सामवेदः

अमहीयुराङ्गिरसः. गायत्री. पवमानः सोमः. अ उच्चा ते जातमन्धसो दिवि सद्भूम्या ददे च् उग्रं शर्म महि श्रवः

अंगिरस ऋषी सामर्थ्यवान झाले आहेत. शुद्ध करणारा सोम, तुझा आनंददायक जन्म आकाशात आणि पृथ्वीवर ठेवला आहे; आम्हाला बलवान संरक्षण आणि मोठे कीर्ती दे.

अ स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः च् वरिवोवित्परि स्रव

यज्ञासाठी योग्य इंद्र, वरुण आणि मरुत यांच्यासाठी, ही धारा वाहू दे आणि आम्हाला विस्तृत जागा मिळू दे.

अ एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् च् सिषासन्तो वनामहे

या सामर्थ्याने, माणसांच्या सर्व कीर्ती मिळवण्यासाठी आम्ही जिंकण्याचा प्रयत्न करतो.

अ पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि च् आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देवो हिरण्ययः

शुद्ध करणारा सोम, जलाने न्हालेला, तू सामर्थ्याने वाहतोस; सत्याच्या धनदायी गर्भात, हे सुवर्णमय देवतुल्य स्त्रोत, तू स्थान घे.

अ दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् च् आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षसि नृभिर्धौतो विचक्षणः

स्वर्गातील अमृताचे दूध काढून, तू प्राचीन आणि प्रिय आसनाजवळ पोहोचला आहेस; आमंत्रण देणाऱ्या आधाराकडे, पुरुषांनी शुद्ध केलेला, बलासाठी धावणारा, ज्ञानी असा तू वाहतोस.

अ प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष च् अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तो ऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति

पुढे धाव, पात्राभोवती पुरुषांसह बस, हे शुद्ध करणारा, विजय मिळव; घोड्यासारखा, वेगवान लोक तुला स्वच्छ करतात आणि दोऱ्यांनी तुला पवित्र कुशांवर नेतात.

अ स्वायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वृजना रक्षमाणः च् पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्याः

स्वतःच्या शस्त्राने युक्त, देवतुल्य सोम शुद्ध होतो, शापांचा नाश करतो, लोकांचे रक्षण करतो; तो देवांचा पिता, कुशल सर्जक, आकाशाचा आधार आणि पृथ्वीचा कणा आहे.

अ ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन च् स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यां गुह्यं नाम गोनाम्

ऋषी, प्रेरित कवी, लोकांचा पुढारी, ज्ञानी उशना, त्याच्या बुद्धीने, त्यानेच त्यांच्यात लपलेले, दूरच्या ठिकाणी असलेले गायींचे गुप्त नाव शोधले.

अ अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः च् ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः

हे वीर इंद्रा, आम्ही तुझी स्तुती करतो, जणू काही न दूध दिलेल्या गायीप्रमाणे; तू हालचाल करणाऱ्या आणि स्थिर जगाचा स्वामी, प्रकाशदृष्टी असलेला स्वामी आहेस.

अ न त्वावां अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते च् अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे

तुझ्यासारखा दुसरा कोणीही नाही, ना स्वर्गात, ना पृथ्वीवर, ना जन्मला, ना जन्मणार; हे उदार इंद्रा, आम्ही घोडे आणि गायी मिळाव्यात म्हणून तुला बोलावतो.

अ कया नश्चित्र आ भुवदूती सदावृधः सखा च् कया शचिष्ठया वृता

कुठल्या अद्भुत रक्षणाने आमचा नेहमी वाढणारा मित्र आमचा दूत झाला? तुला प्रिय असलेल्या सर्वात सामर्थ्यशाली मदतीने का?

अ कस्त्वा सत्यो मदानां मंहिष्ठो मत्सदन्धसः च् दृढा चिदारुजे वसु

तुझ्या मदांपैकी कोणता खरा आणि सोमाच्या मेजवानीत सर्वात श्रेष्ठ आहे? अगदी मजबूत असलेल्यांनाही, हे धनदायक, तू मोडून टाकतोस.

अ अभी षु णः सखीनामविता जरित्र्^ईणाम् च् शतं भवास्यूतये

आमच्या मित्रांचा आणि गाणाऱ्यांचा तू रक्षक हो. आमच्या मदतीसाठी तू शंभरपट हो.

अ तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः च् अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे

आम्ही त्या मृत्यूवर मात करणाऱ्या, दानशूर, सोमरसाचा आनंद घेणाऱ्या इंद्राचे स्तुतीने गुणगान करतो, जशा गोठ्यातील गायी आपल्या वासराला हाक मारतात.

