजस्य कारवः च् त्वां वृत्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः

हे इंद्रा, आम्ही तुलाच बळाच्या बक्षिसासाठी बोलावतो, पुरुषांचा स्वामी; युद्धात, खरा स्वामी असलेल्या इंद्राला, सर्वजण सर्व दिशांनी हाक मारतात.

अ स त्वं नश्चित्र वज्रहस्त धृष्णुया मह स्तवानो अद्रिवः च् गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे

म्हणून तू, अद्भुत वज्रधारी, पराक्रमी, दगडफेक करणारा, आमच्यासाठी गायी, घोडे आणि रथ पसरव; प्रत्येक स्पर्धेत विजयासाठी बळ दे.

अ अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे च् यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति

आता, सर्वांना माहीत आहे तसा, आपण इंद्राची स्तुती करूया — तो दानशूर, गायकांना हजारो भेटी देणारा, खजिन्याचा खरा वाटप करणारा आहे.

अ शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे च् गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः

तो जणू शंभर सैन्यांचा सेनापतीच, आपल्या सामर्थ्याने पुढे जातो, भक्तासाठी सर्व अडथळे दूर करतो; त्याची विपुल दाने पर्वतावरून वाहणाऱ्या नद्यांसारखी ओसंडून वाहतात.

अ त्वामिदा ह्यो नरो ऽपीप्यन्वज्रिन्भूर्णयः च् स इन्द्र स्तोमवाहस इह श्रुध्युप स्वसरमा गहि

हे वज्रधारी इंद्रा, तुझ्यासाठी लोकांनी फार पूर्वीपासून अर्पण केले आहे; स्तोत्रांनी वाहून नेला जाणारा इंद्रा, आमचे ऐक — आपल्या आप्तांकडे ये.

अ मत्स्वा सुशिप्रिन्हरिवस्तमीमहे त्वया भूषन्ति वेधसः च् तव श्रवांस्युपमान्युक्थ्य सुतेष्विन्द्र गिर्वणः

हे सुंदर नाक असलेले, पिंगटवर्णी, आनंद मान; आम्ही तुला शोधतो — तुझ्यामुळे ज्ञानी लोक शोभून दिसतात. तुझे कीर्तीमंत, स्तुत्य पराक्रम, हे इंद्रा, सोमरसाच्या वेळी प्रकट होतात.

अ यस्ते मदो वरेण्यस्तेना पवस्वान्धसा च् देवावीरघशंसहा

तुझ्या त्या उत्तम आनंदाने, सोमरसासोबत वाह, हे देव, हे वीर, वाईट बोलणाऱ्यांचा नाश करणारा.

अ जघ्निर्वृत्रममित्रियं सस्निर्वाजं दिवेदिवे च् गोषातिरश्वसा असि

तू शत्रू वृत्राचा वध केला, रोज विजय मिळवला; तू गायींचा, घोड्यांचा विजेता आहेस.

अ सम्मिश्लो अरुषो भुवः सूपस्थाभिर्न धेनुभि च् सीदं च्छ्येनो न योनिमा

तू पोषण करणाऱ्या गायींसारखा मिसळून गेला आहेस; जणू घारी आपल्या घरट्यात बसली तसा तू स्थिर झाला आहेस.

अ अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति च् पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे

हा पूषा म्हणजेच संपत्ती, भाग्य; शुद्ध होत असलेला सोम वाहतो आहे. सर्व ऐश्वर्याचा स्वामी, आकाश आणि पृथ्वी दोन्ही उघड करतो.

अ समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः च् सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः

प्रेमळ, उत्साही गायी एकत्रितपणे आनंदासाठी धावल्या; शुद्ध होणारे सोमरस, त्या थेंबांनी, आपला मार्ग तयार करतात.

अ य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् च् यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहे

हे शुद्ध करणाऱ्या, आम्हाला सर्वांत बलवान कीर्ती दे, जी इतरांपेक्षा श्रेष्ठ आहे; जिच्यामुळे आपण पाच जमातींमध्ये संपत्ती जिंकू शकू.

अ वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नां प्रतरीतोषसां दिवः च् प्राणा सिन्धूनां कलशां अचिक्रददिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः

विचारांमध्ये वृषभ असलेला, दूरदृष्टी सोम शुद्ध होतो, दिवस आणि उषा ओलांडतो; तो नद्यांच्या कलशात गर्जतो, ज्ञानी लोकांसह इंद्राच्या हृदयात प्रवेश करतो.

अ मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशां असिष्यदत् च् त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरन्निन्द्रस्य वायूं सख्याय

ज्ञानी लोकांनी शुद्ध केलेला, प्राचीन ऋषी, लोकांनी वेढलेला वाहतो; त्याने पात्रे भरली. त्रिताचे नाव निर्माण करतो, मधुरस ओघळतो, इंद्र आणि वायूच्या मैत्रीसाठी.

अ अयं पुनान उषसो अरोचयदयं सिन्धुभ्यो अभवदु लोककृत् च् अयं त्रिः सप्त दुदुहान आशिरं सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः

हा शुद्ध होत असलेला, उषा उजळतो; हा नद्यांमध्ये जागा निर्माण करणारा आहे. हा सोम, तीनदा सात नद्यांचे दूध काढतो, हृदयासाठी शुद्ध होतो, सुंदर आनंद देणारा.

अ एवा ह्यसि वीरयुरेवा शूर उत स्थिरह् च् एवा ते राध्यं मनः

तू खरोखरच वीर आहेस, शूर आहेस, स्थिर आहेस; तुझे मन नेहमी उदार आहे.

अ एवा रातिस्तुवीमघ विश्वेभिर्धायि धातृभिः च् अधा चिदिन्द्र नः सचा

अशीच दानशक्ती, हे विपुल दान देणारा, सर्व दात्यांनी ठेवलेली आहे; म्हणून, इंद्रा, आमच्यासोबत रहा.

अ मो षु ब्रह्मेव तदिन्द्रयुर्भुवो वाजानां पते च् मत्स्वा सुतस्य गोमतः

हे इंद्रा, तसे आमच्यावर कधीही येऊ नकोस, हे बक्षिसांचा स्वामी; गायींनी युक्त, सुत सोमरसात आनंद मान.

अ इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्रव्यचसं गिरः च् रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम्

सर्वांनी आपल्या वाणीने इंद्राचे महत्त्व वाढवले, ज्याचे सामर्थ्य समुद्रासारखे विशाल आहे — रथांमध्ये सर्वश्रेष्ठ रथवान, खरा स्वामी, बक्षिसांचा अधिपती.

अ सख्ये त इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते च् त्वामभि प्र नोनुमो जेतारमपराजितम्

तुझ्या मैत्रीत, हे इंद्रा, आम्ही बलवान कधीही घाबरू नये, हे सामर्थ्याच्या अधिपती; आम्ही तुला, अपराजित विजेत्याला, स्तुती करतो.

अ पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न वि दस्यन्त्यूतयः च् यदा वाजस्य गोमत स्तोतृभ्यो मंहते मघम्

हे इंद्रा, तुझ्या जुन्या दानांची कधीच कमतरता होत नाही; जेव्हा गायींचं संपत्ती गायकांना मिळतं, तेव्हा ती खरोखर मोठी ठरते.

द्वितीय द्वितीयो ऽर्धः अ एत असृग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः च् विश्वान्यभि सौभगा

दुसऱ्यांदा हे सोमरसाचे थेंब जलदपणे आणि उत्साहाने गाळणीतून वाहून गेले, आणि सर्व शुभ गोष्टींना व्यापून टाकले.