सामवेदः

स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इडानाम् सोमो यः सुक्षितीनाम्

जो धन देतो, जो समृद्धी आणतो, जो यज्ञासाठी अर्पण देतो, आणि जो चांगली वस्ती देतो, तो सोम पिळला जातो.

त्वं ह्याङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः अमृतत्वाय घोषयन्

पवमान, तू खरंच, दैवी जन्मांची घोषणा करतोस, सर्वात तेजस्वी, अमरत्व सांगणारा आहेस.

एष स्य धारया सुतो ऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः क्रीडन्नूर्मिरपामिव

हा प्रवाहातून पिळला गेलेला, गाळणीतून शुद्ध झालेला, सर्वात आनंददायक वाहतो, पाण्याच्या लाटेसारखा खेळतो.

य उस्रिया अपि या अन्तरश्मनि निर्गा अकृन्तदोजसा अभि व्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धृष्णवा रुज ॐ वर्मीव धृष्णवा रुज

जो आपल्या बळाने, दगडात असलेल्या गायींना देखील फोडून, गायी-घोड्यांच्या कुंपणात शिरतो, तो योद्ध्यासारखा, कवच घालून, धाडसाने मार्ग काढतो.

इति सौम्यं पावमानं पर्व .. .. इति .. आरण्य आरण्य इन्द्र ज्येष्ठं न आ भर ओजिष्ठं पुपुरि श्रवः यद्दिधृक्षेम वज्रहस्त रोदसी ओभे सुशिप्र पप्राः

असा हा सौम्य, शुद्ध, वनात जन्मलेला सोम, हे इंद्रा, आम्हाला सर्वात मोठी, बलवान कीर्ती दे; जशी तुझी इच्छा, वज्रधारी, दोन्ही जग टिकवायची, सुंदर दाढी असलेल्या.

इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधिक्षमा विश्वरूपं यदस्य ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद्राध उपस्तुतं चिदर्वाक्

इंद्र सर्व लोकांचा राजा आहे, सर्वांवर राज्य करतो; त्याच्या सर्व रूपांपैकी जे तो भक्ताला देतो, ते तो संपत्ती स्वरूपात देतो, अगदी जवळून स्तुती करणाऱ्यालाही.

यस्येदमा रजोयुजस्तुजे जने वनं स्वः इन्द्रस्य रन्त्यं बृहत्

ज्याच्या सामर्थ्याने, आकाशाशी जोडलेले, माणसांत, इंद्राचे मोठे आनंदस्थान सापडते.

उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं श्रथाय अथादित्य व्रते वयं तवानागसो अदितये स्याम

वरुणा, आमच्यावरील सर्वात मोठे जाळे दूर कर, खालचे आणि मधले सोडव; मग, आदित्य, तुझ्या नियमाने, आम्ही निष्पापपणे अदितीचे होऊ.

त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः

पवित्र सोमासोबत, आम्ही युद्धात जिंकू, नेहमी विजयी राहू; मित्र, वरुण, अदिती, नदी, पृथ्वी आणि आकाश आम्हाला काहीही वाईट घडवू नये.

इमं वृषणं कृणुतैकमिन्माम्

हा वीर आमच्यात सर्वांत श्रेष्ठ व्हावा.

स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः वरिवोवित्परिस्रव

इंद्रासाठी, यज्ञासाठी, वरुणासाठी, मरुतांसाठी, सोम, तू वाह, आणि आम्हाला मोकळं स्थान दे.

एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् सिषासन्तो वनामहे

या सोमामुळे, सर्व मानवांची कीर्ती मिळवायची इच्छा ठेवून, हे श्रेष्ठा, आपण जिंकू.

अहमस्मि प्रथमजा ऋतस्य पूर्वं देवेभ्यो अमृतस्य नाम यो मा ददाति स इदेवमावदहमन्नमन्नमदन्तमद्मि

मी ऋताचा पहिला जन्म आहे, देवांपेक्षा आधी, अमरत्वाचे नाव; जो मला देतो, तो हे सर्व मिळवतो— मीच अन्न आहे, मी अन्न खाणाऱ्यालाही खातो.

त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च परुष्णीषु रुशत्पयः

तू काळ्या गायींमध्ये, लाल गायींमध्ये आणि पांढऱ्या डागांच्या गायींमध्ये तेजस्वी दूध धारण केलेस.

अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमादधुः

बंध घालता न येणारा, पांढऱ्या डागांच्या गायींमध्ये श्रेष्ठ असा तो वृषभ सर्व जगांत बक्षिसासाठी गर्जना करत फिरतो. मायावी लोकांनी त्याला आपल्या मायेमुळे मोजले; मानवी डोळ्यांनी पाहणाऱ्या पितरांनी त्याचा गर्भ उचलला.

इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा इन्द्रो वज्री हिरण्ययः

इंद्र दोन जुंपलेल्या घोड्यांसोबत, वाणीने जोडलेला, सुवर्ण वज्रधारी इंद्र एकत्र मिसळला.

