सामवेदः

सिञ्चन्ति नमसावटमुच्चाचक्रं परिज्मानम् नीचीनबारमक्षितम्

ते भक्तीभावाने पाणवठ्यावर ओततात, उंच चाकांचे, दूरवर जाणारे, कधीही न आटणारे प्रवाह.

मा भेम मा श्रमिष्मोग्रस्य सख्ये तव महत्ते वृष्णो अभिचक्ष्यं कृतं पश्येम तुर्वशं यदुम्

हे महाबली, तुझ्या भीषण सोबतीत आम्ही भीती बाळगू नये, थकू नये. तू तुर्वश आणि यदु यांच्यासाठी केलेली मोठी कृत्ये आम्हाला पाहू दे.

सव्यामनु स्फिग्यं वावसे वृष्ना न दानो अस्य रोषति मध्वा संपृक्ताः सारघेण धेनवस्तूयमेहि द्रवा पिब

तू डाव्या बाजूने हालचाल करतोस, बलवान आहेस; दान करणारा यावर रागावत नाही. मधाने न्हालेल्या, सुंदर गायी पुढे येतात; ये, वाहणारे अमृत प्या.

इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो या मम पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितो ऽभि स्तोमैरनूषत

हे पुरूवस, माझ्या या तेजस्वी, शुद्ध आणि बुद्धिमान स्तुतींनी मी तुला गाण्यांनी गौरविले आहे.

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये

हा, हजार ऋषींनी सन्मानित, समुद्रासारखा विस्तारलेला आहे; त्याची महती खरी आहे, मी त्याचे सामर्थ्य यज्ञात आणि ज्ञानींच्या राज्यात गौरवितो.

यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः तिरश्चिदर्ये रुशमे पवीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः

ज्याच्यासाठी सर्व आर्य आणि दास, शत्रूही, अधीन होतात; शत्रू जरी विरोधात असला तरी नमतो. तुझ्याकडे, तेजस्वी, संपत्ती अर्पण होते.

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चतं विप्रासो अर्कमानृचुः अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवो ऽस्मे स्वानास इन्दवः

वेगवानांनी मधुर तुपाचे गाणे गायले; ऋषींनी स्तुती केली. आपल्यासाठी संपत्ती वाढली, बल वाढले; आपल्यासाठी, हे इंदु, प्रवाह आपलेच आहेत.

गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धनिव शुचिं च वर्णमधि गोषु धार्य

हे इंदु, गायी आणि घोड्यांसह पिळला गेलेला, कुशल, श्रीमंत, शुद्ध वर्णाचा, तू गायींमध्ये ठेवावा असा आहेस.

स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव

हे इंदु, आमच्यासाठी हरिंचा स्वामी, सर्वात दिव्य, मैत्रीत मित्रासारखा, श्रेष्ठांमध्ये तेजस्वी असा हो.

सनेमि त्वमस्मदा अदेवं कं चिदत्रिणम् साह्वां इन्दो परि बाधो अप द्वयुम्

तू, हे इंदु, आमच्यापासून कोणताही देवहीन, वैरी दूर कर; तू सामर्थ्यवान आहेस, द्विधा मन असणाऱ्यांना दूर कर.

अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते

ते अभिषेक करतात, सजवतात, एकत्र आणतात; सामर्थ्य जागवतात, मधाने अभिषेक करतात. सोन्याच्या खुरांचे, नदीत श्वास घेत असताना आणि उडताना, पाण्यातील पशू पकडतात.

विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः

बुद्धिमान, शुद्ध करणाऱ्याचे गाणे गा; मोठा प्रवाह वाहतो, अंधार धावतो. सर्प कात टाकतो तसा, तेजस्वी पुढे सरकतो; खेळकर तरुणासारखा, पिंगट पुढे जातो.

अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः

सर्वात पुढचा राजा तेजाने झळकतो, दिवसा जगात स्थिर असतो; पिंगट, तुपात न्हालेला, सुंदर, समुद्रासारखा, तेजस्वी रथाचा, धन आणि घरासाठी शुद्ध होतो.

आष्टम प्रथमो ऽर्धः विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिमं यज्ञमिदं वचः चनो घाः सहसा यहो

आठवा, पहिला अर्धा, सर्व अग्न्यांसह, हे अग्नि, या यज्ञाला, या वचनाला, सामर्थ्य आणि कीर्ती मिळू दे.

यच्चिद्धि शश्वा तना देवंदेवं यजामहे त्वे इद्धूयते हविः

जे काही नेहमीचे आहे, ते प्रत्येक देवतेची आम्ही पूजा करतो; तुझ्यासाठी आहुती प्रज्वलित केली जाते.

प्रियो नो अस्तु विश्पतिर्होता मन्द्रो वरेण्यः प्रियाः स्वग्नयो वयम्

जनांचा स्वामी, प्रिय, मनोहारी आणि वंदनीय होतार आमच्यासाठी प्रिय असो; आम्ही आमच्या स्वतःच्या अग्निंना प्रिय असू.

इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः अस्माकमस्तु केवलः

आम्ही सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ असलेल्या इंद्राला लोकांसाठी हाक मारतो; तो फक्त आमचाच असो.

स नो वृषन्नमुं चरुं सत्रादावन्नपा वृधि अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः

हे महाबली, या यज्ञभोजनात ही आहुती स्वीकार; आम्हाला अन्न वाढव, अजिंक्य राहा.

बृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ईशानो अप्रतिष्कुतः

कळपातला बलाढ्य वंशज जसा, तसा तू लोकांना आपल्या सामर्थ्याने हलवतोस; तू स्वामी आहेस, अजिंक्य आहेस.

त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः

हे अग्निदेव, तुझ्या अद्भुत मदतीने आम्हाला दान मिळवण्यासाठी प्रेरणा दे. या संपत्तीचा तू सारथी आहेस, म्हणून आम्हाला सुरक्षित आश्रयाकडे ने.

पर्षि तोकं तनयं पर्तृभिष्ट्वमदब्धैरप्रयुत्वभिः अग्ने हेडांसि दैव्या युयोधि नो ऽदेवानि हरांसि च

हे अग्निदेव, तुझ्या विश्वासू आणि सदैव सोबत असणाऱ्या साथीदारांसह आमच्या संततीचे आणि अपत्यांचे रक्षण कर. दैवी शत्रू आणि अधर्म्यांचे संकट आमच्यापासून दूर कर.

किमित्ते विष्णो परिचक्षि नाम प्र यद्ववक्षे शिपिविष्टो अस्मि मा वर्पो अस्मदप गूह एतद्यदन्यरूपः समिथे बभूथ

हे विष्णुदेव, तुझे प्रसिद्ध नाव कोणते आहे, ज्याने तू सर्वत्र पसरलेला आहेस? मी म्हणतो, 'मी शिपिविष्ट आहे.' आपले रूप आमच्यापासून लपवू नकोस; सभेत जेव्हा तू वेगळ्या रूपात प्रकट झाला होतास, तेव्हा ते रूपही आम्हाला दाखव.

प्र तत्ते अद्य शिपिविष्ट हव्यमर्यः शंसामि वयुनानि विद्वान् तं त्वा गृणामि तवसमतव्यान्क्षयन्तमस्य रजसः पराके

हे शिपिविष्ट, आज मी तुझे यज्ञ अर्पण करतो, तुझे कार्य जाणून तुझी स्तुती करतो. तू ज्या दूरच्या प्रदेशात वसतोस, त्या विशालतेच्या टोकाशी, तुझ्या सामर्थ्याची मी प्रशंसा करतो.

वषट् ते विष्णवास आ कृणोमि तन्मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम् त्वा सुष्टुतयो गिरि मे यूयं पात स्वस्तभिः सदा नः

हे विष्णुदेव, तुझ्यासाठी मी 'वषट्' उच्चारतो; हे शिपिविष्ट, माझे हे अर्पण स्वीकार. माझ्या स्तुत्या तुझ्यापर्यंत पोहोचू देत. तुम्ही सर्वजण नेहमीच आम्हाला कल्याणाने राखा.

वायो शुक्रो अयामि ते मध्वो अग्रं दिविष्टिषु आ याहि सोमपीतये स्पार्हो देव नियुत्वता

हे वायुदेव, मी तुझ्याकडे मधुर पेयाचा सर्वोत्तम भाग घेऊन आलो आहे. आपल्या सेवकांसह येथे ये आणि हे सोमपान कर, कारण तू स्तुतीस पात्र आहेस.

इन्द्रश्च वायवेषां सोमानां पीतिमर्हथः युवां हि यन्तीन्दवो निम्नमापो न सध्र्यक्

हे इंद्र आणि वायुदेव, तुम्ही या सोमपानास योग्य आहात; कारण या प्रवाह तुमच्याकडेच वाहतात, जसे पाणी एकत्र खाली येते.

वायविन्द्रश्च शुष्मिणा सरथं शवसस्पती नियुत्वन्ता न ऊतय आ यातं सोमपीतये

हे वायुदेव आणि इंद्रदेव, तुम्ही दोघेही सामर्थ्यवान आहात, शक्तीचे स्वामी आहात. आपल्या सेवकांसह एकाच रथावर बसून सोमपानासाठी या.

अध क्षपा परिष्कृतो वाजां अभि प्र गाहते यदी विवस्वतो धियो हरिं हिन्वन्ति यातवे

रात्रभर सजून, तू विजयाच्या दिशेने जातोस; जेव्हा विवस्वानच्या तांबड्या घोड्याला विचार पुढे जाण्यास प्रवृत्त करतात.

तमस्य मर्जयामसि मदो य इन्द्रपातमः यं गाव आसभिर्दधुः पुरा नूनं च सूरयः

तो आनंददायक पेय आम्ही तयार करतो, जो इंद्राला प्रिय आहे, जो गायींनी आपल्या सामर्थ्याने दिला आहे, पूर्वीही आणि आता देखील, हे ज्ञानीहो.