सामवेदः

अ उषो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् च् इन्दुं देवा अयासिषुः

उषेच्या वेळी जन्मलेला, वेगाने वाहणारा, गायींनी सुशोभित आणि सुंदरपणे शुद्ध झालेला तो इंद्र, देवांनी शोधला.

अ उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे च् अभि देवां इयक्षते

माणसांनो, त्या शुद्ध इंद्रासाठी गा; देव त्या शुद्ध झालेल्याजवळ भक्तीने येतात.

अ प्र सोमासो विपश्चितो ऽपो नयन्त ऊर्मयः च् वनानि महिषा इव

ज्ञानी सोम, बलाढ्य म्हशीसारखे, आपल्या लाटांनी पाण्यांना पुढे नेतात, अरण्यातून मार्ग काढतात.

अ अभि द्रोणानि बभ्रवः शुक्रा ऋतस्य धारया च् वाजं गोमन्तमक्षरन्

पिवळसर, तेजस्वी, सत्याच्या प्रवाहाने, पात्रांमध्ये ओसंडून वाहतात, गायींनी समृद्ध असा बळ देतात.

अ सुता इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः च् सोमा अर्षन्तु विष्णवे

हे सोम, इंद्रासाठी, वायूसाठी, वरुणासाठी, मरुतांसाठी आणि विष्णूसाठी वाहू दे.

अ प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा च् अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम्

देवतांच्या कृपेसाठी सोम, नदीसारखा भरून वाहतो; भागाच्या दुधासारखा, जागृत होऊन मधाळ पात्राजवळ येतो.

अ आ हर्यतो अर्जुनो अत्के अव्यत प्रियः सूनुर्न मर्ज्यः च् तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः

तेजस्वी, उजळ, प्रिय, जणू लाडका मुलगा, पात्रात सुशोभित आहे; नद्या जशा रथाला हातांनी पुढे नेतात, तशा त्या प्रवाह त्याला पुढे नेतात.

अ प्र सोमासो मदच्युतः श्रवसे नो मघोनाम् च् सुता विदथे अक्रमुः

दाबलेले, आनंदाने भरलेले सोम, आमच्या कीर्ती आणि उदार लोकांसाठी स्पर्धेत उतरले आहेत.

अ आदीं हंसो यथा गणं विश्वस्यावीवशन्मतिम् च् अत्यो न गोभिरज्यते

जसा हंस आपल्या थव्याला हाक मारतो, तसा त्यांनी सर्वांचा विचार जागा केला; घोड्यासारखा, तो गायींनी अडवला जात नाही.

अ आदीं त्रितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः च् इन्दुमिन्द्राय पीतये

त्रिताच्या पत्नी, दगडांनी पिवळसर सोम दाबतात, तो इंद्रासाठी पिण्यासाठी आहे.

अ अया पवस्व देवयु रेभन्पवित्रं पर्येषि विश्वतः च् मधोर्धारा असृक्षत

हे देवप्रिय, या मार्गाने शुद्ध हो, गर्जना करीत सर्व बाजूंनी गाळणीभोवती फिर; मधाच्या धारांनी ओघ सुरू झाला आहे.

अ पवते हर्यतो हरिरति ह्वरांसि रंह्या च् अभ्यर्ष स्तोतृभ्यो वीरवद्यशः

सोनेरी, प्रिय, शुद्ध होतो; तो तेजस्वी स्थळी आनंद घेतो; गायकांसाठी पुढे ये, वीरश्री घेऊन ये.

अ प्र सुन्वानास्यान्धसो मर्तो न वष्ट तद्वचः च् अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः

सोम दाबणारा मनुष्य, या द्रव्याच्या वाणीची इच्छा करतो; भृगूंनी जसा यज्ञाचा विध्वंस केला, तसा भुंकणारा, द्वेष करणारा दूर कर.

द्वितीय प्रथमो ऽर्धः अ पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः च् अभि विश्वानि काव्या

हे सोम, वाणीमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तुझ्या तेजस्वी रूपांनी प्रवाहित हो आणि सर्व ज्ञानकृत्यांना व्याप.

