सामवेदः

कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे देवममीवचातनम्

ज्ञानी, सत्यधर्मी आणि यज्ञात पाप दूर करणाऱ्या अग्नीचे स्तवन कर.

शं नो देवीरभिष्टये शं नो भवन्तु पीतये शं योरभि स्रवन्तु नः

देवी आमच्या इच्छेसाठी सुख आणोत; पान्यासाठी आनंद मिळवून देोत; कृपेचे प्रवाह आमच्यासाठी वाहोत.

कस्य नूनं परीणसि धियो जिन्वसि सत्पते जोषाता यस्य ते गिरः

तू खरंच कोणाला वेढतोस? सत्याचा अधिपती, कोणाच्या विचारांना जागृत करतोस, कोणाच्या गाण्यांनी तुझं मन प्रसन्न होतं?

यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम्

यज्ञामागून यज्ञ, गाण्यामागून गाणं आणि कौशल्यासाठी आम्ही अमर जातवेदस, प्रिय मित्र, मित्रासारखा, नेहमी स्तुती करतो.

पाहि नो अग्न एकया पाह्यूत द्वितीयया पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो

अग्नी, एक संरक्षण देऊन आम्हाला वाचव; दुसऱ्याने वाचव; तीन गाण्यांनी, सामर्थ्याच्या अधिपती, वाचव; चारांनी, हे धनदायिनी, वाचव.

बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवत्पावक दीदिहि

अग्ने, तुझ्या तेजस्वी आणि विशाल ज्वाळांनी प्रकाशमान हो. हे देव, तुझ्या निर्मळ तेजाने उजळ. भरद्वाजाने पेटवलेल्या, सर्वात तरुण आणि उज्ज्वल शुद्ध करणाऱ्या अग्ने, तुझ्या तेजाने झळक.

त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वं दयन्त गोनाम्

अग्ने, तुझ्यातच आमचे श्रेष्ठ आणि प्रिय दानशूर लोक वास करोत. जे लोकांना दान देतात, गायींना मोकळी कुरणे देतात, असे उदार पुरुष तुझ्या कृपेने आमच्यासाठी प्रिय असोत.

अग्ने जरितर्विश्पतिस्तपानो देव रक्षसः अप्रोषिवान्गृहपते महां असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः

अग्ने, गाणारा, लोकांचा स्वामी, प्रखर आणि रक्षण करणारा देव, जागृत गृहपालक, तू महान आहेस, घराचा रक्षक आणि आकाशात वास करणारा आहेस.

अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवां उषर्बुधः

अग्ने, अमर असलेल्या विवस्वतच्या प्रभातांचे सुंदर धन आज भक्ताला मिळवून दे. सर्व जन्मांचा ज्ञाता, आज देवांना आमच्यासाठी जागे कर.

त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः

अग्ने, तू आम्हाला अद्भुत संरक्षण आणि संपत्ती दे. दान करणाऱ्या वासुदेव, या धनाचा तू मार्गदर्शक आहेस, आम्हाला सुरक्षित आश्रयाकडे ने.

त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातरृतः कविः त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः

हे अग्ने, खरं तर, हे सर्व नियम तूच पसरवतोस. तू रक्षण करणारा, ज्ञानी आहेस. प्रेरित ऋषी तुझी आराधना करतात, तुझ्या तेजाने तुझी पूजा करतात.

आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती सुयशस्तरम्

अग्ने, आम्हाला वाढणारे आणि स्तुत्य धन दे. हे पावन करणाऱ्या, आम्हाला उत्तम सल्ल्याने चालणारे, चांगल्या कर्मांनी प्रसिद्ध असलेले, भरपूर आणि हव्या असलेल्या संपत्तीने पुरस्कृत कर.

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्वग्नये

जो सर्व प्रकारचे धन देतो, लोकांचा आनंदी पुरोहित आहे, मधुराचा प्रथम आस्वाद करणारा आहे, अशा अग्नीला आमच्या स्तुती जावोत.

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे प्रियं चेतिष्ठमरतिं स्वाध्वरं विश्वस्य दूतममृतम्

या नम्रतेने मी अग्नीला, सामर्थ्याच्या पुत्राला, प्रिय, अतिशय वेगवान, अचूक, यज्ञाचा योग्य पुरोहित, सर्वांचा अमर दूत, याला हाक देतो.

शेषे वनेषु मातृषु सं त्वा मर्तास इन्धते अतन्द्रो हव्यं वहसि हविष्कृत आदिद्देवेषु राजसि

अग्ने, तू जंगलात लपलेला असतोस आणि माणसं तुला एकत्र पेटवतात. तू थकवा न येता तयार केलेली आहुती वाहतोस; मग देवांमध्ये राजा होतोस.

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः उपो षु जातमार्यस्य नक्षन्तु नो गिरः

तो मार्ग दाखवणारा श्रेष्ठ ज्ञाता प्रकट झाला आहे, ज्याच्यात पवित्र नियम स्थिर आहेत. आमच्या वाणी त्या जवळ जन्मलेल्या श्रेष्ठाकडे पोहोचू दे.

