सामवेदः

सुमन्मा वस्वी रन्ती सूनरी

ती दयाळू, संपन्न, आनंद देणारी, चांगली कन्या आहे.

सरूप वृषन्ना गहीमौ भद्रौ धुर्यावभि ताविमा उप सर्पतः

हे बलवान, आपल्या दोन सुंदर आणि जुळ्या घोड्यांसह ये, ते दोघेही जवळ येऊ देत.

नीव शीर्षाणि मृढ्वं मध्य आपस्य तिष्ठति शृङ्गेभिर्दशभिर्दिशन्

आपली डोकी खाली घालून, ते पाण्याच्या मध्ये उभे आहेत; दहा शिंगांनी ते सर्व दिशांकडे दर्शवतात.

आष्टम द्वितीयो ऽर्धः पन्यंपन्यमित्सोतार आ धावत मद्याय सोमं वीराय शूराय

आठवा आणि अर्धा भाग, प्रत्येक आपापल्या मार्गाने धावतात; ओतणारे वीरासाठी, शूरासाठी, मधुर सोमासाठी धावतात.

एह हरी ब्रह्मयुजा शग्मा वक्षतः सखायम् इन्द्रं गीर्भिर्गिर्वणसम्

इथे, प्रार्थनेने जुंपलेले दोन घोडे, त्वरेने इंद्र या मित्राला, स्तुतीने गौरविल्या जाणाऱ्या गायकाला घेऊन येऊ देत.

पाता वृत्रहा सुतमा घा गमन्नारे अस्मत् नि यमते शतमूतिः

वृत्राचा संहार करणारा, भरपूर अर्पणांनी युक्त असलेला, आमच्यासाठी सोम पिला आहे; तो अपार शक्तिमान आहे, त्याला आमच्यापासून दूर ठेवू नकोस.

आ त्वा विशन्त्विन्दवः समुद्रमिव सिन्धवः न त्वामिन्द्राति रिच्यते

तुझ्याकडे हे थेंब जसे नद्या समुद्राकडे जातात तसे येतात; इंद्रा, तुला कोणीही मागे टाकू शकत नाही.

विव्यक्थ महिना वृषन्भक्षं सोमस्य जागृवे य इन्द्र जठरेषु ते

हे बलाढ्य इंद्रा, तू आपल्या महानतेने प्रकट झाला आहेस, सोमपानासाठी जागा झालेला आहेस, तुझ्या उदरात.

अरं त इन्द्र कुक्षये सोमो भवतु वृत्रहन् अरं धामभ्य इन्दवः

हे वृत्रसंहारक इंद्रा, सोम तुझ्या पोटासाठी सुखकारक होवो; हे थेंब तुझ्या निवासासाठीही आनंददायक होवोत.

जराबोध तद्विविड्ढि विशेविशे यज्ञियाय स्तोमं रुद्राय दृशीकम्

वयाने जागृत हो, हे प्रत्येक कुळाने पूज्य असणाऱ्या, हे स्तुत्य रुद्रासाठीचा स्तोत्र समजून घे.

स नो महां अनिमानो धूमकेतुः पुरुश्चन्द्रः धिये वाजाय हिन्वतु

तो महान, हलता न येणारा, धूराचा ध्वज असलेला, पुढे प्रकाशणारा, आम्हाला बुद्धी आणि सामर्थ्यासाठी प्रेरणा देवो.

स रेवां इव विश्पतिर्दैव्यः केतुः शृणोतु नः उक्थैरग्निर्बृहद्भानुः

तो दैवी चिन्ह, लोकांचा स्वामी, जसा उपकार करणारा असतो, आमच्या स्तोत्रांनी ऐकू दे—महान तेजाचा अग्नी.

तद्वो गाय सुते सचा पुरुहूताय सत्वने शं यद्गवे न शाकिने

तुमच्यासाठी, सोमपानाच्या वेळी, अनेकदा आवाहन केलेल्या बरोबर, सामर्थ्यासाठी, जसा गाईसाठी शुभ असतो तसा, उदारासाठी गा.

न घा वसुर्नि यमते दानं वाजस्य गोमतः यत्सीमुपश्रवद्गिरः

तो उत्तम, गोधनाने युक्त संपत्तीचे दान कधीही थांबवत नाही, जेव्हा त्याच्यापर्यंत गाणी पोहोचतात.

