सामवेदः

शशमानस्य वा नरः स्वेदस्य सत्यशवसः विदा कामस्य वेनतः

हे पुरुषांनो, आनंदी, घाम गाळणाऱ्या, खरी ताकद असलेल्या, उत्कट इच्छेच्या जाणिवा समजून घ्या.

उप नः सूनवो गिरः शृण्वन्त्वमृतस्य ये सुमृडीका भवन्तु नः

अमर पुत्रांनी आमच्या गीता ऐकाव्यात; ते आमच्यावर कृपा करोत.

प्र वां महि द्यवी अभ्युपस्तुतिं भरामहे शुची उप प्रशस्तये

हे द्यावा आणि पृथ्वी, तुमच्यासाठी आम्ही मोठे आणि उजळ स्तुती अर्पण करतो, शुद्ध मनाने तुमच्या गौरवासाठी.

पुनाने तन्वा मिथः स्वेन दक्षेण राजथः ऊह्याथे सनादृतम्

स्वतःला शुद्ध करून, तुम्ही प्रत्येकजण आपल्या शक्तीने राज्य करता; तुम्ही प्राचीन सत्य पुढे नेले आहे.

मही मित्रस्य साधथस्तरन्ती पिप्रती ऋतम् परि यज्ञं नि षेदथुः

मित्राची मदत मोठी आहे, ती पार नेणारी आणि सत्य टिकवणारी; यज्ञाभोवती तुम्ही स्थान घेतले आहे.

अयमु ते समतसि कपोत इव गर्भधिम् वचस्तच्चिन्न ओहसे

हे तुझ्या सभेत, हे वचन जणू कपोताच्या घरट्यासारखे आहे; हे वचन मी तुझ्यापासून लपवत नाही.

स्तोत्रं राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते विभूतिरस्तु सूनृता

हे दानपती, स्तोत्र गाणारा, वीर, तुझ्या कीर्तीला सुंदर वाणी लाभो.

ऊर्ध्वस्तिष्ठा न ऊतये ऽस्मिन्वाजे शतक्रतो समन्येषु ब्रवावहै

हे शतक्रतु, आमच्या मदतीसाठी उभा राहा; या स्पर्धेत, आपण मित्रांमध्ये बोलूया.

गाव उप वदावटे महि यज्ञस्य रप्सुदा उभा कर्णा हिरण्यया

गायी पाणवठ्यावर आल्या आहेत, यज्ञरसाने परिपूर्ण, दोन्ही कान सोन्याने सजलेले.

अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु अवटस्य विसर्जने

दगड एकत्र वाहू लागले, मधुर रस पात्रात ओतला गेला, पाणवठ्याच्या प्रवाहात.

सिञ्चन्ति नमसावटमुच्चाचक्रं परिज्मानम् नीचीनबारमक्षितम्

ते भक्तीभावाने पाणवठ्यावर ओततात, उंच चाकांचे, दूरवर जाणारे, कधीही न आटणारे प्रवाह.

मा भेम मा श्रमिष्मोग्रस्य सख्ये तव महत्ते वृष्णो अभिचक्ष्यं कृतं पश्येम तुर्वशं यदुम्

हे महाबली, तुझ्या भीषण सोबतीत आम्ही भीती बाळगू नये, थकू नये. तू तुर्वश आणि यदु यांच्यासाठी केलेली मोठी कृत्ये आम्हाला पाहू दे.

सव्यामनु स्फिग्यं वावसे वृष्ना न दानो अस्य रोषति मध्वा संपृक्ताः सारघेण धेनवस्तूयमेहि द्रवा पिब

तू डाव्या बाजूने हालचाल करतोस, बलवान आहेस; दान करणारा यावर रागावत नाही. मधाने न्हालेल्या, सुंदर गायी पुढे येतात; ये, वाहणारे अमृत प्या.

इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो या मम पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितो ऽभि स्तोमैरनूषत

हे पुरूवस, माझ्या या तेजस्वी, शुद्ध आणि बुद्धिमान स्तुतींनी मी तुला गाण्यांनी गौरविले आहे.

