सामवेदः

वस्यां इन्द्रासि मे पितुरुत भ्रातुरभुञ्जतः माता च मे छदयथः समा वसो वसुत्वनाय राधसे

इंद्रा, तूच माझ्या वडिलांचे आणि भाऊ जे जेवतात त्यांचे धन आहेस. माझ्या आईलाही तू आश्रय देतोस, धन आणि कृपेकरिता, खजिन्याचा स्वामी.

चतुर्थ प्रथमो ऽर्धः इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः तां आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ

चौथ्या, पहिल्या भागात, हे सोमरस इंद्रासाठी दाबले आहेत, दही आणि तुपासह. त्या आनंदासाठी, वज्रधारी, पिण्यासाठी, तुझ्या दोन घोड्यांसह, घरात ये.

इम इन्द्र मदाय ते सोमाश्चिकित्र उकिथनः मधोः पपान उप नो गिरः शृणु रास्व स्तोत्राय गिर्वणः

हे इंद्रा, हे सोमरस तुझ्या आनंदासाठी, प्रसिद्ध आणि स्तुत्य आहेत. मधुरता प्यायल्यानंतर, आमच्या स्तुती ऐक, आमचे गायन स्वीकार, हे स्तोत्रप्रिय.

आ त्वाद्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम् इन्द्रं धेनुं सुदुघामन्यामिषमुरुधारामरङ्कृतम्

आज मी तुला, इंद्रा, सदैव दूध देणारी गाय, गायत्री छंदाची, उत्तम दूध देणारी, पुष्कळ अन्न असलेली, सुंदर सजलेली, अन्नासाठी बोलावतो.

न त्वा बृहन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीडवः यच्छिक्षसि स्तुवते मावते वसु न किष्टदा मिनाति ते

हे इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्यापुढे मोठे दगडही अडथळा ठरत नाहीत. जे काही तू स्तुतिकर्त्यासाठी इच्छितोस, कोणताही अडवणारा तुझे धन कमी करू शकत नाही.

क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे अयं यः पुरो विभिनत्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः

कोण जाणतो, कोणत्या दाबलेल्या सोमरसासह तो पितो, ज्याला ज्ञानी ठेवतो, जो आनंदाने, आपल्या सामर्थ्याने किल्ले फोडतो, तीक्ष्ण, आनंददायक सोमरसासह?

यदिन्द्र शासो अव्रतं च्यावया सदसस्परि अस्माकमंशुं मघवन्पुरुस्पृहं वसव्ये अधि बर्हय

इंद्रा, सभेतून अधर्म दूर कर. आमचा सर्वात प्रिय सोमरस, दानशूरा, संपत्तीकरिता, पवित्र कुशावर बसव.

त्वष्टा नो दैव्यं वचः पर्जन्यो ब्रह्मणस्पतिः पुत्रैर्भ्रातृभिरदितिर्नु पातु नो दुष्टरं त्रामणं वचः

त्वष्टा, दैवी वाणी, पर्जन्य आणि बृहस्पती आम्हाला जपोत. अदिती आपल्या मुलांसह आणि भावांसह आमचे रक्षण करो, ती आम्हाला कठीण, वाईट बोलण्यापासून वाचवो.

कदा च न स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते

इंद्रा, तू आमचा सोबती कधी होशील? भक्तासोबत कधी राहशील? दानशूर जवळ येवो, तुझे दान, देव, पुन्हा मागितले जावो.

युङ्क्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः अर्वाचीनो मघवन्त्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि

हे वृत्रसंहारक इंद्रा, आपले दोन घोडे दूरवरून जोख. दानशूर, सोमरस पिण्यासाठी जवळ ये, बलवान, ऋषींसह ये.

त्वामिदा ह्यो नरो ऽपीप्यन्वज्रिन्भूर्णयः स इन्द्र स्तोमवाहस इह श्रुध्युप स्वसरमा गहि

आज या पुरुषांनी तुला, वज्रधारी, आपल्या अर्पणांनी तृप्त केले आहे. हे स्तुतिधारी इंद्रा, येथे ऐक, आपल्या भगिनीपाशी कृपेसह ये.

प्रत्यु अदर्श्यायत्यूच्छन्ती दुहिता दिवः अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरि

आता ती आली आहे, उषा, तेजस्वी दिवेची कन्या. ती आपल्या दृष्टीने मोठ्या नद्यांना निवडते, सुंदर, अंधाराला प्रकाश करते.

इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना अयं वामह्वे ऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः

हे अश्विनीकुमारांनो, या स्वर्गातील उषा तुम्हाला हाक देतात. मीही तुम्हाला मदतीसाठी बोलावतो, सामर्थ्यशाली, कारण तुम्ही प्रत्येक कुळात जाता.

कु ष्ठः को वामश्विना तपानो देवा मर्त्यः घ्नता वामश्मया क्षपमाणोंशुनेत्थमु आदुन्यथा

कोण, हे अश्विनीकुमारांनो, तापलेला आहे, कोणता देव किंवा मनुष्य, ज्याला तुम्ही तुमच्या सामर्थ्याने मारता, किंवा जो तुमच्या मार्गदर्शनाने रात्र सुखरूप पार करतो?

अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे

हा, तुमच्यासाठी दाबलेला सर्वात मधुर सोमरस, उषांमध्ये, हे अश्विनीकुमारांनो, दिवसभर प्या आणि भक्ताला धन द्या.

आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं ज्या भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत्

मी नेहमीप्रमाणे तुझ्याकडे सोमरसाची मागणी करतो, जशी ताणलेली धनुष्याची दोरी बाणासाठी किंवा शिकार करणारा प्राणी शिकारासाठी आसुसतो. तु नेहमी यज्ञांमध्ये अपयशी पडलेला नाहीस. मग तुझ्या कृपेची इच्छा कोण करणार नाही?

अध्वर्यो द्रावया त्वं सोममिन्द्रः पिपासति उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी आ च जगाम वृत्रहा

अध्वर्यू, सोमरस गाळ, कारण इंद्राला तहान लागली आहे. आता खरंच त्या बलाढ्याने आपली दोन घोडी जुळविल्या आहेत आणि वृत्‍राचा संहार करणारा जवळ आला आहे.

अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः पुरूवसुर्हि मघवन्बभूविथ भरेभरे च हव्यः

इंद्रा, तू नेहमीच लहानांमध्ये मोठा ठरलास; दानशूरा, प्रत्येक लढाईत तुझे नाव झाले आहे आणि प्रत्येक युद्धात तूच आहुतीस पात्र आहेस.

यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय स्तोतारमिद्दधिषे रदावसो न पापत्वाय रंसिषम्

इंद्रा, जिथपर्यंत तुझी सत्ता आहे, तिथपर्यंत मला ही सामर्थ्य मिळू दे. तू गायकावर कृपा करतोस, त्याला संपत्ती देतोस, कधीच दु:ख देत नाहीस.

त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः अशस्तिहा जनिता वृत्रतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः

इंद्रा, युद्धात तू सर्व शत्रूंवर मात करतोस; अपशब्दांचा नाश करणारा, निर्माण करणारा, अडथळ्यांवर विजय मिळवणारा, तू विरोध करणाऱ्यांनाही हरवतोस.

प्र यो रिरिक्ष ओजसा दिवः सदोभ्यस्परि न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमति विश्वं ववक्षिथ

जो आपल्या बळावर स्वर्गाच्या आसनावर जाऊ पाहतो, त्याला देखील तू, इंद्रा, पृथ्वीवर कुणीही मागे टाकू शकत नाही. तू सर्व काही व्यापले आहेस.

असावि देवं गोऋजीकमन्धो न्यस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच बोधामसि त्वा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा न स्तोममन्धसो मदेषु

गर्जना करणारा सोमरस देवासाठी गाळला गेला आहे; इंद्राने आपल्या जन्मावेळी सांगितले: 'आम्ही तुझी ओळख यज्ञांमधून जाणतो, हरी अश्वा, आम्ही स्तोत्रांनी आणि सोमरसाच्या आनंदातून तुला जाणू दे.'

योनिष्ट इन्द्र सदने अकारि तमा नृभिः पुरूहूत प्र याहि असो यथा नो ऽविता वृधश्चिद्ददो वसूनि ममदश्च सोमैः

इंद्रा, तुझे आसन घरात बसवले आहे, तुझे जू पुरुषांनी बांधले आहे; अनेकदा आळवला जाणारा, आमच्या रक्षणासाठी ये, आम्हाला संपत्ती दे आणि सोमरसाने आनंदी हो.

अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानां अरम्णाः महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजद्धारा अव यद्दानवान्हन्

इंद्रा, तू बंदिस्त जागा फोडलीस, मार्ग खुले केलेस, बांधलेली नद्या सोडवल्यास; तू मोठा डोंगर फोडलास आणि दानवांचा नाश केला, तेव्हा पाण्याचे प्रवाह वाहू लागले.

सुष्वाणास इन्द्र स्तुमसि त्वा सनिष्यन्तश्चित्तुविनृम्ण वाजम् आ नो भर सुवितं यस्य कोना तना त्मना सह्यामा त्वोताः

आम्ही सोमरस गाळून तुला स्तुती करतो, इंद्रा, आणि तुझ्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून संपत्तीची इच्छा करतो; आम्हाला समृद्धी दे, जेणेकरून तुझ्या मदतीने आणि आमच्या बळावर आम्ही जिंकू शकू.

जगृह्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिन्दाः

इंद्रा, आम्ही तुझा उजवा हात संपत्तीच्या इच्छेने धरला आहे, संपत्तीचा स्वामी, धनाचा अधिपती; कारण आम्ही तुला गोधनाचा राखणारा म्हणून ओळखतो, वीर, आम्हाला गायींमध्ये सुंदर, बलशाली संपत्ती दे.

इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ति यत्पार्या युनजते धियस्ताः शूरो नृषाता श्रवसश्च काम आ गोमति व्रजे भजा त्वं नः

पुरुष आपल्या आहुतींनी इंद्राला बोलावतात, जेव्हा ते आपली बुद्धी यज्ञाला जोडतात; वीर, बळ देणारा, आम्हाला कीर्ती दे, आणि गोधनाने परिपूर्ण बक्षीस आमच्यात वाट.

वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यास्मान्निधयेव बद्धान्

वेगवान पंखांचे पक्षी, प्रिय मनाचे ऋषी, इंद्राजवळ आले आहेत, कधीच कमी पडले नाहीत; अंधार दूर कर, आम्हाला दृष्टी दे, आणि जणू लपलेल्या जागेत बांधलेल्याला सोडवतोस तसे आम्हाला मुक्त कर.

नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम्

आकाशात सोन्याच्या पंखांचा पक्षी उडताना, ज्ञानी लोकांनी तुला हृदयाने पाहिले; वरुणाचा दूत, सोन्याचे पंख असलेला, यमाच्या प्रदेशातील पक्षी, वेगवान.