इन्द्र वाजेषु नो ऽव सहस्रप्रधनेषु च उग्र उग्राभिरूतिभिः

इंद्रा, स्पर्धांमध्ये आणि हजारो बक्षिसांच्या लढतींमध्ये, तुझ्या बलवान सहाय्याने आम्हाला वाचव.

प्रथश्च यस्य सप्रथश्च नामानुष्टुभस्य हविषो हविर्यत् धातुर्द्युतानात्सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः

जो विस्तारतो आणि ज्याचा विस्तार होतो, त्या अनुष्टुभ यज्ञाच्या नावाचे, देणग्यांचे वहन करणाऱ्या हव्याचे नाव वसिष्ठाने धारण केले; समर्थाच्या तेजातून, सविता आणि विष्णू यांच्याकडून रथंतर घेतले.

नियुत्वान्वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते गन्तासि सुन्वतो गृहम्

वायू, तुझ्या पथकांसह ये; हे तेजस्वी, मी तुझ्याकडे येतो. सोम पिळणाऱ्याच्या घरी तू नक्की येशील.

यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवम्

मघवा, जेव्हा तू वृत्राचा वध करण्यासाठी जन्मलास, तेव्हा तू पृथ्वी विस्तारलीस आणि तिला आधार दिलास, तसेच आकाशालाही.

मयि वर्चो अथो यशो ऽथो यज्ञस्य यत्पयः परमेष्ठी प्रजापतिर्दिवि द्यामिव दृंहतु

माझ्यात तेज असो, कीर्ती असो, आणि यज्ञाचा सार असो; परमेठी प्रजापतीने ते स्वर्गात, जसे आकाश स्थिर करतो तसे, स्थिर करावे.

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व

तुझ्या पोषण करणाऱ्या शक्ती एकत्र येवोत, बक्षिसे एकत्र जावोत, विरोधावर मात करणारी बलं एकत्र जावोत. अमरतेसाठी वाढवलेला सोम, स्वर्गात सर्वोच्च कीर्ती ठेव.

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः त्वमातनोरुर्वान्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ

सोम, तू या सर्व औषधी निर्माण केल्यास, पाणी निर्माण केलंस, गायी निर्माण केल्यास. तुझ्या देहातून विशाल आकाश विस्तारलंस; तुझ्या प्रकाशाने अंधार दूर केलास.

अग्निमीडे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् होतारं रत्नधातमम्

मी अग्नीचे स्तवन करतो, जो यज्ञाचा पुरोहित, देव, ऋत्विज आणि सर्वात मोठा धनदाता आहे.

ते मन्वत प्रथमं नाम गोनां त्रिः सप्त परमं नाम जनान् ता जानतीरभ्यनूषत क्षा आविर्भुवन्नरुणीर्यशसा गावः

त्यांनी गायींचे पहिले नाव, तीन वेळा सात, आणि लोकांचे श्रेष्ठ नाव जाणले. ते जाणणारे त्यांच्या मागे गेले; लालसर, कीर्तीशाली गायी पृथ्वीवर प्रकट झाल्या.

समन्या यन्त्युपयन्त्यन्याः समानमूर्वं नद्यस्पृणन्ति तमू शुचिं शुचयो दीदिवांसमपान्नपातमुप यन्त्यापः

काही एकत्र जातात, काही एकत्र येतात; नद्या एकाच विस्तीर्ण जागेला स्पर्श करतात. शुद्ध, तेजस्वी, अन्न देणाऱ्या पवित्र पाण्याकडे शुद्ध जल एकत्र येतात.

आ प्रागाद्भद्रा युवतिरह्नः केतून्त्समीर्त्सति अभूद्भद्रा निवेशनी विश्वस्य जगतो रात्री

पूर्वेकडून दिवसाची शुभ तरुणी उगवली, तिची चिन्हे पसरली. जगाच्या सर्व हालचालींसाठी शुभ विश्रांतीची जागा म्हणजे रात्र प्रकट झाली.

प्रक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू महः प्र नो वचो विदथा जातवेदसे वैश्वानराय मतिर्नव्यसे शुचिः सोम इव पवते चारुरग्नये

आता आपण त्या वृषभाच्या, लाल रंगाच्या महानतेचे स्तवन करूया. आपले वचन जाठवेदसाच्या सभेत, वैश्वानराकडे, नव्या मनाच्या अग्नीपाशी जावो. शुद्ध, सोमासारखा शुद्ध झाल्यावर, सुंदर अग्नीसाठी.

विश्वे देवा मम शृण्वन्तु यज्ञमुभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद्वो अन्तमा मदेम

सर्व देवांनी, आकाश आणि पृथ्वीने, तसेच पाण्याच्या पुत्राने माझ्या यज्ञाचे ऐकावे. माझी वचने तुमच्यात विखुरू नयेत; ती तुमच्या कल्याणासाठी बोलू दे, शेवटी आपण आनंद मानू.