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये

हा, हजार ऋषींनी सन्मानित, समुद्रासारखा विस्तारलेला आहे; त्याची महती खरी आहे, मी त्याचे सामर्थ्य यज्ञात आणि ज्ञानींच्या राज्यात गौरवितो.

यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः तिरश्चिदर्ये रुशमे पवीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः

ज्याच्यासाठी सर्व आर्य आणि दास, शत्रूही, अधीन होतात; शत्रू जरी विरोधात असला तरी नमतो. तुझ्याकडे, तेजस्वी, संपत्ती अर्पण होते.

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चतं विप्रासो अर्कमानृचुः अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवो ऽस्मे स्वानास इन्दवः

वेगवानांनी मधुर तुपाचे गाणे गायले; ऋषींनी स्तुती केली. आपल्यासाठी संपत्ती वाढली, बल वाढले; आपल्यासाठी, हे इंदु, प्रवाह आपलेच आहेत.

गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धनिव शुचिं च वर्णमधि गोषु धार्य

हे इंदु, गायी आणि घोड्यांसह पिळला गेलेला, कुशल, श्रीमंत, शुद्ध वर्णाचा, तू गायींमध्ये ठेवावा असा आहेस.

स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव

हे इंदु, आमच्यासाठी हरिंचा स्वामी, सर्वात दिव्य, मैत्रीत मित्रासारखा, श्रेष्ठांमध्ये तेजस्वी असा हो.

सनेमि त्वमस्मदा अदेवं कं चिदत्रिणम् साह्वां इन्दो परि बाधो अप द्वयुम्

तू, हे इंदु, आमच्यापासून कोणताही देवहीन, वैरी दूर कर; तू सामर्थ्यवान आहेस, द्विधा मन असणाऱ्यांना दूर कर.

अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते

ते अभिषेक करतात, सजवतात, एकत्र आणतात; सामर्थ्य जागवतात, मधाने अभिषेक करतात. सोन्याच्या खुरांचे, नदीत श्वास घेत असताना आणि उडताना, पाण्यातील पशू पकडतात.

विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः

बुद्धिमान, शुद्ध करणाऱ्याचे गाणे गा; मोठा प्रवाह वाहतो, अंधार धावतो. सर्प कात टाकतो तसा, तेजस्वी पुढे सरकतो; खेळकर तरुणासारखा, पिंगट पुढे जातो.

अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः

सर्वात पुढचा राजा तेजाने झळकतो, दिवसा जगात स्थिर असतो; पिंगट, तुपात न्हालेला, सुंदर, समुद्रासारखा, तेजस्वी रथाचा, धन आणि घरासाठी शुद्ध होतो.

आष्टम प्रथमो ऽर्धः विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिमं यज्ञमिदं वचः चनो घाः सहसा यहो

आठवा, पहिला अर्धा, सर्व अग्न्यांसह, हे अग्नि, या यज्ञाला, या वचनाला, सामर्थ्य आणि कीर्ती मिळू दे.

यच्चिद्धि शश्वा तना देवंदेवं यजामहे त्वे इद्धूयते हविः

जे काही नेहमीचे आहे, ते प्रत्येक देवतेची आम्ही पूजा करतो; तुझ्यासाठी आहुती प्रज्वलित केली जाते.

प्रियो नो अस्तु विश्पतिर्होता मन्द्रो वरेण्यः प्रियाः स्वग्नयो वयम्

जनांचा स्वामी, प्रिय, मनोहारी आणि वंदनीय होतार आमच्यासाठी प्रिय असो; आम्ही आमच्या स्वतःच्या अग्निंना प्रिय असू.

इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः अस्माकमस्तु केवलः

आम्ही सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ असलेल्या इंद्राला लोकांसाठी हाक मारतो; तो फक्त आमचाच असो.

स नो वृषन्नमुं चरुं सत्रादावन्नपा वृधि अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः

हे महाबली, या यज्ञभोजनात ही आहुती स्वीकार; आम्हाला अन्न वाढव, अजिंक्य राहा.

बृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ईशानो अप्रतिष्कुतः

कळपातला बलाढ्य वंशज जसा, तसा तू लोकांना आपल्या सामर्थ्याने हलवतोस; तू स्वामी आहेस, अजिंक्य आहेस.