सामवेदः

एदु मधोर्मदिन्तरं सिञ्चाध्वर्यो अन्धसः एवा हि वीर स्तवते सदावृधः

हे अध्वर्यू, मधुर आणि आनंददायक सोमरस पात्रातून ओत; कारण असा सदैव वाढणारा वीर स्तुतीस पात्र आहे.

इन्द्र स्थातर्हरीणां न किष्टे पूर्व्यस्तुतिम् उदानंश शवसा न भन्दना

इंद्रा, तुझ्या घोड्यांच्या रथाचा चालक, तू कधीही प्राचीन स्तुती सोडत नाहीस; तू आपल्या शक्तीने उन्नत झालेला आहेस, तुला कोणी रोखू शकत नाही.

तं वो वाजानां पतिमहूमहि श्रवस्यवः अप्रायुभिर्ज्ञेभिर्वावृधेन्यम्

हे कीर्तीमानांनो, आम्ही त्या सामर्थ्याच्या स्वामीला हाक मारतो, जेणेकरून ज्ञानी आणि कधीही न हरलेल्यांनी त्याची वाढ व्हावी.

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे देवत्रा हव्यमूहिषे

गाण्याने देवांनी त्या तेजस्वी, न फसवता येणाऱ्या देवाला देवांमध्ये यज्ञ स्वीकारणारा म्हणून स्थापन केले.

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीडिष्व यन्तुरम् अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम्

समृद्ध दानाची इच्छा ठेवून, हे प्रेरित असणाऱ्या, तेजस्वी ज्वाळांचा अग्नी, रथचालक, या बुद्धीसाठी, सोमरसासाठी, तेजस्वी यज्ञासाठी आणि प्राचीन विधीसाठी स्तुती कर.

आ सोम सवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दध्रिषे

पाषाणांनी दाबलेला सोमरस अखंड अडथळे ओलांडून वाहतो; जसा एखादा मनुष्य नगरीत, तसा तो पिवळसर सोम वनात आपले स्थान घेतो.

स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीड्वान्त्सप्तिर्न वाजयुः अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिरृक्वभिः

त्याने स्वतःला शुद्ध केले, लहान अडथळ्यांपलीकडे गेला, जसा विजय मिळवणारा रथचालक बळाची इच्छा करतो; वाहणारा सोमरस, ज्ञानी आणि गायकांसह स्तुतीस पात्र आहे.

वयमेनमिदा ह्यो ऽपीपेमेह वज्रिणम् तस्मा उ अद्य सवने सुतं भरा नूनं भूषत श्रुते

आज आम्ही या बलवान, शस्त्रधारी देवाला तृप्त केले; म्हणून, या यज्ञवेळी त्याच्यासाठी दाबलेला सोमरस आणा; आता तो कीर्तीमानासाठी सजवा.

वृकश्चिदस्य वारण उरामथिरा वयुनेषु भूषति सेमं न स्तोमं जुजुषाण आ गहीन्द्र प्र चित्रया धिया

लांडगादेखील त्याच्या रक्षणासाठी मार्गावर स्वतःला सजवतो; जो या स्तोत्रात आनंद घेतो, तो इंद्रा, उज्ज्वल विचाराने येथे येवो.

इन्द्राग्नी रोचना दिवः परि वाजेषु भूषथः तद्वां चेति प्र वीर्यम्

इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही स्वर्गातील तेजस्वी लोकांना सामर्थ्याने सजवता; हेच तुमचे वीर्य आहे.

इन्द्राग्नी अपसस्परि उप प्र यन्ति धीतयः ऋतस्य पथ्या अनु

इंद्र आणि अग्नी, प्रार्थना तुमच्याकडे येतात; त्या सत्याच्या मार्गाने पुढे जातात.

इन्द्राग्नी तविषाणि वाम् सधस्थानि प्रयांसि च युवोरप्तूर्यं हितम्

इंद्र आणि अग्नी, तुमची सामर्थ्ये फार मोठी आहेत. तुमच्या जागा आणि मार्ग ठरलेले आहेत आणि तुमचे रक्षण नेहमीच मिळते.

क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे अयं यः पुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्रयन्धसः

कोण जाणतो, तुम्ही दोघे एकत्रितपणे सोमपान कधी आणि कुणासाठी करता? कोण तुम्हाला इथे आणतो? तोच, जो आपल्या बळावर किल्ले फोडतो आणि गोड सोमामध्ये आनंद घेतो.

दाना मृगो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे न किष्ट्वा नि यमदा सुते गमो महांश्चरस्योजसा

दात्या पशूसारखे किंवा हत्तीप्रमाणे तुम्ही दोघे अनेक ठिकाणी फिरता; तुम्हाला कोणीही थांबवू शकत नाही. सोमयज्ञात तुम्ही मोठ्या ताकदीने, वेगाने येता.