अ त्वं समुद्रिया अपो ऽग्रियो वाच ईरयन् च् पवस्व विश्वचर्षणे

तू वाणीमध्ये श्रेष्ठ आहेस, समुद्रासारख्या जलांना हलवणारा, सर्व लोकांसाठी प्रवाहित हो, हे सोम.

अ तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे च् तुभ्यं धावन्ति धेनवः

हे ज्ञानी सोम, या सर्व जगांनी तुझ्या महिमेमुळे स्थिरता मिळवली आहे, आणि सर्व प्रवाह तुझ्याकडे धावतात.

अ पवस्वेन्दो वृषा सुतः कृधी नो यशसो जने च् विश्वा अप द्विषो जहि

हे सोम, बलवान आणि पिळून काढलेला, लोकांमध्ये आम्हाला कीर्ती दे आणि सर्व द्वेष दूर कर.

अ यस्य ते सख्ये वयं सासह्याम पृतन्यतः च् तवेन्दो द्युम्न उत्तमे

ज्याच्या मैत्रीत आम्ही शत्रूंवर विजय मिळवू, तुझ्या उच्च तेजाने, हे सोम, आम्ही विजयी होऊ.

अ या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे च् रक्षा समस्य नो निदः

तुझी ती भयंकर, तीक्ष्ण शस्त्रे, युद्धासाठी सज्ज आहेत—त्यांनी आम्हाला सर्व संकटांपासून वाचव.

अ वृषा सोम द्युमां असि वृषा देव वृषव्रतः च् वृषा धर्माणि दध्रिषे

हे सोम, तू तेजस्वी आणि बलवान आहेस; बलवान देव, वीरव्रत असलेला; तू बलाचे नियम पाळतोस.

अ वृष्णस्ते वृष्ण्यं शवो वृषा वनं वृषा सुतः च् स त्वं वृषन्वृषेदसि

तुझे वीरतेचे सामर्थ्य बलवान आहे, तुझ्या शक्तीला तोड नाही, तुझा पिळून काढलेला रसही बलवान आहे; म्हणून तू खरंच बलवानांमध्ये श्रेष्ठ आहेस.

अ अश्वो न चक्रदो वृषा सं गा इन्दो समर्वतः च् वि नो राये दुरो वृधि

रथाच्या घोड्यासारखा, बलवान, तू वेगवानांसोबत धावतोस; हे सोम, आमच्या संपत्तीची वाढ दूरवरून कर.

अ वृषा ह्यसि भानुना द्युमन्तं त्वा हवामहे च् पवमान स्वर्दृशम्

तू खरोखरच प्रकाशमान आहेस; आम्ही तुला, तेजस्वी आणि सूर्यदर्शी पवित्र सोमाला, आवाहन करतो.

अ यदद्भिः परिशिच्यसे मर्मृज्यमान आयुभिः च् द्रोणे सधस्थमश्नुषे

जेव्हा तुला पाण्यांनी शिंपडले जाते, आयुष्यांनी शुद्ध केले जाते, तेव्हा तू पात्रातील पवित्र आसन गाठतोस.

अ आ पवस्व सुवीर्यं मन्दमानः स्वायुध च् इहो ष्विन्दवा गहि

वीरतेसाठी, आनंदाने, स्वतःच्या शस्त्रांसह प्रवाहित हो; हे सोम, या प्रवाहांसह इथे ये.

अ पवमानस्य ते वयं पवित्रमभ्युन्दतः च् सखित्वमा वृणीमहे

हे पवित्र करणाऱ्या, जेव्हा तू गाळातून वर येतोस, आम्ही तुझे मैत्री निवडतो.

अ ये ते पवित्रमूर्मयो ऽभिक्षरन्ति धारया च् तेभिर्नः सोम मृडय

हे सोम, तुझे जे प्रवाह गाळातून वाहतात, त्यांच्यामुळे आम्हाला सुख दे.

अ स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् च् ईशानः सोम विश्वतः

हे पवित्र करणाऱ्या, आम्हाला वीरांसह संपत्ती, अन्न सर्वत्र दे, हे सोम, सर्वांचा स्वामी.

अ अग्निं दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् च् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्

आम्ही अग्नीला दूत म्हणून निवडतो, सर्वज्ञ पुरोहित, या यज्ञासाठी उत्तम सल्ला देणारा.