अग्निरुक्थे पुरोहितो ग्रावाणो बर्हिरध्वरे ऋचा यामि मरुतो ब्रह्मणस्पते देवा अवो वरेण्यम्

अग्नीची गाण्याने पुरोहित म्हणून स्तुती केली जाते, यज्ञातील दगड आणि कुशही त्याच्या पूजेत सामील होतात. मी ऋचांनी मरुत, ब्रह्मणस्पती आणि देवांना उत्तम सहाय्यासाठी बोलावतो.

अग्निमीडिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् अग्निं राये पुरुमीढ श्रुतं नरो ऽग्निः सुदीतये छर्दिः

आम्ही गाथांनी तीक्ष्ण ज्वाळेच्या अग्नीचे सहाय्य मागतो. संपत्ती मिळवण्यासाठी, लोक अनेकदा अग्नीचे, प्रसिद्ध असलेल्या, चांगल्या मार्गदर्शनासाठी ढाल म्हणून स्तवन करतात.

श्रुधि श्रुत्कर्ण वह्निभिर्देवैरग्ने सयावभिः आ सीदतु बर्हिषि मित्रो अर्यमा प्रातर्यावभिरध्वरे

हे ऐकणाऱ्या अग्ने, तुझ्या अग्निदेवांसह, तुझ्या सोबत्यांसह ऐक. सकाळच्या यज्ञात मित्र आणि अर्यमान तुझ्यासोबत यज्ञकुशावर बसू देत.

प्र दैवोदासो अग्निर्देव इन्द्रो न मज्मना अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य शर्मणि

दिवोदासाचा पुत्र अग्नी, इंद्रासारखा सामर्थ्यवान, पृथ्वीवर सर्वत्र पसरला आहे आणि आकाशाच्या आश्रयात स्थिर उभा आहे.

अध ज्मो अध वा दिवो बृहतो रोचनादधि अया तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पृण

इथून किंवा त्या विशाल आकाशातून असो, या माझ्या देहाने आणि वाणीने, हे शुभबुद्धी असलेल्या, माझ्यातून जे जन्मले आहे ते पूर्ण कर.

कायमानो वना त्वं यन्मात्र्^ईरजगन्नपः न तत्ते अग्ने प्रमृषे निवर्तनं यद्दूरे सन्निहाभुवः

अग्ने, जेव्हा तू आपल्या मातांपासून जन्मून जंगलात फिरतोस, तेव्हा तू कधीही परत येण्यास चुकत नाहीस, जवळ असो वा दूर.

नि त्वामग्ने मनुर्दधे ज्योतिर्जनाय शश्वते दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः

मनूने तुला, अग्ने, कायमस्वरूपी मानवतेसाठी प्रकाश म्हणून स्थापन केले. ऋतजन्मा कण्वाने तुला प्रज्वलित केले; सर्व लोक तुला मान देतात, ज्याची बलवान पूजा करतात.

प्रथम द्वितीयो ऽर्धः देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्वासिचम् उद्वा सिञ्जध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते

देव draviṇodāḥ पहिल्या आणि दुसऱ्या भागात तुमच्यासाठी संपन्नतेचा पूर्ण प्रवाह ओतू दे. सोम पिळा, वर ओता, भरून काढा—कारण सुरुवातीलाच देव तुमच्यासाठी बोलावला जातो.

प्रैतु ब्रह्मणस्पतिः प्र देव्येतु सूनृता अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः

बृहस्पती पुढे जाऊ दे, कृपाळू देवी जवळ येऊ दे; देवांनी आमच्या यज्ञाला पराक्रमी, श्रेष्ठ, समृद्धी देणाऱ्या त्या पुरुषाजवळ नेऊ दे.

ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे

सावितृ देव आमच्या मदतीसाठी उभा राहो; सामर्थ्य देणारा वर उंच उठो—जेव्हा आम्ही त्याला त्याच्या मार्गदर्शक हातांनी दानासाठी हाक मारतो.

प्र यो राये निनीषति मर्तो यस्ते वसो दाशत् स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम्

जो मनुष्य संपत्तीची इच्छा करतो, जो तुझी सेवा करतो, हे दाता, त्याला, अग्नि, स्वतःच्या सामर्थ्याने हजारो संपत्तीने युक्त असा पराक्रमी पुत्र मिळतो, जो स्तोत्र म्हणणारा असतो.

प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिर्वृणीमहे यंसमिदन्य इन्धते

अनेक लोकांमध्ये, उपासकांमध्ये, आम्ही तुझी, अग्नि, बलवानाची निवड करतो, स्तोत्रांनी आणि शब्दांनी, ज्याला इतर लोक पाहुणा म्हणून प्रज्वलित करतात.

अयमग्निः सुवीर्यस्येशे हि सौभगस्य राय ईशे स्वपत्यस्य गोमत ईशे वृत्रहथानाम्

हा अग्नि सौभाग्याचा स्वामी आहे, समृद्धीचा अधिपती आहे, गोधनयुक्त संपत्तीचा स्वामी आहे आणि शत्रूंवर विजय मिळवणाऱ्यांचा स्वामी आहे.