य उग्रः सन्ननिष्टृतः स्थिरो रणाय संस्कृतः यदि स्तोतुर्मघवा शृणवद्धवं नेन्द्रो योषत्या गमत्

जो प्रचंड, सज्ज आणि युद्धासाठी तयार आहे, जर तो उदार देव भक्ताचा आवाज ऐकतो, तर इंद्राने स्त्रीकडे जाऊ नये.

पवमाना असृक्षत सोमाः शुक्रास इन्दवः अभि विश्वानि काव्या

शुद्ध, वाहणारे सोमरस सर्वत्र पसरले आहेत, हे इंद्रा, त्यांनी सर्व पवित्र कर्मे व्यापली आहेत.

पवमाना दिवस्पर्यन्तरिक्षादसृक्षत पृथिव्या अधि सानवि

हे वाहणारे सोम, आकाशातून, अंतराळातून वाहत पृथ्वीच्या कड्यावर आले आहेत.

पवमानास आशवः शुभ्रा असृग्रमिन्दवः घ्नन्तो विश्वा अप द्विषः

वेगवान, उजळणारे सोमरस वाहू लागले आहेत, हे इंद्रा, त्यांनी सर्व द्वेष नष्ट केले आहेत.

तोशा वृत्रहणा हुवे सजित्वानापराजिता इन्द्राग्नी वाजसातमा

हे इंद्र आणि अग्नी, वृत्राचा नाश करणारे, नेहमी जिंकणारे, अपराजित आणि बळ देणारे, मी तुम्हाला हाक मारतो.

प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः इन्द्राग्नी इष आ वृणे

स्तोत्रे जाणणारे आणि मार्गदर्शन करणारे गायक तुम्हा दोघांचे गुणगान करतात; हे इंद्र आणि अग्नी, मी तुमच्याकडे संपत्तीची मागणी करतो.

इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम् साकमेकेन कर्मणा

इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही दोघांनी एकत्र, एका कृतीने दासांच्या नव्वद किल्ल्या कोसळवल्या.

उप त्वा रण्वसन्दृशं प्रयस्वन्तः सहस्कृत अग्ने ससृज्महे गिरः

हे तेजस्वी रूप असलेल्या अग्नी, आम्ही आमच्या सामर्थ्याने आणि उत्साहाने भरलेल्या स्तुती तुझ्यापर्यंत पोहोचवतो.

उप च्छायामिव घृणेरगन्म शर्म ते वयम् अग्ने हिरण्यसन्दृशः

हे हिरव्या तेजाचे अग्नी, आम्ही तुझ्या छायेत आलो आहोत, जशी सूर्याची सावली असते, तुझ्या रक्षणासाठी.

य उग्र इव शर्यहा तिग्मशृङ्गो न वंसगः अग्ने पुरो रुरोजिथ

जसा प्रचंड धनुर्धारी, किंवा तिखट शिंगांचा वळू, तसा अग्नी, तू किल्ले फोडलेस.

ऋतावानं वैश्वानरमृतस्य ज्योतिषस्पतिम् अजस्रं घर्ममीमहे

आम्ही सत्याचा आणि प्रकाशाचा अधिपती, अखंड उष्णता देणारा वैश्वानर अग्नी, याची या यज्ञासाठी प्रार्थना करतो.

य इदं प्रतिपप्रथे यज्ञस्य स्वरुत्तिरन् ऋतूनुत्सृजते वशी

जो हा यज्ञ सर्वत्र पसरवतो, यज्ञाचा सर्वोच्च प्रकाश आहे, तो इच्छेनुसार ऋतू सोडतो.

अग्निः प्रियेषु धामसु कामो भूतस्य भव्यस्य सभ्राडेको वि राजति

अग्नी, प्रिय स्थळी, जे झाले आणि जे होणार आहे त्याची इच्छा असलेला, आपल्या बांधवांसह एकटाच तेजाने चमकतो.

आष्टम तृतीयो ऽर्धः अग्निः प्रत्नेन जन्मना शुम्भानस्तन्वां स्वाम् कविर्विप्रेण ववृधे

तिसरा आठवा भाग—प्राचीन जन्माचा अग्नी, आपल्या तेजस्वी रूपाने, कवीच्या बुद्धीने वाढला आहे.

ऊर्ज्जो नपातमा हुवे ऽग्निं पावकशोचिषम् अस्मिन्यज्ञे स्वध्वरे

मी या यज्ञात, या पवित्र कर्मात, तेजस्वी ज्वाळांचा आणि बळाचा वंशज असलेल्या अग्नीला हाक मारतो.