सामवेदः

त्यमू षु वाजिनं देवजूतं सहोवानं तरुतारं रथानाम् अरिष्टनेमिं पृतनाजमाशुं स्वस्तये तार्क्ष्यमिहा हुवेम

आपल्या कल्याणासाठी आपण त्या बलाढ्य, विजयी, देवांनी चालवलेल्या, रथांमध्ये सर्वात जलद आणि अखंड चाक असलेल्या तार्क्ष्याला इथे बोलावू या.

त्रातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरमिन्द्रम् हुवे नु शक्रं पुरुहूतमिन्द्रमिदं हविर्मघवा वेत्विन्द्रः

मी इंद्राला, रक्षण करणारा, मदतीला धावणारा, प्रत्येक वेळी सहज बोलावता येणारा, बलवान, अनेकांनी आळवलेला आणि उदार, अशा इंद्राला हे अर्पण पोहोचो, अशी प्रार्थना करतो.

यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यं विव्रतानाम् प्र श्मश्रुभिर्दोधुवदूर्ध्वधा भुवद्वि सेनाभिर्भयमानो वि राधसा

आपण वज्रधारी, उजव्या हातात वज्र असलेल्या, हिरव्या घोड्यांच्या रथावर बसणाऱ्या इंद्राची पूजा करू या; त्याची दाढ वर हलू दे, तो आपल्या सैन्यांसह, निर्भयपणे, दान देत येवो.

सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृशभं सुवज्रम् हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः

शत्रूंचा नाश करणारा, बलवान, महान, अमर्याद, उत्तम वज्र असलेला वृषभ, वृत्‍राचा संहार करणारा, विजयी, दानशूर आणि खऱ्या अर्थाने उदार — असा इंद्र आहे.

यो नो वनुष्यन्नभिदाति मर्त उगणा वा मन्यमानस्तुरो वा क्षिधी युधा शवसा वा तमिन्द्राभी ष्याम वृषमणस्त्वोताः

कोणताही माणूस किंवा अमानुष, जो आपल्याला विरोध करतो — तो कितीही मोठा असो, बलवान असो, वेगवान किंवा चलाख असो — इंद्राच्या मदतीने, तुझ्या बळावर आपण त्याचा पराभव करू.

यं वृत्रेषु क्षितय यं युक्तेषु तुरयन्तो हवन्ते यं शूरसातौ यमपामुपज्मन्यं विप्रासो वाजयन्ते स इन्द्रः

ज्याला युद्धात लोक हाक मारतात, स्पर्धेत पुढे करतात, शूर वीर संघर्षात आळवतात, आणि पुरोहित पाण्याच्या यज्ञात बळासाठी बोलावतात — तोच इंद्र आहे.

इन्द्रापर्वता बृहता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भीरिडया मदन्ता

इंद्रा आणि पर्वती, आपल्या मोठ्या रथावर बसून, संपत्ती घेऊन या; या यज्ञात अर्पण स्वीकारा, देवांनो, आमच्या गाण्यांनी वाढा, आमच्या स्तुतीत आनंद घ्या.

इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रैरयत्सगरस्य बुध्नात् यो अक्षेणेव चक्रियौ शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम्

इंद्रासाठी, मुक्तपणे उमटणारी स्तोत्रे वाहिली गेली; त्याने समुद्राच्या तळापासून पाण्यांना प्रवाहित केलं; आपल्या शक्तीने, जणू अक्षासारखी, त्याने पृथ्वी आणि आकाश सर्व बाजूंनी थोपटून धरली.

आ त्वा सखायः सख्या ववृत्युस्तिरः पुरू चिदर्णवां जगम्याः पितुर्नपातमा दधित वेधा अस्मिन्क्षये प्रतरां दीद्यानः

तुझे मित्र तुला मैत्रीसाठी निवडतात; तू कितीतरी मोठ्या समुद्रांना ओलांडलंस; पित्याचा वंशज, ज्ञानी देव या घरात तुला उजळपणे स्थान देवो.

को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् आसन्नेषामप्सुवाहो मयोभून्य एषां भृत्यामृणधत्स जीवात्

आज कोण सत्याच्या गायींना जूंपणार, त्या वेगवान, तेजस्वी आणि आवरता न येणाऱ्या आहेत; त्यांच्यात, आनंद देणाऱ्याने पाण्यांना वाहून नेलं, आणि त्यांची सेवा पूर्ण करून त्यांना जीवन दिलं.

चतुर्थ द्वितीयो ऽर्धः गायन्ति त्वा गायत्रिणो ऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे

गायत्रीचे गायक तुला चौथ्या आणि दुसऱ्या भागात गातात; अर्काचे गायक तुला अर्काने स्तुती करतात; पुरोहित, शतशक्ती असलेल्या, तुला ध्वजासारखा उंचावतात.

इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्रव्यचसं गिरः रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम्

सर्व स्तोत्रांनी इंद्राचं मोठेपण वाढवलं आहे, जो समुद्रांइतका व्यापक आहे, रथवानांमध्ये श्रेष्ठ रथवान, बलाचा स्वामी आणि खरा रक्षक आहे.

इममिन्द्र सुतं पिब ज्येष्ठममर्त्यं मदम् शुक्रस्य त्वाभ्यक्षरन्धारा ऋतस्य सादने

हे इंद्रा, हा उत्तम, अमर सोमरस प्या; तुझ्यासाठी सत्याच्या तेजस्वी धारांनी प्रवाह केला आहे, ऋताच्या आसनावर.