कुवित्सस्य प्र हि व्रजं गोमन्तं दस्युहा गमत् शचीभिरप नो वरत्

शत्रूंचा नाश करणारा कदाचित गोधनाने युक्त जागेकडे जावो; आपल्या शक्तींनी तो आम्हाला दूर ठेवू नये.

इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् समूढमस्य पांसुले

विष्णूने तीन पावले टाकली; त्याने आपले पाऊल तीनदा ठेवले, सगळ्यांना धुळीत सामावून घेतले.

त्रीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर्गोपा अदाभ्यः अतो धर्माणि धारयन्

विष्णू, रक्षण करणारा, अजेय, त्याने तीन पावले टाकली; तिथून तो नियम पाळतो.

विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे इन्द्रस्य युज्यः सखा

विष्णूची कृत्ये पाहा, जिथून त्याची पवित्र व्रते प्रकट होतात, इंद्राचा प्रिय मित्र.

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः दिवीव चक्षुराततम्

विष्णूचे ते सर्वोच्च पाऊल ज्ञानी नेहमी पाहतात, जसे आकाशात पसरलेले डोळे.

तद्विप्रासो विपन्युवो जागृवांसः समिन्धते विष्णोर्यत्परमं पदम्

विष्णूचे ते सर्वोच्च पाऊल, प्रेरित कवी, नेहमी जागृत राहून, एकत्र प्रज्वलित करतात.

अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे पृथिव्या अधि सानवि

जिथून विष्णूने आपली पावले टाकली, पृथ्वीच्या कड्यावर, तिथून देवांनी आमचे रक्षण करावे.

मो षु त्वा वाघतश्च नारे अस्मन्नि रीरमन् आरात्ताद्व सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप श्रुधि

तू किंवा यज्ञ करणारा आमच्यावर रागावू नये; दूर असलास तरी या सभेत ये, किंवा जवळ असलास तर आमचे ऐक.

इमे हि ते ब्रह्मकृतः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः

हे तुझ्या प्रार्थनेने निर्माण झालेले, सोमपानाच्या वेळी, धनाची इच्छा असणारे गायक, मधावर जमतात तसे बसले आहेत, हे इंद्रा; त्यांनी रथावर पाऊल ठेवले आहे.

अस्तावि मन्म पूर्व्यं ब्रह्मेन्द्राय वोचत पूर्वीरृतस्य बृहतीरनूषत स्तोतुर्मेधा असृक्षत

मी तो प्राचीन स्तोत्र गायलो आहे; तो ब्रह्मदेव आणि इंद्राला सांगितला. सत्याचे मोठे ऋच गायकाच्या मनातून ओघाने आले.

समिन्द्रो रायो बृहतीरधूनुत सं क्षोणी समु सूर्यम् सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः

इंद्राने मोठे धन उधळले; पृथ्वी, सूर्य, तेजस्वी आणि शुद्ध लोक, गायी देणारे, आणि सोमरस यांनी मिळून इंद्राला आनंद दिला.

इन्द्राय सोम पातवे वृत्रघ्ने परि षिच्यसे नरे च दक्षिणावते देवाय सदनासदे

हे सोमरस, इंद्रासाठी, वृत्राचा नाश करणाऱ्यासाठी, कुशल पुरुषासाठी, उदार आणि आपल्या आसनावर बसलेल्या देवासाठी ओतला जातो.

तं सखायः पुरूरुचं यूयं वयं च सूरयः अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम्

हे विस्तीर्ण तेज असणाऱ्या, आम्ही तुझे मित्र आणि तुम्ही ज्ञानी लोक, आम्ही सर्व मिळून सामर्थ्याचा सुगंध मिळवू; आम्ही बळाचे धन मिळवू.

परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण यो देवान्विश्वां इत्परि मदेन सह गच्छति

ते पिवळसर, सुंदर रंगाच्या घोड्याला पाण्याने शुद्ध करतात, जो मद्याच्या संगतीने सर्व देवांकडे जातो.

कस्तमिन्द्र त्वावसो मर्त्यो दधर्षति श्रद्धा इत्तेमघवन् पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति

हे संपत्तीने परिपूर्ण इंद्रा, कोणता मनुष्य तुला जिंकू शकतो? खरोखर, श्रद्धेने, बलवान स्वर्गातील सामर्थ्य शोधतो.