सामवेदः

अ कया नश्चित्र आ भुवदूती सदावृधः सखा च् कया शचिष्ठया वृता

कुठल्या अद्भुत रक्षणाने आमचा नेहमी वाढणारा मित्र आमचा दूत झाला? तुला प्रिय असलेल्या सर्वात सामर्थ्यशाली मदतीने का?

अ कस्त्वा सत्यो मदानां मंहिष्ठो मत्सदन्धसः च् दृढा चिदारुजे वसु

तुझ्या मदांपैकी कोणता खरा आणि सोमाच्या मेजवानीत सर्वात श्रेष्ठ आहे? अगदी मजबूत असलेल्यांनाही, हे धनदायक, तू मोडून टाकतोस.

अ अभी षु णः सखीनामविता जरित्र्^ईणाम् च् शतं भवास्यूतये

आमच्या मित्रांचा आणि गाणाऱ्यांचा तू रक्षक हो. आमच्या मदतीसाठी तू शंभरपट हो.

अ तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः च् अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे

आम्ही त्या मृत्यूवर मात करणाऱ्या, दानशूर, सोमरसाचा आनंद घेणाऱ्या इंद्राचे स्तुतीने गुणगान करतो, जशा गोठ्यातील गायी आपल्या वासराला हाक मारतात.

अ द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम् च् क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे

आम्ही त्या स्वर्गातील बैलाला, उदार देणाऱ्याला, सामर्थ्याने भरलेल्या, अनेक दानांनी संपन्न असलेल्या पर्वतासारख्या, भरपूर अन्नाने युक्त, हजारो गायी पटकन देणाऱ्या बक्षीसाची इच्छा करतो.

अ तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये च् बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम्

तुमच्या स्तुतींनी आम्ही इंद्राला, धन देणाऱ्याला, संकटात मदतीसाठी हाक मारतो; सोमरसाच्या यज्ञात मोठ्याने गात, मी उदार दात्याला, जसा कामगार आपल्या मजुरीसाठी हाक मारतो, तसा बोलावतो.

अ न यं दुध्रा वरन्ते न स्थिरा मुरो मदेषु शिप्रमन्धसः च् य आदृत्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम्

कोणताही लोभी किंवा दुर्बल शत्रू त्या जलद, आनंद देणाऱ्या इंद्राला थांबवू शकत नाही, कारण तो आपल्या कृपेने सोमरस पिळणाऱ्या गायकाला योग्य दान देतो.

अ स्वादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया च् इन्द्राय पातवे सुतः

हे सोमया, गोड आणि आनंददायक प्रवाहाने वहा, इंद्रासाठी पिळले गेलेले, पिण्यासाठी तयार व्हा.

अ रक्षोहा विश्वचर्षणिरभि योनिमयोहते च् द्रोणे सधस्थमासदत्

राक्षसांचा नाश करणारा, सर्व लोकांचा रक्षण करणारा, आपल्या आसनात प्रवेशला आहे; तो आपल्या विश्रांतीच्या पात्रात स्थिर झाला आहे.

अ वरिवोधातमो भुवो मंहिष्ठो वृत्रहन्तमः च् पर्षि राधो मघोनाम्

तू अंधार दूर करणारा, सर्वात महान, वृत्राचा संहार करणारा आहेस; उदार लोकांना आपले वरदान दे.

अ पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः च् महि द्युक्षतमो मदः

हे सोमया, सर्वात गोड, सर्वात बुद्धिमान, इंद्रासाठी सर्वोच्च आनंदाने वहा; दिव्य आणि महान आनंदाने वहा.

अ यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायते ऽस्य पीत्वा स्वर्विदः च् स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषो ऽच्छा वाजं नैतशः

तुझं पिऊन, वृषभ अधिक बळकट होतो; तुझं पिऊन, माणसांना प्रकाश मिळतो; स्पष्ट बुद्धीने, तो बक्षीसाच्या दिशेने वेगाने धावतो, जसा स्पर्धक ध्येयाकडे जातो.

अ इन्द्रमच्छ सुता इमे वृषणं यन्तु हरयः च् श्रुष्टे जातास इन्दवः स्वर्विदः

हे इंद्रा, हे पिळलेले, आनंद देणारे थेंब तुझ्याकडे जावोत; जलद वाहणारे, ऐकण्यासाठी जन्मलेले प्रवाह, प्रकाश जाणणाऱ्या इंद्राकडे पोहोचोत.

अ अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः च् सोमो जैत्रस्य चेतति यथा विदे

हा पिळलेला सोम इंद्राच्या सहाय्यासाठी वहातो; जय मिळवणारा सोम आपल्या जाणीनुसार कृती करतो.

अ अस्येदिन्द्रो मदेष्वा ग्राभं गृभ्णाति सानसिम् च् वज्रं च वृषणं भरत्समप्सुजित्

इंद्र आपल्या आनंदात बक्षीस, आधार पकडतो आणि पाण्यात विजय मिळवणारा, बलवान वज्र उचलतो.