अ द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम् च् क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे

आम्ही त्या स्वर्गातील बैलाला, उदार देणाऱ्याला, सामर्थ्याने भरलेल्या, अनेक दानांनी संपन्न असलेल्या पर्वतासारख्या, भरपूर अन्नाने युक्त, हजारो गायी पटकन देणाऱ्या बक्षीसाची इच्छा करतो.

अ तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये च् बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम्

तुमच्या स्तुतींनी आम्ही इंद्राला, धन देणाऱ्याला, संकटात मदतीसाठी हाक मारतो; सोमरसाच्या यज्ञात मोठ्याने गात, मी उदार दात्याला, जसा कामगार आपल्या मजुरीसाठी हाक मारतो, तसा बोलावतो.

अ न यं दुध्रा वरन्ते न स्थिरा मुरो मदेषु शिप्रमन्धसः च् य आदृत्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम्

कोणताही लोभी किंवा दुर्बल शत्रू त्या जलद, आनंद देणाऱ्या इंद्राला थांबवू शकत नाही, कारण तो आपल्या कृपेने सोमरस पिळणाऱ्या गायकाला योग्य दान देतो.

अ स्वादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया च् इन्द्राय पातवे सुतः

हे सोमया, गोड आणि आनंददायक प्रवाहाने वहा, इंद्रासाठी पिळले गेलेले, पिण्यासाठी तयार व्हा.

अ रक्षोहा विश्वचर्षणिरभि योनिमयोहते च् द्रोणे सधस्थमासदत्

राक्षसांचा नाश करणारा, सर्व लोकांचा रक्षण करणारा, आपल्या आसनात प्रवेशला आहे; तो आपल्या विश्रांतीच्या पात्रात स्थिर झाला आहे.

अ वरिवोधातमो भुवो मंहिष्ठो वृत्रहन्तमः च् पर्षि राधो मघोनाम्

तू अंधार दूर करणारा, सर्वात महान, वृत्राचा संहार करणारा आहेस; उदार लोकांना आपले वरदान दे.

अ पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः च् महि द्युक्षतमो मदः

हे सोमया, सर्वात गोड, सर्वात बुद्धिमान, इंद्रासाठी सर्वोच्च आनंदाने वहा; दिव्य आणि महान आनंदाने वहा.

अ यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायते ऽस्य पीत्वा स्वर्विदः च् स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषो ऽच्छा वाजं नैतशः

तुझं पिऊन, वृषभ अधिक बळकट होतो; तुझं पिऊन, माणसांना प्रकाश मिळतो; स्पष्ट बुद्धीने, तो बक्षीसाच्या दिशेने वेगाने धावतो, जसा स्पर्धक ध्येयाकडे जातो.

अ इन्द्रमच्छ सुता इमे वृषणं यन्तु हरयः च् श्रुष्टे जातास इन्दवः स्वर्विदः

हे इंद्रा, हे पिळलेले, आनंद देणारे थेंब तुझ्याकडे जावोत; जलद वाहणारे, ऐकण्यासाठी जन्मलेले प्रवाह, प्रकाश जाणणाऱ्या इंद्राकडे पोहोचोत.

अ अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः च् सोमो जैत्रस्य चेतति यथा विदे

हा पिळलेला सोम इंद्राच्या सहाय्यासाठी वहातो; जय मिळवणारा सोम आपल्या जाणीनुसार कृती करतो.

अ अस्येदिन्द्रो मदेष्वा ग्राभं गृभ्णाति सानसिम् च् वज्रं च वृषणं भरत्समप्सुजित्

इंद्र आपल्या आनंदात बक्षीस, आधार पकडतो आणि पाण्यात विजय मिळवणारा, बलवान वज्र उचलतो.

अ पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे च् अप श्वानं श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम्

तुमच्यासाठी, आनंद देणाऱ्या पिळलेल्या सोमासाठी, मित्रांनो, दीर्घ जिभेचा कुत्रा दूर हाका.

अ यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः च् इन्दुरश्वो न कृत्व्यः

जो शुद्ध, तेजस्वी प्रवाहाने, पिळल्यावर वाहतो, तो सोम, उत्तम कृत्यांसाठी योग्य अशा घोड्यासारखा आहे.

अ तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया च् यज्ञाय सन्त्वद्रयः

त्या रागरहित सोमाकडे सर्व विचारांनी यावं; यज्ञासाठी प्रवाह तयार असावेत.

अ अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु च् आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः

प्रिय, जलद वाहणारा, प्रसिद्ध तो शुद्ध होतो, बलशाली नावे घेऊन; ज्याच्यावरून, महान सूर्यापासून, दूरदृष्टी असलेला सर्वदूर जाणाऱ्या रथावर चढतो.