सामवेदः

अप्सु रेतः शिश्रिये विश्वरूपं तेजः पृथिव्यामधि यत्सम्बभूव अन्तरिक्षे स्वं महिमानं मिमानः कनिक्रन्ति वृष्णो अश्वस्य रेतः

पाण्यात बीज ठेवले गेले, सर्व रूपांनी युक्त तेज पृथ्वीवर प्रकट झाले; आकाशात स्वतःच्या सामर्थ्याचा माप घेत, तो पुढे गेला, बलवान अश्वाचे बीज.

अयं सहस्रा परि युक्ता वसानः सूर्यस्य भानुं यज्ञो दाधार सहस्रदाः शतदा भूरिदावा धर्त्ता दिवो भुवनस्य विश्पतिः

हा यज्ञ हजारो अलंकारांनी सजलेला, सूर्याच्या किरणांनी झाकलेला आहे; तो हजारो, शंभर, आणि भरपूर देणारा, स्वर्गाचा आधार, जगाचा स्वामी आहे.

नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम्

स्वर्गात जेव्हा सुवर्ण पंखांचा पक्षी उडतो, तेव्हा लोक हृदयाने त्याच्याकडे पाहतात; तू वरुणाचा दूत, यमाच्या प्रदेशातील पक्षी, तेजस्वी आहेस.

ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात्प्रत्यञ्चित्रा बिभ्रदस्यायुधानि वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर्ण नाम जनत प्रियाणि

गंधर्व स्वर्गात उभा आहे, तेजस्वी शस्त्रे घेऊन, सुवासिक वस्त्र परिधान करून; तो सुवर्ण नाव निर्माण करतो, प्रिय वस्तू निर्माण करतो.

द्रप्सः समुद्रमभि यज्जिगाति पश्यन्गृध्रस्य चक्षसा विधर्मन् भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस्तृतीये चक्रे रजसि प्रियाणि

ते थेंब समुद्राकडे जात आहे, गिधाडाच्या डोळ्यांनी पाहत, आपले कार्य पूर्ण करत; तेज शुद्ध ज्वाळांनी चमकत, तिसऱ्या प्रदेशात प्रिय वस्तू निर्माण करतो.

नवम तृतीयो ऽर्धः आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् सङ्क्रन्दनो ऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः

नववा, तिसरा भाग, जलद, तेजस्वी, बलवान वृषभासारखा, भीतीदायक, गडगडणारा, लोकांना हलवणारा, पुढे जाणारा, न पापण्या लवणारा, एकटा वीर; इंद्राने शंभर सैन्ये एकत्र जिंकली.

सङ्क्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा

पुढे जाणाऱ्या, न पापण्या लवणाऱ्या, विजयी, सज्ज, कठीण हलणाऱ्या, धाडसी इंद्रासोबत जिंका; हे वीरांनो, युद्धात एकत्र उभे रहा, बाणधारी बलवानासोबत.

स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन सं सृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्यूग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता

तो बाणधारी, भाता घेणाऱ्यांसोबत, सेनापती, युद्धातील नेता, इंद्र आपल्या सैन्यासह, विजयी, सोमपान करणारा, बलवान भुजांचा, तिखट धनुष्याचा, आपल्या शस्त्रांनी वार करतो.

बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्रां अपबाधमानः प्रभञ्जन्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम्

हे बृहस्पती, आपल्या रथाने फिरा, राक्षस आणि शत्रूंना दूर लोटा; सैन्ये मोडा, युद्धात जिंकून आमच्यासाठी सर्वोत्तम रथ मिळवा.

बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित्

बलाचे जाणकार, प्राचीन, पराक्रमी, सामर्थ्यवान, वेगवान, सहनशील, भयंकर, विजयी, बलशाली, इंद्रा, विजय आणि गोधन देणाऱ्या रथावर उभा रहा.

गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम्

गोटे फोडणारा, गोधन जाणणारा, वज्रधारी, विजयी, सामर्थ्याने शत्रूंचा नाश करणारा; हे मित्रांनो, या इंद्राचा पाठपुरावा करा, तुमच्या सोबत्यासोबत एकत्र व्हा.

अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः दुश्च्यवनः पृतनाषाडयुध्यो ऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु

इंद्र, शंभर सामर्थ्य असलेला वीर, जोरात पुढे जाणारा, गोटे फोडणारा, हलवता न येणारा, युद्धात शत्रूंचा नाश करणारा, आमच्या सैन्याचे युद्धात रक्षण करो.

इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम्

इंद्र यांचा नेता, बृहस्पती उजवा हात, यज्ञ किल्ला, सोम पुढे; देवांच्या सैन्यात, विजयी आणि जिंकणाऱ्यांच्या अगदी पुढे मरुत जावोत.

इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां उग्रम् महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात्

इंद्र, वृष्णी, वरुण राजा, आदित्य, मरुत हे प्रचंड आणि मोठ्या मनाचे देव, जे जग हलवतात, त्यांचा विजयाचा गजर आकाशात घुमू लागला आहे.

उद्धर्षय मघवन्नायुधान्युत्सत्वनां मामकानां मनांसि उद्वृत्रहन्वाजिनां वाजिनान्युद्रथानां जयतां यन्तु घोषाः

मघवान, तू आमच्या शस्त्रांना जागृत कर, आमच्या लोकांचे मन उभारी दे, वृत्सत्राचा नाश करणाऱ्या, आमच्या घोडदळ आणि रथांच्या विजयाचा गजर सर्वत्र पसरू दे.

अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्मां उ देवा अवता हवेषु

इंद्र आमच्या ध्वजांच्या समुहात आमच्यासोबत असो, आमचे बाण नेहमी जिंकू देत, आमचे वीर नेहमी श्रेष्ठ ठरू देत, देवांनो, आम्ही जेव्हा हाक मारू तेव्हा आमचे रक्षण करा.

असौ या सेना मरुतः परेषामभ्येति न ओजसा तां गूहत तमसापव्रतेन यथैतेषामन्यो अन्यं न जानात्

दुसऱ्यांची मरुतांची सेना जी शक्तिहीनपणे येते, तिला अंधारात लपवा, गोंधळात टाका, जेणेकरून त्यातील एकाने दुसऱ्याला ओळखू नये.

अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम्

हे शत्रूंचे मन भरकटव, त्यांचे शरीर विखुर, त्यांना दूर हाकल, पुढे जा, त्यांच्या हृदयात जाळ, त्यांना दुःखात होरपळव, आणि हे शत्रू अंधकारात बुडून जावोत.

प्रेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यच्छतु उग्रा वः सन्तु बाहवो ऽनाधृष्या यथासथ

जा आणि विजय मिळवा, हे वीरांनो, इंद्र तुम्हाला संरक्षण देवो, तुमचे हात बलवान आणि कोणीही जिंकू न शकणारे असोत.

अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसंशिते गच्छामित्रान्प्र पद्यस्व मामीषां कं च नोच्छिषः

हे प्रार्थनेने धारदार केलेल्या बाणा, सुटून दूर उड, शत्रूंना भेद, पण माझ्या कुणालाही स्पर्श करू नकोस.

कङ्काः सुपर्णा अनु यन्त्वेनान्गृध्राणामन्नमसावस्तु सेना मैषां मोच्यघहारश्च नेन्द्र वयांस्येनाननुसंयन्तु सर्वान्

गिधाडे आणि मोठे पक्षी या मागे जाऊ देत, मारल्या गेलेल्यांचे मांस गिधाडांना मिळू दे, आमच्या सैन्याला काहीही इजा होऊ नये आणि आमच्या कुणामागे कोणताही पक्षी जाऊ नये.

अमित्रसेनां मघवन्नस्माञ्छत्रुयतीमभि उभौ तामिन्द्र वृत्रहन्नग्निश्च दहतं प्रति

हे मघवान, आमच्यावर चाल करून येणाऱ्या शत्रूंची सेना उधळून लाव, हे इंद्र, वृत्सत्राचा नाश करणारा, आणि अग्नी, दोन्ही बाजूंनी त्यांना जाळून टाका.

यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव तत्रा नो ब्रह्मणस्पतिरदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु

जिथे बाण पडतात, जिथे तरुण मुले बाणांसारखी आहेत, तिथे बृहस्पती आणि अदिती आम्हाला नेहमीच संरक्षण देवोत.

वि रक्षो वि मृधो जहि वि वृत्रस्य हनू रुज वि मन्युमिन्द्र वृत्रहन्नमित्रस्याभिदासतः

राक्षसांना, शत्रूंना दूर लोट, वृत्सत्राच्या जबड्यांचा चुराडा कर, राग फोड, हे इंद्र, वृत्सत्राचा नाश करणारा, आमच्यावर चाल करून येणाऱ्या शत्रूंचा नाश कर.

वि न इन्द्र मृधो जहि नीचा यच्छ पृतन्यतः यो अस्मां अभिदासत्यधरं गमया तमः

हे इंद्र, आमचे शत्रू दूर लोट, आमच्यावर हल्ला करणाऱ्यांना खाली पाड, जो कोणी आमच्यावर हल्ला करतो त्याला अंधारात टाक.

इन्द्रस्य बाहू स्थविरौ युवानावनाधृष्यौ सुप्रतीकावसह्यौ तौ युञ्जीत प्रथमौ योग आगते याभ्यां जितमसुराणां सहो महत्

इंद्राचे दोन हात, मजबूत आणि तरुण, कोणाच्याही आवाक्याबाहेरचे, सुंदर आणि अडथळा न मानणारे, हे युद्धाच्या सुरुवातीला तयार राहोत, ज्यांच्या जोरावर असुरांचे मोठे बळ जिंकले गेले.

मर्माणि ते वर्मणा च्छादयामि सोमस्त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् उरोर्वरीयो वरुणस्ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु

मी तुझ्या नाजूक जागा कवचाने झाकतो, सोम राजा तुला अमृताने अभिषेक करो, वरुण तुला विजय मिळवून देवो, आणि सर्व देव तुला आनंदित करो.

अन्धा अमित्रा भवताशीर्षाणो ऽहय इव तेषां वो अग्निनुन्नानामिन्द्रो हन्तु वरंवरम्

शत्रू अंध, डोके नसलेले, सापांसारखे होतील, अग्नीने जळालेले त्यांना इंद्र पुन्हा पुन्हा ठार करो.

यो नः स्वो ऽरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति देवास्तं सर्वे धूर्वन्तु ब्रह्म वर्म ममान्तरं शर्म वर्म ममान्तरम्

जो आपल्यातला शत्रू आहे किंवा जवळचा-दूरचा जो आपल्याला मारण्याचा विचार करतो, सर्व देव त्याचा नाश करो, माझ्या अंतरात प्रार्थना हेच कवच असो, संरक्षण हेच कवच असो.