यदिन्द्र चित्र म इह नास्ति त्वादातमद्रिवः राधस्तन्नो विदद्वस उभयाहस्त्या भर

हे इंद्रा, जर इथे काही सुंदर देणं नाही, जे तू दिलं नाहीस, तर ते कृपया आम्हाला दे; दोन्ही प्रकारचं धन इथे आण.

श्रुदी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति सुवीर्यस्य गोमतो रायस्पूर्धि महां असि

हे इंद्रा, जो दूरवरून तुझी उपासना करतो, त्याचा हाक ऐक; वीर पुत्रांची आणि भरपूर संपत्तीची इच्छा पूर्ण कर, कारण तू महान आहेस.

असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धृष्णवा गहि आ त्वा पृणक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः

हे इंद्रा, तुझ्यासाठी सोमरस काढला आहे, तू सर्वांत बलवान आणि धाडसी आहेस; ये, तुझं सामर्थ्य भरून टाक, जसं सूर्य आपल्या किरणांनी आकाश भरतो.

एन्द्र याहि हरिभिरुप कण्वस्य सुष्टुतिम् दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो

इंद्रा, तुझ्या हरी घोड्यांसह कण्वाच्या स्तुतीला ये; त्या दिव्य आज्ञेने, दिव्य निवासात ये, हे दिवसभराचे स्वामी.

आ त्वा गिरो रथीरिवास्थुः सुतेषु गिर्वणः अभि त्वा समनूषत गावो वत्सं न धेनवः

तुझ्याकडे स्तोत्रं आली आहेत, हे गाण्याला प्रिय असलेल्या इंद्रा, जसं रथस्वार शर्यतीला येतात; त्या तुझ्याभोवती जमल्या आहेत, जसं गायी वासराभोवती गोळा होतात.

एतो न्विन्द्रं स्तवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना शुद्धैरुक्थैर्वावृध्वांसं शुद्धैराशीर्वान्ममत्तु

आता आपण शुद्ध स्तोत्रांनी, शुद्ध गाण्यांनी, शुद्ध आशीर्वादांनी वाढलेल्या इंद्राचं स्तवन करूया; तो आमच्या शुद्ध अर्पणांत आनंद मानो.

यो रयिं वो रयिन्तमो यो द्युम्नैर्द्युम्नवत्तमः सोमः सुतः स इन्द्र ते ऽस्ति स्वधापते मदः

जो धन देतो, सर्वांत उदार आहे, तेजाने तेजस्वी आहे—तो सोमरस, काढला की, हे इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्याचा आनंद होतो.

प्रत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर अरङ्गमाय जग्मये ऽपश्चादध्वने नरः

जो सर्व काही जाणतो, इच्छुक आहे, त्याला सर्व संपत्ती द्या; जो दूरवरून आला आहे, त्याच्यासाठी, हे पुरुषांनो.

आ नो वयोवयःशयं महान्तं गह्वरेष्ठां महान्तं पूर्विनेष्ठाम् उग्रं वचो अपावधीः

आमच्यापासून मोठं वार्धक्य, मोठा धोका, आणि जुनी मोठी हानी दूर कर; हे बलवान, कठोर शब्दही दूर कर.

आ त्वा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि तुविकूर्मिमृतीषहमिन्द्रं शविष्ठ सत्पतिम्

जसं प्रवासासाठी रथ चालू करतो, तसं तुझा रथ कृपेसाठी चालू करतो, हे बलशाली इंद्रा, सामर्थ्यवान घोड्यांसह, शत्रूवर विजय मिळवणारा.

स पूर्व्यो महोनां वेनः क्रतुभिरानजे यस्य द्वारा मनुः पिता देवेषु धिय आनजे

तो प्राचीन गायक आहे, मोठ्यांचा, बुद्धीने जन्मलेला, ज्याच्या दाराने आपल्या पित्याने, मनूने, देवांमध्ये ज्ञानाने प्रवेश केला.

यदी वहन्त्याशवो भ्राजमाना रथेष्वा पिबन्तो मदिरं मधु तत्र श्रवांसि कृण्वते

जेव्हा वेगवान, तेजस्वी घोडे रथात मधुर, आनंददायक पेय घेऊन जातात, तेव्हा तिथे त्यांना कीर्ती मिळते.

त्यमु वो अप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् इन्द्रं विश्वासाहं नरं शचिष्ठं विश्ववेदसम्

मी त्या अजिंक्य, बलशाली इंद्राचं स्तवन करतो, जो सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञ, आणि सर्वांत कुशल आहे.

दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः सुरभि नो मुखा करत्प्र न आयूंषि तारिषत्

मी दधिक्रावण या विजयी, वेगवान घोड्यासाठी स्तोत्र केलं; त्याचे सुगंधी तोंड आम्हाला कल्याण देवो, आणि आमचं आयुष्य वाढवो.

पुरां भिन्दुर्युवा कविरमितौजा अजायत इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्त्ता वज्री पुरुष्टुतः

नगरांचा भेदक, तरुण, बुद्धिमान, अपार शक्तीचा इंद्र जन्मला; वज्रधारी, सर्वांनी स्तुत्य, सर्व कर्मांचा आधार आहे.

प्रप्र वस्त्रिष्टुभमिषं वन्दद्वीरायेन्दवे धिया वो मेधसातये पुरन्ध्या विवासति

चला, वीरांनी स्तवन करावं म्हणून, आपण त्रिष्टुप छंदातील स्तोत्र इंद्रासाठी पाठवूया; बुद्धीने, ज्ञान मिळवण्यासाठी, पुरंधी त्याला बोलावते.