अ पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे च् अप श्वानं श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम्

तुमच्यासाठी, आनंद देणाऱ्या पिळलेल्या सोमासाठी, मित्रांनो, दीर्घ जिभेचा कुत्रा दूर हाका.

अ यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः च् इन्दुरश्वो न कृत्व्यः

जो शुद्ध, तेजस्वी प्रवाहाने, पिळल्यावर वाहतो, तो सोम, उत्तम कृत्यांसाठी योग्य अशा घोड्यासारखा आहे.

अ तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया च् यज्ञाय सन्त्वद्रयः

त्या रागरहित सोमाकडे सर्व विचारांनी यावं; यज्ञासाठी प्रवाह तयार असावेत.

अ अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु च् आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः

प्रिय, जलद वाहणारा, प्रसिद्ध तो शुद्ध होतो, बलशाली नावे घेऊन; ज्याच्यावरून, महान सूर्यापासून, दूरदृष्टी असलेला सर्वदूर जाणाऱ्या रथावर चढतो.

अ ऋतस्य जिह्वा पवते मधु प्रियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः च् दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यां नाम तृतीयमधि रोचनं दिवः

सत्याची जीभ गोड, प्रिय बोलते, ती विचारांचा अचूक स्वामी आहे; पुत्र आपल्या आई-वडिलांचं तिसरं नाव स्वर्गाच्या तेजस्वी प्रदेशात ठेवतो.

अ अव द्युतानः कलशां अचिक्रदन्नृभिर्येमाणः कोश आ हिरण्यये च् अभी ऋतस्य दोहना अनूषताधि त्रिपृष्ठ उषसो वि राजसि

ते तेजस्वी, गर्जना करत, पुरुषांच्या मार्गदर्शनाने, सुवर्ण पात्रात ओतले गेले; सत्य देणारे जवळ आले, आणि तू, उषे, तिन्ही शिखरांवर उजळून निघालीस.

अ यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे च् प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम्

यज्ञावर यज्ञ, स्तुतीवर स्तुती करून, अमर जातवेद, आमचे प्रिय मित्र अग्नी, आम्ही तुझी स्तुती करतो, कारण तू कुशल आणि यज्ञाचा स्वीकार करणारा आहेस.

अ ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये च् भुवद्वाजेष्वविता भुवद्वृध उत त्राता तनूनाम्

बलाचा पुत्र असलेल्या अग्नीला आम्ही आहुती अर्पण करून सेवा करतो. तो आम्हाला स्पर्धेत रक्षण करणारा, वाढवणारा आणि आमच्या देहाचा रक्षक होवो.

अ एह्यू षु ब्रवाणि ते ऽग्न इत्थेतरा गिरः च् एभिर्वर्धास इन्दुभिः

अग्नी, इथे ये, मी तुला ही विविध वचने सांगतो; या सोमरसांनी तू वाढू दे.

अ यत्र क्व च ते मनो दक्षं दधस उत्तरम् च् तत्रा योनिं कृणवसे

तू जिथे कुठे, कोणत्याही ठिकाणी, आपले मन किंवा श्रेष्ठ बुद्धी लावतोस, तिथेच तू आपले स्थान निर्माण करतोस.

अ न हि ते पूर्तमक्षिपद्भुवन्नेमानां पते च् अथा दुवो वनवसे

हे लोकांचे स्वामी, तुझ्या कोणत्याही देणगीचा अपव्यय झालेला नाही; म्हणूनच आम्ही तुझ्या कृपेची इच्छा करतो.

अ वयमु त्वामपूर्व्य स्थूरं न कच्चिद्भरन्तो ऽवस्यवः च् वज्रिञ्चित्रं हवामहे

आम्ही कोणताही भार न घेता, हे अद्वितीय, पराक्रमी वज्रधारी, तुझ्या मदतीसाठी तुला हाक मारतो.

अ उप त्वा कर्मन्नूतये स नो युवोग्रश्चक्राम यो धृषत् च् त्वामिध्यवितारं ववृमहे सखाय इन्द्र सानसिम्

आमच्या कृत्यांसाठी मदतीसाठी आम्ही तुझ्या जवळ येतो; हे बलवान, धाडसाने वागणाऱ्यांकडे तू ये. आम्ही तुला, इंद्रा, मदतीसाठी आणि खऱ्या मित्रासाठी निवडले आहे.

अ अधा हीन्द्र गिर्वण उप त्वा काम ईमहे ससृग्महे च् उदेव ग्मन्त उदभिः

म्हणूनच, हे स्तुतिप्रिय इंद्रा, आम्ही इच्छेने तुला हाक मारतो; तू पाण्यांसह, प्रवाहांसह आमच्याकडे ये.